III SA/Kr 630/25

WyrokWSA w Krakowie2025-09-05

Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Katarzyna Marasek-Zybura, Jakub Makuch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania dodatku węglowego, gdy strona skarżąca nie przedłożyła dowodów zakupu węgla i gazu, a dane dotyczące zużycia gazu wskazywały na jego wykorzystanie do centralnego ogrzewania, a nie tylko do podgrzewania wody?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły, iż głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącego był gaz, a nie węgiel. Brak przedłożenia przez skarżącego dowodów zakupu paliw oraz nieudowodnienie alternatywnych zastosowań gazu (np. suszarki do owoców) uniemożliwiło przyznanie dodatku węglowego, zgodnie z przepisami ustawy o dodatku węglowym.
Stan faktyczny
Skarżący B. G. złożył wniosek o przyznanie dodatku węglowego, który został odrzucony przez Burmistrza Miasta i Gminy Wieliczka, a następnie utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie. Organy odmówiły przyznania dodatku, wskazując na brak dowodów potwierdzających, że głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, oraz na sprzeczne deklaracje dotyczące źródeł ogrzewania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu w dniu 5 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt: SKO.Soc/4116/35/2024, w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego oddala skargę. Zaskarżoną przez B. G., zwanego dalej skarżącym, decyzją z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt: SKO.Soc/4116/35/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2024 r., poz.1207, zwanej dalej ustawą o dodatku węglowym) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Wieliczka z dnia 12 lutego 2024 r., znak: WGK-P.602.20.467.202, o odmowie przyznania skarżącemu dodatku węglowego. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 20 lutego 2023 r., znak: WGK-P.602.20.467.2022, Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka odmówił skarżącemu przyznania dodatku węglowego. Decyzją z dnia 18 września 2023 r., sygn. akt: SKO.Soc/4116/1218/2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia 12 lutego 2024 r., znak: WGK-P.602.20.467.2022, Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka odmówił skarżącemu przyznania dodatku węglowego. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu wezwano skarżącego o przedstawienie potwierdzenia zakupu węgla i gazu w badanym okresie. Mimo kolejnych wezwań, skarżący nie przedłożył stosownych faktur. W trakcie postepowania inspektorzy potwierdzili istnienie kotła na paliwo stałe w budynku. Jednak postawa skarżącego utrudniała jednoznaczne ustalenie głównego źródła ogrzewania i tym samym czy spełnione zostały warunki do przyznania dodatku węglowego. Organ wskazał na cztery wykluczające się deklaracje CEEB, podkreślając że dopiero w trzeciej z kolei z dnia 16 marca 2023 r. pojawił się po raz pierwszy piec węglowy, a w czwartej 20 marca 2023 r. dwa piece gazowe. W konsekwencji organ stwierdził, że skarżący nie wykazał prawdziwości swoich twierdzeń i mając na uwadze treść przepisu art. 2 ust. 16 ustawy o dodatku węglowym stwierdził brak podstaw do przyznania dodatku węglowego. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów: - art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. przez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jak również brak ustalenia, iż głównym źródłem ogrzewania w gospodarstwie domowym skarżącego jest kocioł na paliwo stałe, co skutkowało odmową przyznania dodatku węglowego; - 138 § 2 k.p.a. przez nieuwzględnienie wytycznych organu odwoławczego w zakresie konieczności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na okoliczność ustalenia głównego źródła ogrzewania w budynku przy ul. R. [...] w W., co skutkowało odmową przyznania dodatku węglowego, - art. 79a § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 i 2 k.p.a. polegające na tym, że organ pierwszej instancji nie zapewnił skarżącemu możliwości przedłożenia organowi świadectw jakości węgla, co jest warunkiem przyznania przedmiotowego dodatku. Gdyby skarżący miał taką możliwość, podjąłby inicjatywę dowodową celem wykazania, że spornym okresie zużywała węgiel należytej jakości. Wymienioną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że w dniu 12 sierpnia 2022 r. weszła w życie ustawa o dodatku, a z dniem 17 sierpnia 2022 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 16 sierpnia 2022 r. w sprawie wzoru wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Powołana ustawa reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatku węglowego oraz właściwość organów w tych sprawach. Następnie Kolegium powołało treść przepisów art. 2 ust. 2 i 3, art. 3 ust 4, art. 2 ust. 15 , 15a, 15b, 15c, 15e ustawy o dodatku węglowym. Kolegium dodało, że obowiązującą od 4 listopada 2023 r. nowelizacją ustawy o dodatku węglowym, wprowadzono art. 2 ust. 15g, zgodnie z którym "dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji." Jak podało Kolegium ww. przepis znajduje zastosowanie w stosunku do wnioskujących o przyznanie dodatku, którzy nie dokonali zgłoszenia głównego źródła ciepła do CEEB do dnia 11 sierpnia 2022 r. W ocenie Kolegium , w tej grupie wnioskujących mieszczą się zarówno osoby, które złożyły deklarację CEEB po 11 sierpnia 2022 r. (albo które złożyły właściwą korektę deklaracji po tej dacie), jak i osoby, które takiej deklaracji nie złożyły w ogóle, czy też nie dokonały zgłoszenia głównego źródła ogrzewania, jeżeli w trakcie wywiadu środowiskowego zostanie potwierdzone, że lokal mieszkalny jest ogrzewany jednym ze źródeł ogrzewania spełniających kryteria ustawowe. Z regulacji tej wynika, że tylko wówczas wyniki wywiadu środowiskowego mają decydujące znaczenia dla dokonania przez wójta właściwego wpisu do CEEB, gdy w jego trakcie zostanie jednoznacznie potwierdzone, że lokal mieszkalny jest ogrzewany zgodnie z zapisami ustawy. To od realiów konkretnej sprawy zależeć będzie, czy dowód z wywiadu środowiskowego, będzie mógł stanowić jedyny dowodów, na jakim powinien opierać się organ. W tych bowiem stanach faktycznych, w których okaże się, że w budynku objętym wnioskiem znajduje się kilka źródeł ogrzewania, a w związku z tym zajdzie potrzeba ustalenia, które z tych źródeł stanowi główne źródło, prowadzenie wywiadu środowiskowego może okazać się niewystarczające, bowiem konieczna jest także analiza dowodów z dokumentów na okoliczność używanych w danym gospodarstwie paliw - jako źródeł ciepła. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Tym samym nieuprawnione są twierdzenia skarżącego, w których wskazuje na bezwzględną konieczność stosowania w niniejszej sprawie przepisu z 2 ust. 15g ustawy o dodatku węglowym. i twierdzenia, że wywiad środowiskowy winien stanowić w niniejszej sprawie zasadniczy i jedyny miarodajny dowód, na którym winien opierać się organ oraz, że brak przeprowadzenia wywiadu dyskwalifikuje poprawność ustaleń faktycznych w sprawie. Nadto, przepis art. 2 ust. 15 ustawy o dodatku węglowym nie wprowadza obligatoryjnego wywiadu środowiskowego, mowa w nim tylko możliwości jego przeprowadzenia, jeżeli wymaga tego weryfikacja treści deklaracji. Jednocześnie ustawodawca nakazuje uwzględniać stan faktyczny sprawy, przy założeniu jednak, że strona ubiegająca się o dodatek, w należyty sposób będzie współpracować z organem i podejmie się wszystkich czynności umożliwiających dokładne zbadanie sprawy i ustalenie stanu faktycznego sprawy, w celu wykazania, że spełnia ona wymogi do przyznania dodatku węglowego. Kolegium podniosło, że przedmiotowa sprawa zainicjowana została wnioskiem skarżącego z listopada 2022 r. o wypłatę dodatku węglowego. Już w decyzji Kolegium z dnia 18 września 2023 r. zwrócono uwagę na konieczność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na okoliczność ustalenia głównego źródła utrzymania budynku, a to z uwagi na okoliczność, że dla przedmiotowego budynku złożono cztery deklaracje do CEEB w okresie od 2 czerwca 2022 r. do 20 marca 2023 r. Z uwagi na treść deklaracji w których wymieniono podgrzewacze gazowe koniecznym okazało się porównanie zużycia gazu i węgla, celem ustalenia głównego źródła ciepła. Stosownie do tych wskazań, organ pierwszej instancji w dniu 2 października 2023 r. wezwał skarżącego do przedłożenia faktur zakupu gazu i faktur zakupu węgla w latach 2021, 2022 i 2023 r. W odpowiedzi na powyższe przedłożono oświadczenie przedsiębiorcy – sprzedawcy węgla, zgodnie z którym skarżący dokonywał zakupu w latach 2020-2022. Nie ustosunkowano się do kwestii zakupu gazu. W odpowiedzi na kolejne wezwanie organu z dnia 3 listopada 2023 r., przedłożono oświadczenie W. G. i A. S. z dnia 19 listopada 2023 r. o ilości zakupionego węgla na potrzeby ogrzania nieruchomości wraz z informacją o braku możliwości uzyskania faktur na tę okoliczność. Jednocześnie wskazano, że nie archiwizowano paragonów. Nie ustosunkowano się do kolejnego wezwania o przedłożenie dowodu zakupu gazu. Pismem z dnia 30 listopada 2023 r. organ po raz kolejny wezwał skarżącego o nadesłanie ww. dokumentów. Wobec braku odpowiedzi, organ zarzucił skarżącemu brak współdziałania z organem i w konsekwencji uniemożliwienie dokonania porównania zużycia obu źródeł ciepła i ustalenia, które z tych źródeł było głównym źródłem ogrzewania nieruchomości. Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że skarżący nie wykazał, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa jest węgiel, a nie gaz. Organ pierwszej instancji, po wszczęciu postępowania przeprowadził kontrolę w terenie w dniu 11 lutego 2023 r. (nr 1/2023 ). W toku kontroli stwierdzono w budynku istnienie urządzenia grzewczego: kotła oraz węgla, drewna oraz malowanych elementów drewnianych. Stwierdzono, że na terenie nieruchomości zachodzi podejrzenie spalania odpadów. Podjęte próby wyjaśnienia kwestii dot. złożonego wniosku o dodatek węglowy zostały przerwane z uwagi na utrudnienie kontroli przez W. G. – syna skarżącego. Jak wynika z adnotacji na protokole ani syn skarżącego, ani pełnomocnik skarżącego nie stawili się w urzędzie w celu złożenia dalszych wyjaśnień i podpisania protokołu. W konsekwencji, w toku tej, niepełnej czynności kontrolnej potwierdzono istnienie kotła na węgiel oraz pewnej ilości drewna, węgla i materiałów stanowiących odpady, nie udało się jednak stwierdzić istnienia kotłów. Nie wykluczono jednak, że kotły gazowe istnieją. W deklaracji z dnia 16 marca 2023 r. i korekcie z dnia 20 marca 2023 r. dodano informację, że w budynku obok pieca na paliwo stałe, znajdują się dwa kotły gazowe służące do ogrzewania wody użytkowej. Zdaniem Kolegium po złożeniu ostatniej deklaracji, skarżący nie kwestionował posiadania w swym budynku zarówno kotła na węgiel jak i dwóch pieców gazowych. Istniały zatem podstawy do uznania, że ta okoliczność jest bezsporną. Należało jednak ustalić które z ww. urządzeń stanowiło główne źródło ogrzewania budynku. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji uznał, że koniecznym było dokonanie porównań stopnia zużycia gazu i stopnia zużycia węgla, celem ustalenia zasadności wniosku o przyznanie dodatku węglowego. Temu zaś służyć miało skierowane do skarżącego wezwania o przedłożenie dowodów zakupów w węgla oraz dowodów zakupów gazu. Wobec stwierdzenia faktu, że w przedmiotowym budynku znajduje się kocioł na węgiel, a także kotły gazowe, przeprowadzenie wywiadu środowiskowego zyskało charakter drugorzędny. Czynność ta mogła prowadzić jedynie istnienie obu rodzajów kotłów, natomiast czynność ta nie udzieliłaby informacji na temat na ilość zużytych paliw w okresie we wskazanych okresach grzewczych. Tymczasem tylko porównanie tego zużycia, na podstawie ustalenia ilości zużycia obu paliw pozwoliłoby na ustalenie, które z paliw stanowiło główne źródło ciepła. W opinii Kolegium, odstąpienie przez organ pierwszej instancji od prowadzenia dowodu z wywiadu środowiskowego nie doprowadziło do wad postępowania mających wpływ na jego wynik. Organ pierwszej instancji nie naruszył też treści art. 138 § 2 k.p.a. Formułowane przez organ odwoławczy zalecenia co do kierunków ponownego postępowania wyjaśniającego nie mają bowiem charakteru wiążącego w sposób formalny i bezwzględny. Tym samym strona nie może czynić organowi skutecznego zarzutu, że rozważał możliwość przedstawienia przez stronę certyfikatów jakości węgla zakupionego u wskazywanego sprzedawcy, wychodząc ponad dotychczasowe wskazania organu odwoławczego. Również w postępowaniu odwoławczym organ nie znalazł podstaw do przeprowadzenia tej czynności. Mając na uwadze ww. okoliczności Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do przyjęcia, że głównym źródłem ogrzewania budynku na przedmiotowej nieruchomości był węgiel spalany w kotle na paliwa stałe. Skarżący nie zdołał bowiem wykazać powyższej okoliczności na podstawie przedłożonych dokumentów. Skarżący nie przedstawił paragonów czy faktur opiewających na zakup węgla w latach: 2021, 2022 i 2023. Z kolei przedłożone zamiast tego do akt oświadczenia pozostają niespójne z pozostałym, zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i tym samym nie są wiarygodne. I tak oświadczenie właściciela składu opału z dnia 19 października 2023 r. zawiera stwierdzenie, że to skarżący kupował u niego węgiel w sezonie grzewczym w latach 2020, 2021 i 2022 r. Natomiast z oświadczeń W. G. i A. S. z dnia 19 listopada 2023 r. wynika, że to oni dostarczali skarżącemu węgiel w sezonie grzewczym 2020/2021, 2021/2022 oraz 2022 /2023. Ponadto oboje wskazali, że ze względu na zaawansowany wiek rodziców, w tym skarżącego zajmowali się bieżącymi sprawami związanymi z gospodarstwem. W sprawie nie przedłożono faktu za zakup węgla, tłumaczenia w tej kwestii nie są spójne. Skarżący nie wykazał też, że zużycie gazu było na niższym poziomie aniżeli jest to niezbędne dla ogrzania budynku jednorodzinnego, tj. na poziomie zbliżonym do tego, jakie zabezpiecza wyłącznie ogrzewanie wody (tak określono przeznaczenie kotłów gazowych w deklaracji z 20 marca 2023 r.). Tymczasem z dołączonych do akt PGNiG Obrót Detaliczny wynika, że zużycie gazu w budynku przy ul. R. [...] w W. wynosiło w 2021 r.: 2074 m3 (23 361 kWh), w 2022 r. 1723 m3(19544 kWh), a w 2023 r.: 1646 m3 (18.844 kWh). Takie zużycie znacznie przekracza roczne zużycie gazu jakie przewidziano dla odbiorców z grupy taryfowej W-3, tj. odbiorców korzystających z kuchenek gazowych, piecyków gazowych do podgrzewania wody oraz kotłów gazowych centralnego ogrzewania (a do których zaliczyć należy gospodarstwo domowe Strony). Zużycie prognozowane wynosi 13.320 kWh. Jak podaje ponadto portal internetowy PGNiG odbiorcy w tej grupie taryfowej rocznie zużywają ponad 1 200 m3, ale nie więcej niż 8 000 m3, (tak https://pgnig.pl/taryfa). Te dane potwierdzają, że zużycie gazu przez gospodarstwo domowe skarżącego, odpowiadało zużyciu paliwa jakie jest potrzebne nie tylko do podgrzania wody, ale i do centralnego ogrzewania budynku. Z kolei z faktu, że w poszczególnych latach ww. wartości zużycia gazu malały, nie można wnioskować, że doszło do zaprzestania wykorzystywania gazu na inne cel, aniżeli tylko ogrzanie wody. Spadek ten nie spowodował zejścia poza minimum zużycia wykazywanego na stronie PGNiG , jakie jest potrzebne dla ogrzania całego budynku. Z faktu tego spadku nie można w szczególności wnioskować, że ww. piece gazowe nie były używane do kompleksowego ogrzewania całego budynku, jako główne źródło, co sugeruje skarżący. Kolegium zauważyło przy tym, że skarżący wskazał, iż w jego gospodarstwie z racji posiadanego ogrodu, wykorzystywane są gazowe suszarnie owoców. Jednak nie przedłożono na tę okoliczność żadnych dowodów (np. dokumentacji fotograficznej, specyfikacji ww. urządzeń w kwestii poboru energii gazowej), które uprawdopodobniałaby, że takie gazowe suszarnie owoców były użytkowane w badanym okresie i zużyły gaz w ilości ponad tą, jaka potrzebna jest dla ogrzania wody. Nadto wyjaśnienia te pozostają w sprzeczności z wcześniejszymi danymi ujawnionym w deklaracji złożonej do CEEB, w której wyraźnie stwierdzono, że kotły gazowe służą jedynie do ogrzewania wody. Kolegium nie znalazło też podstaw, aby przeprowadzić dowody z przesłuchania świadków: M. G., W. G. i A. S. na okoliczność wykazania, ze głównym źródłem ogrzewania w przedmiotowym budynku był kocioł na paliwa stałe. Nie wykazano bowiem zasadności przeprowadzenia ww. dowodu. Kolegium nie dopatrzyło się naruszenia w przedmiotowej sprawie art. 7, 77, i 80 k.p.a. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił Kolegium naruszenie: - art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a to w niniejszej sprawie brak ustalenia, iż głównym źródłem ogrzewania w gospodarstwie domowym skarżącego jest kocioł na paliwo stałe, co doprowadziło do wadliwego zastosowania art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym i ustalenia braku podstaw do przyznania dodatku węglowego; - art. 78 § 1 k.p.a. przez brak uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego, w tym o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, a to A. S., W. G., M. G., na okoliczność wykazania, iż głównym źródłem ogrzewania był kocioł na paliwo stałe, a także wywiadu środowiskowego na okoliczność ustalenia głównego źródła ogrzewania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy spełnione były wszystkie przesłanki dla pozytywnego rozpatrzenia przedmiotowego odwołania, co skutkowało bezpodstawnym nie zastosowaniem art 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, Sąd stwierdził, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się zatem niezasadna. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego stanowią przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1207, zwanej dalej ustawą o dodatku węglowym). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r., poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu – w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o dodatku węglowym przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe). Z kolei zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 822/22 (opubl. w CBOSA), który Sąd w rozpoznawanej sprawie podziela weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego ma charakter wszechstronny. Stan faktyczny sprawy istotny z punktu widzenia art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym może być zatem ustalony w oparciu o inne dostępne organowi dane, które zostały wymienione przykładowo w art. 15a ustawy. Oznacza to, że katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy ma charakter otwarty. Wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy powinny zostać wyjaśnione przy zastosowaniu ogólnych zasad postępowania dowodowego wynikających z k.p.a., przy uwzględnieniu, że nie są one wyłączone z zastosowania na mocy przepisów ustawy o dodatku węglowym, w której m.in. poprzez regulację zawartą w art. 2 ust. 15a i 15e podkreślono konieczność ich wyjaśnienia. Bezsporna w niniejszej sprawie okazała się okoliczność, że w przedmiotowym gospodarstwie domowym znajdują się dwa rodzaje pieców: piec gazowy i kocioł na paliwo stałe. Powyższe organ ustalił na podstawie złożonych przez skarżącego deklaracji. Również sam skarżący nie zakwestionował tej okoliczności. Sporne okazało się, co stanowiło główne źródło ogrzewania budynku: węgiel przy użyciu kotła na paliwo stałe, czy gaz przy użyciu pieca gazowego. Zdaniem skarżącego, głównym źródłem ciepła był węgiel, dlatego też wnosił o przyznanie dodatku węglowego. Zdaniem z kolei organu administracji, głównym źródłem ciepła był gaz. Powyższe stanowisko organ zajął na podstawie zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych, przy jednoczesnym braku przedstawienia przez skarżącego stosownych dowodów na okoliczność swoich twierdzeń. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy uczyniły zadość wymogom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., dążąc do ustalenia stanu faktycznego. Słusznie przy tym organy administracji zauważyły, że to one realizują inicjatywę dowodową przede wszystkim z urzędu. Zasada oficjalności postępowania dowodowego nie oznacza jednak, że strona może zachowywać się biernie w jego toku, co powoduje, że również na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne (tak m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt IV SA/WA/1223/07). W ramach postępowania administracyjnego konieczna jest więc aktywność obu podmiotów: organu administracyjnego i strony postępowania. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy zwrócić należy uwagę, że to w interesie skarżącego było szczegółowe wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym w szczególności w zakresie stopnia zużycia węgla czy gazu. Tymczasem, w niniejszej sprawie, mimo inicjatywy ze strony organu, skarżący tego nie uczynił, a nawet czynności kontrolne, jak podniosło Kolegium, w celu wyjaśnienia kwestii dotyczących złożonego wniosku o dodatek węglowy zostały przerwane przez W. G. – syna skarżącego. W takiej sytuacji postawienie organom zarzutu braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego i jego całościowego rozpatrzenia okazał się bezpodstawny. W ocenie Sądu bowiem nie można uznać, że organy nie dążyły do ustalenia głównego źródła ciepła. Materiał akt administracyjnych sprawy odzwierciedla, że w tym celu organ pierwszej instancji kilkukrotnie wzywał skarżącego do przedłożenia dowodów dotyczących zakupu węgla (faktury) oraz gazu. Pomimo tego skarżący nie uczynił zadość wezwaniom. Wobec powyższego organ bazował na zebranym w sprawie materiale dowodowym. Na podstawie informacji PGNiG, przedłożonej na wniosek organu z dnia 14 lutego 2024 r. organ ustalił, że głównym źródłem ciepła w gospodarstwie skarżącego jest gaz. Z przedłożonych dokumentów wynika bowiem, że zużycie gazu w budynku skarżącego przekracza roczne zużycie gazu, jakie przewidziano dla odbiorców z grupy taryfowej W-3 , tj. odbiorców korzystających z kuchenek gazowych, piecyków gazowych do podgrzewania wody oraz kotłów gazowych centralnego ogrzewania. Z kolei powoływana przez skarżącego okoliczność wykorzystywania gazu dla innych celów, a to korzystania z suszarek do owoców, nie została w żaden sposób udowodniona, czy choćby uprawdopodobniona. Wobec tego przekonująca jest argumentacja organu, że w niniejszej sprawie przeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie doprowadziłoby do ustalenia okoliczności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, skoro skarżący żądający przecież władczego objawienia woli organu w decyzji w przedmiocie dodatku węglowego nie starał się wykazać i dać organom orzekającym szansę na ustalenie, że to piec na węgiel, a nie gazowy jest rzeczywistym źródłem ciepła w gospodarstwie skarżącego. Rację ma organ, że w świetle regulacji nie jest obligatoryjne przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, lecz w określonych okolicznościach stanu faktycznego powinien być on przeprowadzony. Rzeczywiście, jak Sąd już podkreślił katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy ma charakter otwarty. Każda jednak sprawa odznacza się pewną specyfiką. Zasadność zarzutu nieprzeprowadzenia przez organ wywiadu środowiskowego musi być więc oceniana przez pryzmat postawy skarżącego w niniejszej sprawie. Stawianie więc organom zarzutu nieprzeprowadzenia wywiadu środowiskowego przy takiej postawie skarżącego, który nie starał się swoją inicjatywą przekonać organu administracyjnego, że jego wniosek o przyznanie dodatku węglowego zasługuje na pozytywne rozpatrzenie, gdyż głównym źródłem ciepła jest piec na węgiel, a nie na gaz i jeszcze biorąc pod uwagę okoliczności torpedowania działań organu w celu weryfikacji złożonego wniosku, nie mógł więc zostać uznany za zasadny. Podobnie rzecz się ma z proponowanym przez skarżącego dowodem w postaci przesłuchania wskazanych przez niego świadków. Przeprowadzenie wnioskowanych dowodów nie wzbogaciłoby dotychczasowych ustaleń faktycznych organów administracji. Bez przedłożenia stosownej dokumentacji przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, czy przesłuchanie kolejnych świadków nie obaliłoby wobec tego dowodu wskazującego na okoliczność, że głównym źródłem ciepła w gospodarstwie skarżącego był właśnie gaz, a co wynika z pozyskanych od PGNiG informacji w tym zakresie. Reasumując wskazać należy, że prawidłowo ustalona okoliczność, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącego jest kocioł gazowy, a nie kocioł na paliwo stałe – była wystarczająca i implikowała, w świetle powołanych przepisów prawa materialnego, konieczność wydania decyzji odmownej. Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem. Postawione przez skarżącego organom zarzuty natury procesowej okazały się więc nieuzasadnione. Zasadnie podniosło też Kolegium, że strona została zawiadomiona przez Kolegium w trybie art. 10 i 79a k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Została też wyraźnie poinformowana, co kluczowe, o niespełnieniu przesłanek do uwzględnienia żądania strony przyznania jej dodatku węglowego. Pomimo tego nie zdołała wykazać spełnienia przesłanek warunkujących pozytywne rozpatrzenie jej wniosku, zaś w odniesieniu do informacji, czy też danych gestora sieci gazowej, nawet nie uprawdopodobniła wykorzystywanie gazu do suszarek owoców, jak twierdziła, nie załączając nawet zdjęć tych urządzeń, rzekomo wykorzystywanych w ogrodzie, jak i ich, jak trafnie podkreśliło Kolegium, specyfikacji, co pozwoliłoby organowi zweryfikować zużycie gazu w ilości ponad tą, jaka jest potrzebna dla ogrzania wody, przy czym nie można też pominąć sprzeczności twierdzeń skarżącego, który w złożonej deklaracji CEEB twierdził, że kotły gazowe służą jedynie podgrzewaniu wody, a nie są wykorzystywane do innych celów. Skarga nie mogła więc wywrzeć w tych okolicznościach zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło