III SA/Kr 637/12

WyrokWSA w Krakowie2013-01-30

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Bożenna Blitek, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozostawił wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego bez rozpoznania z powodu nieprzedłożenia przez wnioskodawcę prawomocnego orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, mimo że wnioskodawca przedłożył orzeczenie z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wnioskodawca przedłożył odpis wyroku zasądzającego alimenty, któremu nadano rygor natychmiastowej wykonalności, co jest wystarczające do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zgodnie z art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Ustawa nie wymaga przedłożenia prawomocnego orzeczenia, a jedynie orzeczenia podlegającego wykonaniu. Ponadto, organy bezpodstawnie przyjęły, że wnioskodawca uchybił terminowi na przedłożenie dokumentów.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla syna. Organ pierwszej instancji pozostawił wniosek bez rozpoznania, uznając, że skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów, w tym odpisu prawomocnego orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, mimo wezwania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca twierdziła, że przedłożyła wyrok zasądzający alimenty z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III SA/Kr 637/12 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2013r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec, Sędziowie WSA Bożenna Blitek, WSA Maria Zawadzka (spr.), , Protokolant Urszula Bukowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013r., sprawy ze skargi J. G., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 18 stycznia 2012r. nr [...], w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Decyzją z dnia [...] 2011 r., znak [...], Burmistrz Miasta pozostawił bez rozpatrzenia wniosek skarżącej J. G. z dnia 26 września 2011 r. o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej – D. G. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, że dnia 26 września 2011r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla jej małoletniego syna D. G. bez wymaganych dokumentów, o których mowa w art. 15 ust. 4 pkt 3 lit.d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, tj. odpisu prawomocnego orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, odpisu postanowienia sądu o zabezpieczenie powództwa o alimenty, odpisu protokołu zawierającego treść ugody sadowej lub ugody zawartej przed mediatorem. Burmistrz Miasta w dalszej części uzasadnienia odwołał się do treści § 5 ust.2 i 3 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń, oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zgodnie z którym w przypadku złożenia wniosku bez wymaganych dokumentów organ właściwy wierzyciela przyjmuje wniosek i wzywa pisemnie wnioskodawcę do uzupełnienia braków w terminie nie krótszym niż 14 dni i nie dłuższym niż 30 dni pod rygorem wydania decyzji o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Organ I instancji podniósł, że pomimo wezwania skarżącej do uzupełnienia wniosku skarżąca nie uzupełniła wniosku w wyznaczonym terminie, dlatego pozostawienie wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest uzasadnione. Skarżąca wniosła odwołanie od w/w decyzji, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie §5 ust.3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń, oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego poprzez jego zastosowanie pomimo tego, że brak było podstaw do zastosowania tego przepisu. Nadto zarzuciła naruszenie art. 7 K.p.a. oraz art. 77 K.p.a. polegające na braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż nie uzupełniła wniosku w wyznaczonym terminie. W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, że do dnia 12 listopada 2011 r. przedłożyła organowi I instancji wyrok Sądu Rejonowego z dnia 18 lipca 2011r., sygn. akt [...] oraz wyrok Sądu Okręgowego z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt [...]. W wyroku z dnia 18 lipca 2011 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy zasądził od B. G. alimenty na rzecz małoletniego D. G. w wysokości 350 zł miesięcznie, płatnych do rak jego matki J. G., do 10-tego dnia każdego miesiąca, począwszy od dnia 16 maja 2011 r. Wyrokiem z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy oddalił apelację co do świadczeń alimentacyjnych zasadzonych za okres od dnia 16 maja 2011r. do 25 sierpnia 2011 r. i zawiesił postępowanie apelacyjne co do świadczeń alimentacyjnych dochodzonych za okres od dnia 25 sierpnia 2011 r. Zdaniem skarżącej przedłożyła ona dokumenty, określone w art. 15 ust.4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej z zachowaniem terminu wyznaczonego przez organ. Decyzją z dnia 18 stycznia 2012r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pełni podzielono stanowisko organu pierwszej instancji stwierdzając, że skarżąca nie przedłożyła w wyznaczonym terminie prawomocnego orzeczenia sądowego, zasądzającego alimenty do dnia 12 listopada 2011 r., wobec czego prawidłowo zastosowano § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń, oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzuciła: - naruszenie §5 ust.3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń, oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego poprzez jego zastosowanie pomimo tego, że brak było podstaw do zastosowania tego przepisu, - naruszenie art. 15 pkt 4 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez nieuwzględnienie przez organ I instancji przedłożonego przez nią postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 23 maja 2011r., sygn. akt [...] o zabezpieczeniu powództwa o alimenty jako podstawy do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej D. G., - naruszenie art. 7, art. 77§ 1 i art. 80 K.p.a. polegające na braku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, prowadzącego do wadliwego ustalenia stanu faktycznej polegającego na przyjęciu, iż nie przedłożyła organowi w terminie wymaganych dokumentów. W uzasadnieniu ww. zarzutów skarżąca, powołując się na art. 333 §1 ust. 1K.p.c., zgodnie z którym sąd zasądzając alimenty nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności co do rat płatnych po dniu wniesienia powództwa, a co do rat płatnych przed wniesieniem powództwa za okres nie dłuższy niż za trzy miesiące stwierdziła, że organ I instancji nie musi oczekiwać na otrzymanie wyroku wraz z klauzulą wykonalności, gdyż orzeczenie sądowe jest natychmiast wykonalne. Zdaniem Skarżącej przedłożyła ona dokumenty, określone w art. 15 ust.4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej z zachowaniem terminu wyznaczonego przez organ, a tym samym brak podstaw do pozostawienia bez rozpatrzenia jej wniosku z dnia 26 września 2011r. o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej – D. G. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) – dalej "P.p.s.a." tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w niniejszej sprawie istnieją podstawy do uwzględnienia skargi. Warunki formalne jakie musi spełniać wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego określone zostały w art. 15 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r., poz. 1228). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. d do wniosku należy dołączyć odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, odpis postanowienia sądu o zabezpieczeniu powództwa o alimenty, odpis protokołu zawierającego treść ugody sądowej lub ugody zawartej przed mediatorem. Jednocześnie zgodnie z § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia z dnia 7 lipca 2010 r. Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń, oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 123 poz. 836 ze zm.), w przypadku złożenia wniosku bez wymaganych dokumentów organ właściwy wierzyciela przyjmuje wniosek i wzywa pisemnie wnioskodawcę do uzupełnienia braków w terminie nie krótszym niż 14 dni i nie dłuższym niż 30 dni. W przypadku niezastosowania się do wezwania, organ właściwy wierzyciela wydaje decyzję o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że w dniu 28 października 2011 r. skarżąca otrzymała wezwanie organu do uzupełnienia wniosku poprzez dostarczenie odpisu prawomocnego orzeczenia sądu zasądzającego alimenty. Skarżąca przedłożyła organowi odpis wyroku z dnia 18 lipca 2011 r. sygn. akt [...] wydanego przez Sąd Rejonowy Wydział III Rodzinny i Nieletnich zasądzający alimenty, któremu nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Jednocześnie na przedłożonym przez skarżącą odpisie nie ma żadnej adnotacji organu dotyczącej daty wpływu oraz faktu czy odpis ten został wniesiony osobiście, czy też przesłany pocztą. Prezentata MOPS z dnia 17 listopada 2011 r. widnieje jedynie na odpisie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 25 października 2011r., sygn. akt [...]. Jednakże nie ma na niej żadnej informacji o ilości złożonych w tym dniu pism, a zatem nie można z tego faktu wnioskować, że odpis wyroku zasądzającego alimenty (sygn. akt [...]) został złożony równocześnie w dniu 17 listopada 2011 r. Sąd stwierdza również, że akta administracyjne sprawy na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego nie były w ogóle numerowane, co uniemożliwia ustalenia chociażby kolejności wpływu dokumentów złożonych przez skarżącą. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że dokumenty te przedłożyła do dnia 12 listopada 2011 r., a zatem przed upływem wyznaczonego terminu. W ocenie Sądu w badanej sprawie organy dopuściły się naruszenia § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń, oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, co doprowadziło do bezpodstawnego pozostawienia wniosku skarżącej bez rozpoznania. Skarżąca zgodnie z wymogami art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przedłożyła odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty. Ustawa nie wymaga (jak błędnie wskazał organ w wezwaniu z dnia 26 października 2011 r.) przedłożenia prawomocnego orzeczenia, wystarczy bowiem orzeczenie podlegające wykonaniu. Takim z pewnością jest przedłożony przez skarżącą odpis wyroku z dnia 18 lipca 2011 r., sygn. akt [...], na mocy którego rozstrzygnięciu o przyznaniu alimentów na rzecz syna skarżącej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Co do kwestii zachowania 14 dniowego terminu do przedłożenia ww. odpisu, Sąd stwierdza, że organy obu instancji bezpodstawnie przyjęły, że skarżąca uchybiła temu terminowi. Z akt sprawy nie wynika, że ww. odpis wyroku został złożony w dniu 17 listopada 2011 r., natomiast skarżąca oświadczyła, że ww. odpis wyroku przedłożyła do dnia 12 listopada 2011 r. Sąd stwierdza, że w aktach sprawy brak jest dokumentów na podstawie których można byłoby zakwestionować oświadczenie skarżącej w tym zakresie. W ocenie Sądu naruszenie § 5 ust. 2 i ust. 3 cyt. wyż. Rozporządzenia, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 134 P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę wykładnię dokonaną przez orzekający w sprawie Sąd i stosując się do zasad postępowania administracyjnego wyda rozstrzygnięcie zgodne ze stanem faktycznym oraz stanem prawnym właściwym dla niniejszej sprawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło