III SA/Kr 648/17

WyrokWSA w Krakowie2017-10-12

Skład orzekający: Bożenna Blitek, Janusz Bociąga, Krystyna Kutzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samo posiadanie środków zastępczych, nawet w znacznej ilości, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za ich wprowadzanie do obrotu, jeśli nie udowodniono faktycznego udostępnienia tych środków osobom trzecim?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo posiadanie środków zastępczych, nawet w ilości sugerującej przygotowanie do wprowadzenia ich do obrotu, nie jest wystarczające do nałożenia kary pieniężnej przewidzianej za wprowadzanie ich do obrotu. Kluczowe jest udowodnienie faktycznego udostępnienia tych środków osobom trzecim, co nie zostało wykazane w postępowaniu administracyjnym. Ponadto, organ administracyjny nie może prowadzić postępowania pod pozorem ustalenia opłaty, a następnie nałożyć karę pieniężną, co stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego o nałożeniu na B. S. kary pieniężnej w wysokości 30.000 zł za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. W trakcie przeszukania mieszkania B. S. zabezpieczono znaczne ilości substancji zawierających 4-CMC oraz suszu roślinnego z THC. Organy administracyjne uznały, że ilość zabezpieczonych środków oraz posiadanie wag i woreczków strunowych wskazują na wprowadzanie ich do obrotu, mimo braku bezpośrednich dowodów na udostępnienie ich osobom trzecim. B. S. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym błędną interpretację pojęcia "wprowadzania do obrotu" i niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga NSA Krystyna Kutzner Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 14 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny wymierzył B. S. karę pieniężną w wysokości 30.000 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte po otrzymaniu z Komendy Powiatowej Policji kserokopii dokumentów z akt postępowania w sprawie posiadania środków odurzających oraz po przekazaniu przez Komendę Policji przebadanych w Instytucie Ekspertyz Sądowych próbek krystalicznej substancji, które wyczerpały pojęcie "środka zastępczego" w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2016 r. poz. 224). Organ I instancji stwierdził, że podczas przesłuchania B. S. odmówił złożenia jakichkolwiek zeznań na temat posiadania środków zastępczych. Natomiast ekspertyza przebadanych dowodów rzeczowych - zabezpieczonych podczas przeszukania przez Policję mieszkania B. S. - w postaci kryształu koloru białego wykazała obecność 4 CMC, tj. substancji, która w myśl ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, jest środkiem zastępczym. Organ I instancji stwierdził, że z powyższej ekspertyzy wynika, że z proszku - z dowodu 4.3 - o masie netto 38.40 g można sporządzić 38-384 "działek" środka zstępczego zawierającego 4-CMC, natomiast z proszku - z dowodu 5 - o masie netto 12,24 g można sporządzić 12-122 "działek" środka zastępczego zawierającego 4-CMC. Biorąc pod uwagę powyższe dowody a w szczególności ilość zabezpieczonych środków zastępczych, organ I instancji uznał, że posiadane środki zstępcze nie służyły jedynie dla własnych potrzeb, gdyż tak ogromna ilość tzw. "działek dilerskich" wskazuje na duże prawdopodobieństwo wprowadzania ich do obrotu. Wysokość kary organ I instancji uzasadnił ilością posiadanych środków zastępczych, stopniem zawinienia i stopniem szkodliwości czynu. W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji B. S. wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie: 1. art. 52, art. 4 pkt 27, art. 44b, art. 44c ust. 1 oraz art. 34 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez przyjęcie, że ustalony w sprawie stan faktyczny uprawnia do zastosowania sankcji przewidzianej w art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, co jest konsekwencją błędnej interpretacji pojęcia "wprowadzania do obrotu" użytego we wskazanych wyżej przepisach; 2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na błędnym rozpoznaniu materiału dowodowego i przyjęciu, że okoliczność wprowadzania do obrotu przez odwołującego się środków zastępczych została udowodniona, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów nie daje podstaw do takiego twierdzenia. Decyzją z dnia 14 kwietnia 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) w związku z art. 44b, art.44c i art. 52a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2016 r. poz. 224 z późn. zm.), Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2017 r. nr [...], znak: [...]. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że w dniu 9 maja 2016 r. funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji, realizując postanowienie Prokuratora Rejonowego, dokonali przeszukania pomieszczeń mieszkalnych i gospodarczych użytkowanych przez B. S. W wyniku przeszukania ujawniono m.in. puszkę, w której znajdowały się woreczki foliowe o zapięciu strunowym, w tym jeden z substancją w postaci kryształów barwy białej - wyglądem i zapachem przypominającą matafedron - oraz reklamówkę z zawartością w postaci słoika z suszem roślinnym o wyglądzie i zapachu marihuany i woreczka foliowego o zapięciu strunowym wypełnionego substancją w postaci kryształów barwy białej przypominających metafedron. Dowody rzeczowe zostały przekazane w dniu 13 maja 2016 r. do Instytutu Ekspertyz Sądowych. Organ II instancji stwierdził, że z opinii nr [...] wydanej dnia 15 lipca 2016 r. wynika, iż w dowodach rzeczowych mających postać kryształu koloru białego stwierdzono obecność 4-CMC (4-chlorometkatynon), tj. substancji, która w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii jest środkiem zastępczym. Z powyższej ekspertyzy wynika, że z przedmiotowych dowodów rzeczowych można sporządzić od 50 - 506 działek dealerskich. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 52, art. 4 pkt 27, art. 44b, art. 44c ust. 1 oraz art. 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii organ II instancji stwierdził, że - zgodnie z art. 4 ust. 34 tej ustawy - wprowadzanie do obrotu oznacza udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Definicja ta, w zw. z art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, obejmuje zatem każdą postać udostępniania środków zastępczych innej osobie - niezależnie zatem od tego czy odbiorca tych środków jest ich konsumentem czy też wyłącznie pośrednikiem w drodze do konsumenta; niezależnie również od tego czy chodzi o pierwotne udostępnianie produktu innym osobom, czy też o następcze (wtórne) jego udostępnianie. Zdaniem organu II instancji, ustawodawca w hipotezie i dyspozycji normy art. 52a wyraźnie wskazuje, że odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środki zastępcze, a zatem każdy podmiot prawa, który nie stosuje się do obowiązków wynikających z art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Odnosząc się do kwestii prawidłowości ustaleń faktycznych organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji trafnie przyjął, iż strona wprowadzała do obrotu środki zastępcze. Z opinii kryminalistycznej wynika, że z zabezpieczonego materiału w postaci krystalicznej substancji można sporządzić ogółem od 50 do 506 działek dilerskich środka zastępczego zawierającego w swoim składzie 4-CMC. Zatem organ I instancji nie dał wiary, ażeby taka ilość "dopalacza" mogła być używana tylko i wyłącznie na własny użytek. Zdaniem organu II instancji, nie bez znaczenia jest również fakt, że w trakcie przeszukania mieszkania zostały zabezpieczone również inne substancje w postaci suszu roślinnego w ilości 74,27 g, w których - po przeprowadzeniu badań toksykologicznych - stwierdzono obecność delta-9-tetrahydrokanabinnol (delta-9-THC) oraz jego prekursor - kwas tetrahydrokannabinnolowy (THCA-A). Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii delta-9-THC jest zaliczany do substancji psychotropowych z grupy II-P. Z ekspertyzy wynika, że z masy zabezpieczonego suszu można uzyskać 111 do 185 działek tego środka odurzającego. W związku z powyższym organ II instancji uznał, że, odwołujący się zajmował się "dilerką" nie tylko środków zastępczych, ale również narkotyków. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, nie bez znaczenia dla sprawy jest fakt, że w trakcie przeszukania mieszkania zabezpieczono dwie wagi elektroniczne oraz puste woreczki strunowe różnej wielkości. Faktem powszechnie znanym jest to, iż waga służy do odważania "działek dilerskich", które następnie pakowane są do woreczków strunowych i sprzedawane, czego dowodem może być fakt zabezpieczenia gotówki w kwocie 660 zł w nominałach 4 x 100 zł, 2 x 50 zł, 7 x 20 zł oraz kartka z odręcznymi zapiskami. W ocenie organu II instancji, powyższe fakty oraz zasady logiki i doświadczenia życiowego wskazują, że w tym przypadku dochodziło do wprowadzania do obrotu "dopalaczy". Organ II instancji stwierdził, że również fakt odmowy składania zeznań przez odwołującego się działa na jego niekorzyść, gdyż nie zaprzeczył, że to on wprowadzał do obrotu środki zastępcze. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że przytoczone powyżej przesłanki o charakterze poszlakowym dały wystarczający dowód na uzasadnienie przyjęcie, iż dochodziło do wprowadzania do obrotu powyższych środków. Zdaniem organu odwoławczego, swobodna ocena dowodów określona w art. 80 k.p.a. obejmuje także możliwość opierania swoich ustaleń wyłącznie na dowodach pośrednich jak i dopuszczalność stosowania domniemań faktycznych. W ocenie organu II instancji, zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na ustalenie w drodze domniemania faktycznego, że B. S. wprowadzał do obrotu środki zastępcze, wobec czego prawidłowo wobec niego znalazł zastosowanie art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomani. Organ II instancji stwierdził, że postępowanie prowadzone przez organ I instancji zostało przeprowadzone zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną m.in. w art. 7 k.p.a., a zaskarżona decyzja została wydana w sposób prawidłowy pod względem prawnym i merytorycznym, nienaruszający zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów Państwa, wynikającej z art. 8k.p.a. Dokonana ocena stanu faktycznego sprawy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym i została ona w sposób spójny, logiczny i zgodny z wiedzą wywiedziona w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, dokonana ocena mieści się również w granicach swobodnej oceny dowodów, a w związku z tym zarzut strony dotyczący naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. jest niezasadny. Organ II instancji uznał zatem, że wydana przez organ I instancji decyzja w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej jest merytorycznie i prawnie uzasadniona. Z powyższą decyzją Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nie zgodził się B. S., który pismem z dnia 19 maja 2017 r. wniósł na nią skargę, domagając się jej uchylenia wraz z uchyleniem decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 52, art. 4 pkt 27, art. 44b, art. 44c ust. 1 oraz art. 34 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez przyjęcie, że ustalony w sprawie stan faktyczny uprawnia do zastosowania sankcji przewidzianej w art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, co jest konsekwencją błędnej interpretacji pojęcia "wprowadzania do obrotu" użytego we wskazanych wyżej przepisach; 2. art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie, na jakiej podstawie i w oparciu o jakie materiały organ administracyjny przyjął, że wszystkie zabezpieczone dowody, na które powołuje się organ administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stanowiły własność skarżącego oraz że skarżący wprowadzał środki zastępcze do obrotu podczas, gdy prawidłowa ocena dowodów nie daje podstaw do takiego twierdzenia; 3. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a., poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków w celu przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego i dokładnego wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia i stanu faktycznego sprawy oraz nieuzasadnionego przyjęcia, iż materiał dowodowy w sprawie pozwala na ustalenie, że skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze podczas, gdy prawidłowa ocena dowodów nie daje podstaw do takiego twierdzenia; 4. art. 11 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w całym postępowaniu i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. Uzasadniając swoje zarzuty skarżący podniósł, że w toku prowadzonego postępowania organy administracji I i II instancji nie uzasadniły, na jakiej podstawie i w oparciu o jakie dowody ustaliły, że w niniejszej sprawie doszło do "wprowadzenia do obrotu", czyli do udostępnienia środka zastępczego. Zdaniem skarżącego, nie ustalono również, że zabezpieczone w toku postępowania przygotowawczego dowody stanowią środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomani. Skarżący stwierdził, że nawet gdyby przyjąć, że posiadał środki zastępcze, o jakich mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca), to i tak samo posiadanie nie podlega karze pieniężnej na gruncie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Za błędne skarżący uznał zatem stwierdzenie organu I instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, iż wprowadzał do obrotu na terytorium RP środek zastępczy. Stąd też – zdaniem skarżącego - w rezultacie brak było podstaw do wymierzenia s kary pieniężnej na podstawie art. 52a w zw. z art. 4 pkt 27 wymienionej wyżej ustawy. Skarżący podał, że pojęcie "wprowadzenia do obrotu" środków zastępczych, o którym mowa w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii, oznacza udostępnianie ich odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim. Zdaniem skarżącego, ustawodawca w hipotezie i dyspozycji normy art. 52a ust. 1-3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wyraźnie wskazuje, że odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środek zastępczy (tzw. dopalacz). Prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej organ inspekcji sanitarnej ustala i ocenia, czy doszło do "wprowadzenia do obrotu", czyli do udostępnienia w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu osobie trzeciej, odpłatnie lub nieodpłatnie, środka zastępczego. Skarżący stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest takiego ustalenia, gdyż nie miało to miejsca, co jednocześnie prowadzi do stwierdzenia, że w sprawie doszło do naruszenia norm procesowych zobowiązujących organ do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co miało wypływ na wynik sprawy i przyjęcie prawidłowych norm prawa materialnego. Skarżący uważa zatem, że wszystkie te uchybienia przepisom postępowania i prawa materialnego stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 4 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do nadesłania całości akt administracyjnych w sprawie, a w szczególności wszystkich kserokopii akt postępowania karnego dotyczącego B. S. oraz wszystkich materiałów zebranych w toku postępowania odwoławczego przez organ II instancji. W odpowiedzi w piśmie z dnia 5 października 2017 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny poinformował, że nie dysponuje innymi dokumentami niż te przesłane Sądowi wraz ze skargą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu, skarga B. S. jest uzasadniona. Stan faktyczny sprawy jest w zasadzie niesporny. Powiatowy Inspektor Sanitarny otrzymał 4 października 2016 r. z Komendy Powiatowej Policji kopię notatki urzędowej z dnia 9 maja 2016 r., z której wynika, że w wyniku przeszukania w dniu 9 maja 2016 r. pomieszczeń mieszkalnych i gospodarczych użytkowanych przez B. S., dokonanych w realizacji postanowienia Prokuratora Rejonowego, zabezpieczono konkretne ilości suszu roślinnego i substancji w postaci kryształu – jak w postanowieniu z dnia 13 czerwca 2016 r. w przedmiocie dowodów rzeczowych, które – zgodnie z opinią Instytutu Ekspertyz Sądowych - zawierają substancje psychotropowe, środki odurzające i środki zastępcze. Na tej podstawie organ administracyjny w dniu 10 października 2016 r. wszczął z urzędu przeciwko B. S. postępowanie administracyjne "w sprawie ustalenia opłaty za wprowadzanie do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej środków zastępczych". Prowadząc tak określone postepowanie zakończone 28 grudnia 2016 r. zawiadomieniem o zebraniu dowodów w sprawie "ustalenia opłaty za wprowadzanie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej środków zastępczych" Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję o nałożeniu na B. S. kary pieniężnej w wysokości 30.000 zł. Materialnoprawną podstawę nałożenia kary pieniężnej w niniejszej sprawie stanowi art. 52a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2017 r., poz. 783 z późn. zm.), który stanowi: "Art. 52a. 1. Kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy lub nową substancję psychoaktywną, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł. 2. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, państwowy inspektor sanitarny właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub nowej substancji psychoaktywnej. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. 3. Ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, państwowy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego lub wytworzonej lub wprowadzonej do obrotu nowej substancji psychoaktywnej." Należy podkreślić, że ustawodawca wprowadził w powołanej wyżej ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii definicje legalne pojęć "wytwarzanie" i "wprowadzanie do obrotu", które to czynności podlegają karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł - w zależności w zasadzie od ilości wytworzonych lub wprowadzonych do obrotu środka zastępczego lub nowej substancji psychoaktywnej. Zgodnie więc z art. 4 pkt 34 i pkt 35 tej ustawy: "Art. 4. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 34) wprowadzanie do obrotu - udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych; 35) wytwarzanie - czynności, za pomocą których mogą być otrzymywane środki odurzające, substancje psychotropowe, prekursory, środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, ich oczyszczanie, ekstrakcję surowców i półproduktów oraz otrzymywanie soli tych środków lub substancji;" Jest poza sporem także to, że kara w wysokości 30.000 zł została wymierzona B. S. na podstawie 52a ustawy nie za "wytwarzanie", ale za "wprowadzanie do obrotu" na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych. Sąd zwraca uwagę na to, że organy administracyjne wymierzając karę (organ I instancji) i utrzymując tę karę w mocy (organ odwoławczy) nie stwierdziły "wprowadzania do obrotu" przez B. S. środków zastępczych na podstawie jakiegokolwiek dowodu, ale wprost przyznały, że wobec faktu ich znalezienia w pomieszczeniach użytkowanych przez skarżącego, co oznacza, że skarżący był w ich posiadaniu, nabrały przypuszczenia, że skarżący mógł je wprowadzać do obrotu. Zdaniem Sądu, opieranie się przez organy administracyjne przy nakładaniu kary administracyjnej wyłącznie na przypuszczeniu, że środki zastępcze mogły być wprowadzane do obiegu, choćby nawet przypuszczenie to znajdowało pewne uzasadnienie w logicznym rozumowaniu z uwagi na ilość posiadanych środków, jest niedopuszczalne wobec konieczności jednoznacznego stwierdzenia, że rzeczywiście środki te wprowadzano do obiegu. Samo przygotowanie bowiem do wprowadzania do obiegu nie jest wystarczające do uznania, że to wprowadzenie do obiegu nastąpiło. Wynika to wprost z przytoczonego wyżej brzmienia przepisu art. 4 pkt 34 ustawy określającego pojęcie "wprowadzania do obiegu". Przygotowanie do wprowadzania do obiegu dużej ilości środków zastępczych może mieć znaczenie dla wielkości wymierzonej kary, ale tylko wówczas, gdy już stwierdzono wprowadzenie chociaż ich części do obiegu, albowiem istnienie dowodu na wprowadzanie do obiegu ma znaczenie co do zasady wymierzenia kary z przepisu art. 52a omawianej ustawy. Także uzależnienie wielkości wymierzonej kary "od stopnia zawinienia i stopnia szkodliwości czynu" jest nieprawidłowe, gdyż pojęcia te należą do zakresu prawa karnego i służą do określania rozmiaru kary karnej, a nie administracyjnej, będącej karą o charakterze obiektywnym i uzależnionym "w szczególności od ilości wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego lub wytworzonej lub wprowadzonej do obrotu nowej substancji psychoaktywnej", jak wskazuje to wprost przytoczony wyżej art. 52a ust. 3 omawianej ustawy. Sąd zauważa, że Powiatowy Inspektor Sanitarny wszczął i prowadził postępowanie "o ustalenie opłaty" i po tak prowadzonym postępowaniu nałożył na skarżącego karę, co także jest niedopuszczalnym zaskoczeniem dla obywatela, który mógł być przygotowanym jedynie na bliżej nieokreśloną "opłatę", a nie karę pieniężną przewidzianą w rozmiarze od 20.000 zł do 1.000.000 zł. Żaden organ administracyjny w stosunku do żadnego obywatela nie może prowadzić postępowania stanowiącego rodzaj "pułapki". Sąd zwraca uwagę na to, że z zawiadomienia Komendy Powiatowej Policji i kopii notatki urzędowej z dnia 9 maja 2016 r. wynika, iż przeszukanie w dniu 9 maja 2016 r. pomieszczeń mieszkalnych i gospodarczych użytkowanych przez B. S. zostało dokonane w wyniku "realizacji postanowienia Prokuratora Rejonowego", a to oznacza, że istnieją materiały wskazujące na przyczynę wydania postanowienia o przeszukaniu, które mogą wskazywać na "wprowadzanie do obrotu" środków zastępczych. Jak wynika jednak z informacji organu odwoławczego z dnia 5 października 2017 r. organy administracyjne tymi materiałami nie dysponowały. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy wyjaśnią tę kwestię w sposób nie budzący żadnych wątpliwości. Nadto Sąd zauważa, że przekazując Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu kserokopię dokumentów z akt postępowania w sprawie posiadania środków odurzających oraz przebadanych w Instytucie Ekspertyz Sądowych próbek krystalicznej substancji, które wyczerpały pojęcie "środka zastępczego" w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii Komenda Policji nie wskazała celu tego przekazania. Nie jest więc wykluczone, że przekazanie to nastąpiło w innym celu niż wszczęcie postępowania przeciwko B. S. o wymierzenie kary pieniężnej za "wprowadzanie do obrotu" środków zastępczych. Tak więc przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne ustalą cel przekazania im opisanych wyżej materiałów i przeprowadzą rzetelne postępowanie w sprawie. Jeśli będzie to w dalszym ciągu postępowanie przeciwko skarżącemu, to zawiadomią go prawidłowo o przedmiocie postępowania. W oparciu o powyższe ustalenia oraz przepisy ustawy z dnia z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje i decyzje je poprzedzające orzekając na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. – jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło