III SA/Kr 645/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 22 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a : zwolnić skarżącego od kosztów sądowych We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, że prowadzi gospodarstwo domowe razem z matką. Skarżący nie posiada nieruchomości ani zasobów pieniężnych, czy przedmiotów wartościowych. Na dochód rodziny skarżącego składa się kwota 2000 zł netto, które uzyskuje on z prowadzonej działalności gospodarczej oraz emerytura jego matki w kwocie 807 zł netto. Skarżący wskazał, że pomaga matce finansowo: kupuje opał, leki, wyremontował dach i zbudował studnię. Ponadto skarżący podał, że posiada zadłużenie alimentacyjne na dwoje dzieci, a prowadzona przez niego działalność gospodarcza w roku podatkowym 2014 r. przyniosła straty. Aktualnie skarżący pozostaje na dozorze elektronicznym co uniemożliwia mu podjęcie dodatkowego zatrudnienia. Skarżący nie posiada samochodu ani oszczędności, gdyż te przeznaczył na opłaty sądowe od innych skarg. Do wniosku dołączył zestawienie swoich zobowiązań alimentacyjnych, zeznanie PIT 36 za rok 2014 oraz informacje o wysokości straty poniesionej w 2014 r. W piśmie z dnia 15 października 2015 r. pełnomocnik skarżącego podał, że od 3 września 2015 r. przestał istnieć podmiot gospodarczy A G. G., gdyż został wykreślony z CEIDG. Ponadto skarżący zobowiązany jest do płacenia alimentów, postępowanie egzekucyjne w tym zakresie prowadzi Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym, a wysokość zadłużenia wynosi 47.985,09 zł. Według oświadczenia skarżącego nie pozostaje on w związku małżeńskim i nie posiada żadnych rachunków bankowych (konta w A Banku zamknął w 2013 r.). Natomiast z wyciągu z Banku [...] ustalono, że emerytura matki skarżącego wynosi 840,66 zł. Z kwoty tej spłaca ona raty zaciągniętego w [...] Bank S.A. we W kredytu, które ustalono na poziomie ok. 300 zł miesięcznie. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że nieruchomość, w której skarżący zamieszkuje razem z matką ma nieuregulowany stan prawny. Z tytułu jej utrzymania ponoszą następujące wydatki: abonament RTV (49,90 zł), prąd (ok. 50 zł), wywóz śmieci (30,00 zł), podatek od nieruchomości (35,00 zł – opłata roczna), opał (2.000,00 zł – wydatek roczny), bieżące naprawy (od 100,00 zł do 200,00 zł), raty kredytu (300,00 zł). Dodatkowo do akt sprawy nadesłano zaświadczenie wystawione przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, z którego ustalono, że na dzień 17 września 2015 r. zadłużenie skarżącego względem funduszu alimentacyjnego wynosiło 40.283,33 zł. Postanowieniem z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 645/15 referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż pomimo wezwania nie nadesłał dodatkowych wyjaśnień. Zdaniem referendarza, powoduje to, że przyznanie skarżącemu w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje wystarczających podstaw. Pismem z dnia 12 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw podnosząc, że skarżący od 3 września 2015 r. nie prowadzi już działalności gospodarczej, a zatem nie posiada on aktualnie stałego i regularnego dochodu. Od 6 listopada 2015 r. skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku. Ponadto w Urzędzie Pracy nie otrzymał propozycji odpowiedniego zatrudnienia oraz możliwości przekwalifikowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), a w szczególności: "Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. § 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. § 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego." "Art. 246. § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny." Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem stronom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej im przez profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności jeśli posiada stały miesięczny dochód. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o przyznanie prawa pomocy uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy wnioskodawcy. W ocenie Sądu, okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Skarżący zlikwidował bowiem prowadzoną działalność gospodarczą. Nie posiada aktualnie żadnych źródeł utrzymania. A ponieważ jest osobą odbywającą karę pozbawienia wolności w formie dozoru elektronicznego, posiada ograniczone możliwości zdobycia środków koniecznych na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Tym bardziej, że od 6 listopada 2015 r. został zarejestrowany w PUP jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, dla którego brak jest propozycji odpowiedniego zatrudnienia oraz możliwości przekwalifikowania. Wprawdzie wspólne gospodarstwo domowe skarżący prowadzi z matką, niemniej jednak jej emerytura wynosi 807 zł. Mając zatem na uwadze ponoszone w związku z koniecznym utrzymaniem wydatki, a nadto ilość zainicjowanych przez skarżącego w tut. Sądzie spraw przyjąć należało, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a. – jak w sentencji.