III SA/Kr 637/13
WyrokWSA w Krakowie2014-01-22
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Halina Jakubiec, Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można przywrócić termin do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej, gdy strona powołuje się na błędy w dokumentacji geodezyjnej, które wykryto dopiero po upływie terminu?Ratio decidendi
Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej jest możliwe tylko wtedy, gdy strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, co oznacza istnienie obiektywnych przeszkód uniemożliwiających dokonanie czynności w terminie. Wady dokumentacji geodezyjnej i brak załącznika graficznego do decyzji nie stanowią okoliczności obiektywnych, a zatem nie uzasadniają przywrócenia terminu. Strony powinny wykazać należytą staranność w dbaniu o swoje interesy, w tym zapoznanie się z treścią decyzji i pouczeniami.Stan faktyczny
W dniu 7 kwietnia 2003 r. Starosta Powiatu K. wydał decyzję o zmianach w ewidencji gruntów dotyczących działek w gminie K., w tym wydzieleniu nowej działki drogowej. Strony R.S. i E.S. powzięły wiedzę o błędach w dokumentacji geodezyjnej dopiero w 2013 r., które ich zdaniem pozbawiły ich dojazdu do działki. Wnieśli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz odwołanie od decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmówił przywrócenia terminu, co zaskarżyli do WSA w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 kwietnia 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek ( spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Bożenna Blitek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi R. S. i E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 kwietnia 2013r. nr [....] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala
Starosta Powiatu K. decyzją z dnia 7 kwietnia 2003 r. nr [...] , po rozpatrzeniu wniosku J.R. , orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów dla obrębu P. , gmina K:
- zmiany oznaczenia, powierzchni, konfiguracji granic i rozdzieleniu połączonych w działce nr [...] o pow. 1.10 ha nieruchomości o odmiennym stanie prawnym:
działka nr [...] o pow. 1.03 ha (1.0275 ha) odpowiada p. bud [...] i [...] oraz p.gr I.kat nr nr [...] objętych [...] - R.J. c. [...] ,
działka nr [...] o pow. 0.05 ha (0.0554 ha) odpowiada części parceli l.kat. [...] - objętej Lwh 3 (wykaz zniszczony),
- zmiany oznaczenia, powierzchni i konfiguracji granic działki nr [...] o pow. 0.84 ha, objętej [...] - S.R. i E.S. , na działkę nr [...] o pow. 0.86 ha, zgodnie z operatem pomiarowym z dnia 10 marca 2003 r. [...] sporządzonym przez geodetę uprawnionego inż. G.D. .
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 20, 21, 22, 23, 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj.: Dz.U. z 2000 r., nr 100, poz. 1086), ze zmianami wynikającymi z art. 79 ustawy z dnia 29.12.2000 r. w sprawie zmiany niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2000 r., nr 120, poz.1268), § 44 pkt 2, § 45, 46, 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03. 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., nr 38, poz. 454) oraz art. 104 K.p.a.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że po przeprowadzeniu analizy złożonej dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez geodetę uprawnionego inż. G.D. dnia 10 marca 2003 r. (.....) stwierdzono, że działka nr [...] ujawniona w operacie ewidencji gruntów obrębu P. , gmina K. zawiera połączone nieruchomości o odmiennym stanie prawnym, a ponadto w terenie wzajemna konfiguracja granic działki nr [...] z działką nr [...] jest odmienna niż wykazano w mapie ewidencji gruntów.
Nowo wydzielona działka nr [...] odpowiada p. bud. [...] oraz p. gr nr nr [...] - wszystkie objęte są [...] , natomiast nowo wydzielona działka nr [...] odpowiada części p. gr [...] Lwh 3.
W celu doprowadzenia do zgodności operatu ewidencji gruntów obrębu P. ze stanem prawnym ujawnionym w AWZ i Lwh, postanowiono sprostować zaistniały błąd, przez orzeczenie o rozdzieleniu połączonych w działce nr [...] nieruchomości o odrębnym stanie prawnym oraz zmianie oznaczenia, powierzchni i konfiguracji granic działki nr [...] - zgodnie z przedłożonym operatem pomiarowym i wykazem zmian gruntowych.
W uzasadnieniu decyzji zawarto pouczenie o prawie i terminie wniesienia odwołania do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K.
W piśmie z dnia [...] 2013 r. R.S. i E.S. wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, w oparciu o art. 58 K.p.a. Wniosek uzasadnili faktem powzięcia wiadomości o popełnionych błędach przy sporządzeniu dokumentacji geodezyjnej stanowiącej podstawę do wydania przez Starostwo Powiatowe ww. decyzji dopiero 11 marca 2013 r. Dopiero po zleceniu porównania mapy katastralnej z mapą uzupełniającą regulacji stanu prawnego okazało się, że w tej mapie przebieg drogi [...] jest o około 50 m krótszy niż wynika to z mapy katastralnej.
Jednocześnie w oparciu o art. 127 i art. 128 K.p.a. wnieśli odwołanie od decyzji w zakresie dotyczącym działki nr [...] a stanowiącej drogę gminną odpowiadającą dawnej parceli nr [...] objętej Lwh [...] . W pozostałej części orzeczenia zaskarżonej decyzji nie wnieśli zastrzeżeń. Zażądali uchylenia decyzji nr [...] z daty 7 kwietnia 2003 r. w zakresie dotyczącym działki [...] z zaleceniem prawidłowego ustalenia przebiegu drogi zgodnego ze stanem katastralnym i prawnym.
Załączyli plik dokumentów potwierdzający ich zdaniem zasadność wniosku.
Wskazali, że po dokonaniu porównania mapy katastralnej z obowiązującą mapą oraz z mapą uzupełniającą regulacji stanu prawnego wykonaną przez inż. G.D. a zaklauzulowaną przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej za nr [...] okazało się, że wykonawca niewłaściwie dokonał porównania z mapą katastralną i skrócił drogę [...] odpowiadającą dawnej parceli [...] o około 50 m, co doprowadziło do utraty przez skarżących możliwości dojazdu do ich działki nr [...] .
W toku prac pomiarowych spisywany był protokół przez geodetę, jednak w treści tego protokołu nie było mowy o ustaleniu granic drogi a jedynie o ustaleniu granicy ich działki od strony działki nr [...] w celu dokonania jej podziału i wydzielenia działki od strony północnej, od działki nr [...] . Otrzymując decyzję nie byli świadomi, że dotyczy również tej drogi i pozbawia ich możliwości dojazdu choć jeszcze do 2012 r. korzystali z dojazdu bez żadnych uwag ze strony sąsiada.
Po pierwszych utarczkach sąsiedzkich o dojazd zwrócili się do gminy o rozgraniczenie drogi co zakończyło się ostatnio spisaniem protokołu 30 stycznia 2013 r. i wyjaśnieniami, że nie może być rozgraniczenia, bo w 2003 r. ustalone zostały granice tej drogi. Po tym fakcie zlecili sprawdzenie tej dokumentacji i w tym tygodniu okazało się, że w dokumentacji geodezyjnej inż. G.D. został popełniony błąd, który również nie został wykryty przez pracownika Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Uważają, że trudno jest nie zauważyć powstałego błędu bo chodzi o koło 50 m drogi a na mapie jest to 1,5 cm.
W tej sprawie zwrócili się również do Burmistrza Gminy K. , bo uważają, że i gmina powinna podjąć stosowne kroki dla właściwego ustalenia przebiegu drogi stanowiącej własność gminy. Skoro po otrzymaniu tej decyzji nie interesowała się ustaleniami w zakresie swojej własności to w jakiś sposób jest to również niedopatrzenie ze strony gminy za brak nadzoru nad mieniem gminnym.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2013 r. nr [...] - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Powiatu K. z dnia 7 kwietnia 2003 r. nr [...] - na podstawie art. 58, art. 59 § 2 oraz art. 127 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. z 2013, poz. 267), dalej "K.p.a.", w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj.: Dz.U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.).
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wpłynęło podanie R.S. i E.S. z 13 marca 2013 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ostatecznej decyzji Starosty K. z 7 kwietnia 2003 r., znak: [...] dotyczącej działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] położonych w P. W powyższym rozstrzygnięciu organ I instancji dokonał wydzielenia z działki nr [...] (o powierzchni 1,10 ha) odrębnych nieruchomości, które utworzyły nowo powstałe działki nr [...] (o powierzchni 1,03 ha), a także nr [...] (o powierzchni 0,05 ha). Jednocześnie organ dokonał zmiany konfiguracji i powierzchni (z dotychczasowej 0,84 ha na zmienioną wynoszącą 0,86 ha) działki ewidencyjnej nr [...] - stanowiącej przedmiot własności R.S. i E.S. . Działka ta uzyskała nowe oznaczenie nr [...] .
W podaniu wnioskodawcy podnieśli, iż rozstrzygnięcie wynikające z tej decyzji jest nieprawidłowe, ponieważ niezasadnie pozbawia działkę nr [...] dojazdu do drogi publicznej, który ich zdaniem powinna zapewniać nowo powstała działka nr [...] stanowiąca drogę gminną. Na potwierdzenie zarzutów wnioskodawcy załączyli dokumentację mającą zaświadczać, że wydzielenie z działki nr [...] nowo powstałej działki [...] nastąpiło niezgodnie ze stanem prawnym wynikającym z mapy katastralnej.
W opinii skarżących w sprawie zachodzi potrzeba uchylenia decyzji z 7 kwietnia 2003 r., a także prawidłowego ustalenia drogi stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] . Zrealizowaniu powyższego żądania ma służyć - wniesione w tym samym piśmie z 13 marca 2013 r. - odwołanie od tej decyzji.
Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu do rozpatrzenia odwołania z punktu widzenia przesłanek z art. 58 K.p.a. wnioskodawcy wskazali, że początkowo nie zdawali sobie sprawy, iż decyzja z 7 kwietnia 2003 r. pozbawia ich możliwości dojazdu do działki nr [...] , z którego faktycznie korzystali aż do powstania na tym tle sporu sąsiedzkiego w 2012 r. Podkreślili również, że wystąpienie z żądaniem przywrócenia terminu ma miejsce niezwłocznie (strony użyły sformułowania "w tym tygodniu") po wykryciu przez nich błędu wynikającego z dokumentacji sporządzonej przez geodetę uprawnionego G.D. składającej się na operat pomiarowy nr [...] , który stanowił podstawę do wydania decyzji z 7 kwietnia 2003 r.
Organ odwoławczy zauważył, że zagadnienie przesłanek przywracalności terminu przewidzianego dla dokonania określonej czynności procesowej zostało uregulowane w art. 58 K.p.a. W zakresie w jakim powyższy przepis dopuszcza przywrócenie terminu na wniesienie odwołania od decyzji ostatecznej - stanowi on wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Jako wyjątek przepis ten powinien być interpretowany w sposób ścisły.
Na tle wniosku stron pojawia się wątpliwość odnośnie tego czy powoływana przez strony okoliczność wyjaśniająca uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z 7 kwietnia 2003 r. ma rzeczywiście charakter "niezawiniony" w rozumieniu art. 58 § 1 K.p.a.
Na gruncie orzecznictwa i doktryny w odniesieniu do art. 58 § 1 K.p.a. przyjmuje się zgodnie, iż "brak winy" w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej jest możliwy do przyjęcia jedynie wówczas gdy wnoszący podanie uprawdopodobni występowanie takiego zdarzenia, które uniemożliwiło mu dokonanie tej czynności niezależnie od dochowania wymaganej w danych okolicznościach staranności.
Jak się wskazuje, ocena ta odnosi się do sytuacji gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek występowania przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2000 r., sygn. I SA/Gd 794/99). Należy przez to rozumieć, że przeszkody uzasadniające przywrócenie terminu muszą mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego a także trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania danej czynności procesowej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 1999 r., sygn. IV SA 1656/97).
Wśród takich okoliczności wskazujących na brak winy osoby zainteresowanej w dochowaniu wymaganego przez prawo terminu w orzecznictwie były jak dotąd wymieniane: nieprawidłowe doręczenie pisma procesowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2000 r., sygn. IV SA 2121/98), obłożna choroba uniemożliwiająca osobiste działanie, a także wyręczenie się inną osobą; przerwa w komunikacji, występowanie klęski żywiołowej, np. powodzi lub pożaru (bliższe wyjaśnienia: A. Matan (w:) Komentarz do art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego, LEX, stan prawny na dzień 1 sierpnia 2010 r., A. Wróbel (w:) Komentarz do art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego, LEX, stan prawny na dzień 31 marca 2009 r.).
Innymi słowy na gruncie art. 58 § 1 K.p.a. brak winy w uchybieniu przez stronę terminowi na dokonanie danej czynności określa się przez odwołanie do obiektywnego miernika staranności jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Z tej właśnie przyczyny przyjmuje się zgodnie, iż na podstawie tego przepisu wykluczone jest przywrócenie terminu z powołaniem się na dotyczące wyłącznie danej strony okoliczności o charakterze subiektywnym. Wśród takich okoliczności wymieniano dotychczas: zwolnienie od pracy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 1999 r., sygn. SA/Ka 1609/97); niemożność odnalezienia w terminie określonego dokumentu, nieznajomość języka polskiego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2001 r., sygn. V SA 165/01).
Co istotniejsze, na zasadzie art. 58 § 1 K.p.a. wyklucza się również przywrócenie terminu w razie gdy strona uzasadnia jego uchybienie takimi okolicznościami jak: oczekiwanie na poradę radcy prawnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 1997 r., sygn. SA/Lu 1219/96), nieznajomość obowiązujących przepisów prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 1997 r., sygn. III SA 101/96; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 maja 2001 r., sygn. SA/Sz 260/00, Lex nr 48942), a także brak zapoznania się z treścią pouczeń zawartych w doręczonej jej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 1999 r., sygn. I SA/Gd 2243/98, Lex nr 38700). Generalnie rzecz ujmując odnosi się to do wszystkich tych sytuacji, w których stronie można postawić zarzut niedbalstwa bądź zarzut winy nieumyślnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 1997 r., sygn. SA/Sz 630/96).
W treści wniosku o przywrócenie terminu R.S. i E.S. wskazali, że w ich ocenie okolicznością przemawiającą za zasadnością rozpatrzenia poterminowego odwołania od decyzji Starosty K. z 7 kwietnia 2003 r. stanowi fakt powzięcia przez nich wiedzy o popełnionych błędach przy sporządzeniu dokumentacji geodezyjnej polegającej na nieprawidłowym (tzn. niezgodnym ze stanem katastralnym) wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr [...] , obręb P. , gmina K. nowopowstałej działki nr [...] .
Zdaniem organu, powyższa okoliczność nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 58 § 1 K.p.a., ponieważ nie jest to okoliczność obiektywna uniemożliwiająca stronie wniesienie odwołania w terminie czternastodniowym przewidzianym w art. 129 § 2 K.p.a. Nie przekonuje uzasadnienie stron powoływane w treści podania z 13 marca 2013 r., w którym zwracają uwagę, iż początkowo nie były świadome, że decyzja z 7 kwietnia 2003 r. dotyczy działki drogowej wykorzystywanej przez nich w charakterze dojazdu.
Odwołując się do miernika należytej staranności wymaganego od strony postępowania organ przyjął, że R.S. i E.S. powinni byli powziąć taką wiedzę z treści tej decyzji, która - jak wynika z akt sprawy - została im doręczona w dniu 18 kwietnia 2003 r. Okoliczność ta sprzeciwia się podważeniu kwestionowanego rozstrzygnięcia Starosty K. w trybie przewidzianym w art. 58 K.p.a. - odnosząc się do okoliczności przywołanych przez wnioskodawców na uzasadnienie przywrócenia terminu nie da się bowiem stwierdzić występowania przesłanki usprawiedliwiającej wniesienie przez nich odwołania dopiero po upływie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a.
Niezależnie od powyższego organ zauważył, że przywrócenie terminu pociągałoby za sobą dodatkowy skutek negatywny wynikający z faktu, iż decyzja z 7 kwietnia 2003 r. stanowiła podstawę (w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.) dla dalszych podziałów dokonywanych w odniesieniu do działek powstałych z dawnej działki ewidencyjnej nr [...] . Oznacza to, że strony muszą w inny sposób prawem przewidziany dochodzić rozwiązania problemu braku faktycznego dojazdu do działki ewidencyjnej nr [...] .
R.S. i E.S. wnieśli na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Podnieśli, że odmowa przywrócenia terminu opiera się na założeniu, że przywoływane przez skarżących okoliczności uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Starosty K. mają charakter niezawiniony przy odwołaniu się do obiektywnego miernika staranności dbania o swoje interesy a zatem można by im zarzucić niedbalstwo, ewentualnie zarzut winy nieumyślnej.
Tezę tę, organ opiera wyłącznie na fakcie, że wiedzę o błędnej i pozbawiającej dojazdu decyzji powinni skarżący powziąć z treści tej decyzji. Otóż z treści decyzji nie da się wyciągnąć wniosku, że pozbawia ona skarżących dostępu do drogi gminnej, gdy decyzja ta mówi o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, a do decyzji nie jest dołączony załącznik graficzny w postaci mapy zatwierdzanej tą decyzją. Decyzja jaka została im doręczona 18 kwietnia 2003 r. nie zawierała mapy podziału wobec czego nie można było porównać treści decyzji z zatwierdzanym podziałem.
Ponadto w czasie dokonywania pomiaru a następnie przy czynnościach spisania protokołu ustalenia granic, geodeta przeprowadzający te czynności wskazywał jedynie granice regulacji ich działki na odcinku ją zmieniającym, ale nic nie wspominał o jednoczesnym wydzieleniu drogi dojazdowej i to na krótszym odcinku niż wynikałoby to z dawnych map katastralnych. Jednocześnie nie przedstawił szkicu, który jak się teraz okazuje stanowił integralną część protokołu granicznego.
Zatem nie można stawiać tezy, że nie dochowali należytej staranności w dbałości o swoje interesy. Zachodzą natomiast poważne wątpliwości czy przy podejmowaniu decyzji, opracowaniu dokumentacji geodezyjnej i czynnościach geodety dochowano należytej staranności dbałości o interes stron postępowania.
Gdyby do doręczonej decyzji załączona była mapa podziału to pewno by się zorientowali, że decyzja ta dotyczy również drogi dojazdowej do m.in. ich nieruchomości a nie tylko zmiany granicy na wskazanym im w terenie odcinku.
Można również mówić o braku staranności Urzędu Miasta i Gminy w K. , na rzecz którego tę drogę wytyczono, ale pewnie to również wynikało z braku załącznika graficznego przy decyzji Starosty K.
Zatem podtrzymując argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu, jak również przytoczone wyżej okoliczności czynności geodety na gruncie i brak przy decyzji mapy podziału wnieśli skarżący o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty K.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. wniósł o jej oddalenie.
Wskazał, że od wydania będącej przedmiotem skargi decyzji minęło 10 lat i dlatego organ rozpatrujący wniosek musi mieć na względzie skutki prawne jakie decyzja ta wywołała, a tym samym prawidłowo ustalić, czy zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Przy czym przesłanek tych nie można dowolnie oceniać i stosować wykładni rozszerzającej, tym bardziej, iż orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych precyzuje jakie okoliczności i jakie fakty stanowić mogą przyczynę przywrócenia terminu, a są to okoliczności wyjątkowe typu nagła choroba lub przeszkody uniemożliwiające działanie.
Na pewno nie jest przyczyną przywrócenia terminu pobieżne zapoznanie się przez stronę z treścią decyzji, jak to miało miejsce w sprawie.
Ponadto skarżący z treścią decyzji [...] zapoznali się co najmniej w dniu 30 stycznia 2013 r. kiedy to jak twierdzą we wniosku z 13 marca 2013r., sporządzony został protokół rozgraniczenia.
Zgodnie z art. 58 § 2 K.p.a. warunkiem przywrócenia terminu, jest uprawdopodobnienie, że jego uchybienie nastąpiło bez winy wnoszącego pismo. Jednocześnie skuteczność tego wniosku uzależniona jest od jego wniesienia w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia oraz dopełnienie uchybionej czynności. Skuteczność złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest uzależniona od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 58 K.p.a., w tym dochowania siedmiodniowego terminu.
Z ostrożności procesowej Inspektor podniósł, że decyzja Starosty z 7 kwietnia 2003 r. [...] wprowadziła zmiany w oznaczeniu działki [...] o pow. 0,84 objętej AWZ 250/76 - S.R. i E.S. - na działkę nr [...] o pow. 0,86 ha, i była dla skarżących decyzją korzystną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub postanowienia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 P.p.s.a.
Skarga nie jest zasadna.
Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (art. 129 § 1 K.p.a.). Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 K.p.a.). Przepis ten określa tryb i w szczególności termin do wniesienia odwołania od wydanej w sprawie decyzji. Termin do wniesienia odwołania ma charakter zawity. Oznacza to, że dokonanie tej czynności po jego upływie jest bezskuteczne.
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).
O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie (art. 59 § 1 K.p.a.). O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (§ 2).
Przewidziana w powyższej regulacji instytucja przywrócenia terminu stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia.
W świetle art. 58 K.p.a. przesłanki przywrócenia przez organ terminu są następujące: wniesienie prośby o przywrócenie terminu, uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę, że uchybienie nastąpiło bez jego winy przez uprawdopodobnienie istnienia okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie, jednocześnie z wniesieniem prośby dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin.
Ponadto wniesienie prośby o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, ma nastąpić ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Datą, od której należy liczyć ten termin, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu.
Niewątpliwie w zakresie w jakim art. 58 K.p.a. dopuszcza przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej - stanowi on wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i jako wyjątek przepis ten powinien być interpretowany w sposób ścisły.
W sprawie poddanej kontroli Sądu poza sporem jest to, że decyzja Starosty Powiatu K. z dnia 7 kwietnia 2003 r. nr [...] została doręczona skarżącym w dniu 18 kwietnia 2003 r. W decyzji zawarto pouczenie o prawie i terminie wniesienia odwołania do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K.
W piśmie z dnia [...] 2013 r. skarżący R.S. i E.S. wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Jednocześnie wnieśli odwołanie od decyzji. Zatem spełnione zostały przesłanki wniesienia prośby o przywrócenie terminu wraz z jednoczesnym dokonaniem czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin.
Trafnie jednak zdaniem Sądu, organ odmawiając zaskarżonym postanowieniem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wyżej wymienionej decyzji zauważył, że na tle wniosku stron pojawia się wątpliwość odnośnie tego czy powoływana przez strony okoliczność wyjaśniająca uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Starosty K. z 7 kwietnia 2003 r. ma rzeczywiście charakter "niezawiniony" w rozumieniu art. 58 § 1 K.p.a.
Wniosek o przywrócenie terminu skarżący uzasadnili faktem powzięcia wiadomości dopiero 11 marca 2013 r. o popełnionych błędach przy sporządzeniu dokumentacji geodezyjnej stanowiącej podstawę do wydania przez Starostwo Powiatowe decyzji z 7 kwietnia 2003 r. Zdaniem skarżących Dopiero po zleceniu porównania mapy katastralnej z mapą uzupełniającą regulacji stanu prawnego okazało się, że w tej mapie przebieg drogi [...] jest o około 50 m krótszy niż wynika to z mapy katastralnej.
Skarżący wskazywali też, że w toku prac pomiarowych spisywany był protokół przez geodetę, jednak w treści tego protokołu nie było mowy o ustalania granic drogi a jedynie o ustaleniu granicy ich działki od strony działki nr [...] w celu dokonania jej podziału i wydzielenia działki od strony północnej, od działki nr [...] . Otrzymując ww. decyzję nie byli świadomi, że dotyczy również tej drogi i pozbawia ich możliwości dojazdu choć jeszcze do 2012 r. korzystali z dojazdu bez żadnych uwag ze strony sąsiada.
Po pierwszych utarczkach sąsiedzkich o dojazd zwrócili się do gminy o rozgraniczenie drogi co zakończyło się ostatnio spisaniem protokołu 30 stycznia 2013 r. i wyjaśnieniami, że nie może być rozgraniczenia bo w 2003 r. ustalone zostały granice tej drogi. Po tym fakcie zlecili sprawdzenie tej dokumentacji i w tym tygodniu okazało się, że w dokumentacji geodezyjnej inż. G.D. został popełniony błąd, który również nie został wykryty przez pracownika Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Uważają, że trudno jest nie zauważyć powstałego błędu bo chodzi o koło 50 m drogi a na mapie jest to 1,5 cm.
Zdaniem Sądu trafnie organ uznał, że powyższe okoliczności nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 58 § 1 K.p.a., ponieważ nie jest to okoliczność obiektywna uniemożliwiająca stronie wniesienie odwołania w terminie czternastodniowym przewidzianym w art. 129 § 2 K.p.a. oraz, że nie przekonuje uzasadnienie stron powoływane w treści podania z 13 marca 2013 r., w którym zwracają uwagę, iż początkowo nie były świadome, że decyzja z 7 kwietnia 2003 r. dotyczy działki drogowej wykorzystywanej przez nich w charakterze dojazdu.
Trafnie, zatem odwołując się do miernika należytej staranności wymaganego od strony postępowania organ przyjął, że R.S. i E.S. powinni byli powziąć taką wiedzę z treści tej decyzji, która - jak wynika z akt sprawy - została im doręczona w dniu 18 kwietnia 2003 r. Okoliczność ta sprzeciwia się podważeniu kwestionowanego rozstrzygnięcia Starosty K. w trybie przewidzianym w art. 58 K.p.a. Odnosząc się do okoliczności przywołanych przez wnioskodawców na uzasadnienie przywrócenia terminu nie da się bowiem stwierdzić występowania przesłanki usprawiedliwiającej wniesienie przez nich odwołania dopiero po upływie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a.
Nie mogła też przynieść zamierzonego skutku argumentacja skargi, że z treści decyzji nie da się wyciągnąć wniosku, że jej orzeczenie pozbawia skarżących dostępu do drogi gminnej, gdy decyzja ta mówi o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, a do decyzji nie jest dołączony załącznik graficzny w postaci mapy zatwierdzanej tą decyzją. Decyzja nie zawierała mapy podziału wobec czego nie można było porównać treści decyzji z zatwierdzanym podziałem. Podobnie nie była skuteczna argumentacja, że w czasie dokonywania pomiaru a następnie przy czynnościach spisania protokołu ustalenia granic, geodeta przeprowadzający te czynności wskazywał jedynie granice regulacji ich działki na odcinku ją zmieniającym, ale nic nie wspominał o jednoczesnym wydzieleniu drogi dojazdowej i to na krótszym odcinku niż wynikałoby to z dawnych map katastralnych. Jednocześnie nie przedstawił szkicu, który jak się teraz okazuje stanowił integralną część protokołu granicznego.
W ocenie Sądu, nawet istotne wady decyzji nie stanowią podstawy do uznania, że strony do których decyzja została skierowana mogą uprawdopodobnić tymi wadami okoliczność braku zawinienia w uchybieniu terminu do wniesieniu odwołania. Wbrew twierdzeniom skargi trafnie organ uznał, że brak dokładnego zapoznania się stron z treścią decyzji nie jest okolicznością obiektywną uniemożliwiająca stronie wniesienie odwołania w terminie czternastodniowym przewidzianym w art. 129 § 2 K.p.a., natomiast mają charakter zawiniony przy odwołaniu się do obiektywnego miernika staranności dbania o swoje interesy wynikającego z uprawnień właścicielskich.
Niewątpliwie trafnie również organ, chociaż dopiero w treści odpowiedzi na skargę, podniósł, że od wydania będącej przedmiotem skargi decyzji minęło 10 lat, a skarżący z treścią decyzji Starosty Powiatu K. z dnia 7 kwietnia 2003 r. [...] zapoznali się co najmniej w dniu 30 stycznia 2013 r. kiedy to jak twierdzą we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z 13 marca 2013 r., sporządzony został protokół rozgraniczenia z wyjaśnieniami, że nie może być rozgraniczenia bo w 2003 r. ustalone zostały granice tej drogi.
Jak już powyżej wskazano zgodnie z art. 58 § 2 K.p.a. skuteczność wniosku o przywrócenie terminu uzależniona jest od jego wniesienia w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia oraz dopełnienie uchybionej czynności.
Z porównania przywołanych dat wynika zatem, że już w dniu 30 stycznia 2013 r. skarżący ponownie mogli dowiedzieć się o wadliwości decyzji Starosty K. z 7 kwietnia 2003 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wnieśli dopiero w dniu 13 marca 2013 r.
Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ Sąd uchyla zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło