III SA/Kr 640/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-07-01

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, uzupełnione informacjami znanymi sądowi z urzędu, jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, bez konieczności wzywania do składania dodatkowych oświadczeń lub przedkładania dokumentów?
Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym, uzupełnione informacjami znanymi sądowi z urzędu, jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jeśli pozwala ono na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości co do jej ubóstwa lub dysproporcji między kosztami a jej możliwościami płatniczymi. W takiej sytuacji sąd może wydać rozstrzygnięcie bez wzywania do składania dodatkowych oświadczeń lub przedkładania dokumentów.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie dotyczącej wymeldowania. Przedstawiła oświadczenie o swoim stanie majątkowym, wskazując na brak nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych, miesięczne dochody gospodarstwa domowego w wysokości 1337 zł z pracy, oraz fakt wychowywania dwojga małoletnich dzieci. Sąd, opierając się na tych informacjach oraz danych znanych z urzędu (separacja z mężem, ograniczenie jego władzy rodzicielskiej), uznał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi I. B. na decyzję Wojewody z dnia 19 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podaał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma synami. Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła że nie mają nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego oszacowała na kwotę 1337 zł z pracy. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że nie jest w stanie samodzielnie bronić swoich praw a sprawa jest dla niej zawiła i skomplikowana. Na utrzymaniu ma dwoje małoletnich dzieci. Małżonek sprzedał nieruchomość której był współwłaścicielem. Powiada, że brakuje jej środków na zaspokojenie niezbędnych potrzeb. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżąca od 23 lutego 2006 r. pozostaje z mężem w separacji (k. 65). do której doszło na skutek nagannego zachowania jej męża, który ma także ograniczoną władzę rodzicielską (k. 17 i n.) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi z urzędu jest wystarczające do oceny sytuacji życiowej i aktualnych możliwości płatniczych strony. Skarżąca nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku, wychowującą dwoje małoletnich dzieci, utrzymującą się ze stosunkowo niewielkiej pensji, zmuszoną wynajmować mieszkanie. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen produktów i usług środki jakimi skarżąca dysponuje wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych jej i dwojga dzieci. Z uwagi na relacje panujące między małżonkami realnej pomocy od męża nie za bardzo może oczekiwać. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych i kwalifikowanego pełnomocnika jest problematyczne a zarazem uzasadnia twierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Biorąc to pod uwagę udzielono więc skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło