III SA/Kr 634/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności postanawia: I. oddalić wniosek w zakresie obejmującym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom mieszkalny o powierzchni 64 m2 i nieruchomość rolna o powierzchni 3,08 ha. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 2005 zł wyjaśniając, że składa się na to jego emerytura w wysokości 1200 zł i emerytura małżonki w wysokości 805 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że z uwagi na długoletnie leczenie ponosi duże wydatki i miewa trudności z bieżącym regulowaniem rachunków za opał, energię elektryczną, wodę oraz leki. Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedstawienie wskazywanych dokumentów źródłowych wyjaśnił, że jego gospodarstwo domowe na energię elektryczną przeznacza miesięcznie ok. 200 zł, na gaz 60 zł, na wodę i ścieki 80 zł, na telefony 120 zł, na ubezpieczenia 40 zł, na przejazdy 80 zł. Do tego dochodzi konieczność zakupu węgla na zimę za kwotę ok. 3300 zł. Z uwagi na liczne schorzenia skarżący korzysta z porad lekarzy specjalistów różnych dziedzin. Podobnie jego żona. Na leki wspólnie wydają ok. 500 zł miesięcznie. Posiadana nieruchomość rolna nie przynosi dochodów. a jedynie generuje wydatki. Do pisemnych wyjaśnień skarżący dołączył kopię decyzji o waloryzacji jego emerytury, kopię decyzji o waloryzacji emerytury żony, kopie wyników badań specjalistycznych, zaświadczenie lekarskie, kopie przepisanych recept oraz kopię faktur za wodę, energię elektryczną i gaz. Z własnej inicjatywy nadmienił, że ma 76 lat a żona 68 lat. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że jeśli skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką zasadności jego wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt. 1 ppsa). Z oświadczenia skarżącego wynika, że gospodarstwo domowe skarżącego ma zapewnione stałe źródło dochodów w wysokości 2005 zł. Okoliczność ta siłą rzeczy niweczy zasadność ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Bieżące dochody pozwalają bowiem skarżącemu na opłacenie wpisu od skargi ustalonego na kwotę 200 zł (vide: zarządzenie z dnia 16 maja 2012 r.). Przedstawiona sytuacja nie przekreśla starań skarżącego w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa in fine) jeśli nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia takiego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy wykazanym dochodzie (2005 zł) i po opłaceniu wykazanych stałych kosztów utrzymania (ok. 580 zł) skarżący nie za bardzo jest w stanie wygospodarować środki potrzebne do opłacenia adwokata z wyboru, zwłaszcza gdy dodatkowo musi jeszcze rezerwować pewne środki na leki dla siebie i żony oraz wykupienie opału na zimę. Wszystko to razem wzięte prowadzi więc do logicznej konkluzji, że w obecnej sytuacji skarżący nie jest w stanie opłacić kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Stąd też należało mu przyznać prawo pomocy w takim zakresie. Mając zaś na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).