III SA/Kr 649/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Naczelnika [...] Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia 10 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka . Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz trzema małoletnimi córkami . Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni użytkowej 85 m2 z lat trzydziestych ubiegłego wieku wymagający remontu. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 662 zł otrzymywanej renty. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, iż warunki materialne jego rodziny nie pozwalają mu na poniesienie kosztów wynagrodzenia dla pełnomocnika z wyboru, którego udział w sprawie uważa za potrzebny. Wyjaśnił, że żona nie pracuje on sam jest zaś po ciężkim wypadku samochodowym wskutek którego doznał poważnego uszczerbku na zdrowiu. Jak powiada stał się osoba niezdolną do samodzielnej egzystencji i wymaga pomocy osób trzecich. Nadmienił, że w ubiegłym roku rodzinę dotknęła tragedia jako że w wypadku samochodowym zginął syn skarżącego. Od tego momentu żona ciężko zachorowała i przebywa na leczeniu, skarżący ma zaś w związku z tym na utrzymaniu trójkę małych dzieci w wieku od 1 roku do 4 lat. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny a nadto złoży zapewnienie iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Oświadczenie takie stopniowane jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że przedstawiła je w sposób przekonywujący. Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość oraz źródło dochodów. Oświadczenie to obrazuje, że aktualnie skarżący wraz z rodziną przeżywa trudny okres. Jeśli bowiem jednym źródłem utrzymania tej pięcioosobowej rodziny jest niewielka renta jaką skarżący otrzymuje to trudno wywodzić by rodzina była w stanie przeznaczać choć część z tych skromnych środków na cokolwiek więcej aniżeli opatrzenie najpilniejszych potrzeb dnia codziennego. Co oczywiste przy dochodach o wiele niższych od przeciętnych zarobków pracowników zatrudnionych w gospodarce skarżący nie miał też możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności. Na to wszystko nakłada się zaś nadto jeszcze i wspomnienie sygnalizowanej przez skarżącego tragedii rodzinnej związanej ze śmiercią syna oraz problemy natury zdrowotnej skarżącego i jego małżonki, które to okoliczności w sposób naturalny ograniczają obecnie pole aktywności zawodowej tych osób. Fakt, że do skarżącego należy majątek w postaci domu gdzie zamieszkuje wraz z rodziną nie może być też w realiach tego przypadku rozstrzygający na jego niekorzyść. Pomijając już nawet wzmiankowany przez skarżącego stan techniczny owego domu z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy posiadanych dochodach skarżący nie ma istotnej dla banków czy SKOK-ów zdolności bieżącego regulowania zaciągniętych zobowiązań czyli tzw. zdolności kredytowej. Trudno zaś przymuszać skarżącego do korzystania z usług finansowych oferowanych przez innych przedsiębiorców parających się zarobkowym udzielaniem pożyczek (np. lombardy) znając choćby pobieżnie warunki i realia zawierania takich umów. Konieczność sprzedaży posiadanego domu w celu zdobycia środków na opłacenie kwalifikowanego zastępcy procesowego wiązałoby się z kolei z ryzykiem wywołania takich perturbacji, które w istocie stanowiłyby pozbawienie rodziny skarżącego koniecznego utrzymania (por. orzeczen. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Wszystko to razem wzięte prowadzi do konkluzji, że skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru, bo choć kwoty te - obiektywnie są niewielkie – to jednak relatywnie przekraczają aktualne możliwości płatnicze skarżącego. W tej sytuacji należało udzielić więc skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z jego wnioskiem ustanowić adwokata opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.