III SA/Kr 646/15

PostanowienieWSA w Krakowie2015-12-21

Skład orzekający: Janusz Bociąga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinien zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi?
Ratio decidendi
Skarżący, który wykazał, że nie posiada nieruchomości, dochodów, wartościowych ruchomości ani oszczędności, a jego zobowiązania finansowe znacznie przewyższają uzyskiwany dochód, nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty od skargi bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W związku z tym, jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w części obejmującej wpis od skargi powinien zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
A. P. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał niskie dochody, wysokie opłaty za mieszkanie, zadłużenie w ZUS oraz inne miesięczne wydatki. Referendarz sądowy oddalił wniosek, jednak pełnomocnik skarżącego złożył sprzeciw, podnosząc, że skarżący zaprzestał działalności gospodarczej i nie posiada stałego dochodu.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w części obejmującej wpis od skargi i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Kraków, dnia 21 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 22 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w części, obejmującej wpis od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 22 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Równocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że osiąga 1.000,- zł netto dochodu miesięcznie. Na hotel robotniczy, w którym obecnie mieszka, wydaje opłatę stałą w wysokości 500,00 zł miesięcznie. Wnioskodawca podał, że jego dom rodzinny w R grozi zawaleniem. Rodzice nie żyją, a brak jest środków na przeprowadzenie postępowania spadkowego. Skarżący wskazał, że jest zadłużony w ZUS za okres od 15 lutego 2012 r. do 2 listopada 2012 r. i od 1 września 2014 r. do chwili obecnej. Wnioskodawca podał, że pozostałą kwotę wydaje na wyżywienie ok. 300 zł, ubrania 50 zł, telefon komórkowy 30 zł, środki czystości 50 zł miesięcznie. Skarżący wskazał, że obecnie prowadzonych jest wobec niego kilkadziesiąt postępowań, jak w niniejszej sprawie. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i prac dorywczych uzyskuje dochód w wysokości 1.000 zł. Do wniosku załączył pismo z dnia 18 marca 2015 r. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział. W dodatkowym piśmie procesowym skarżący podniósł, że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą A, a ponadto nie posiada udziałów w spółkach oraz nie posiada i nie użytkuje pojazdów mechanicznych. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2015 r. sygn. III SA/Kr 646/15 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skarżący udzielił wybiórczych informacji na tematy samodzielnie przez siebie dobrane. Dnia 30 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącego złożył sprzeciw od tego postanowienia, wnosząc o jego uwzględnienie i przyznanie prawa pomocy. Podniósł w nim, że skarżący nie prowadzi już działalności gospodarczej, albowiem została ona wykreślona z rejestru. Nie posiada aktualnie stałego i regularnego dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Z uwagi na wniesienie sprzeciwu w terminie, wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych podlega ponownemu rozpoznaniu przez sąd. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4). W myśl art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienie od kosztów sądowych jest, zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania, zawartej w art. 199 P.p.s.a. Obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania, a tym samym przedstawienia i wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających ten fakt obciąża wnioskującego o przyznanie prawa pomocy. Odnośnie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, zdaniem Sądu, z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, dochodów, wartościowych ruchomości ani oszczędności. Skala zobowiązań finansowych skarżącego odbiegająca od uzyskiwanego w jego gospodarstwie domowym dochodu powoduje, że jest osobą zadłużoną, borykającą się z problemem licznych zobowiązań z wielu różnych tytułów. W sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia została określona na 24 000 zł, zatem wpis od skargi wynosiłby zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.) - 720 zł. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a zatem sytuacja skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w tym zakresie. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony w części, albowiem skarżący wykazał w sposób wiarygodny, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów wpisu sądowego od skargi w zainicjowanym postępowaniu sądowym. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło