III SA/Kr 65/05
WyrokWSA w Krakowie2007-01-18
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Halina Jakubiec, Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych jest zgodna z prawem, jeśli przedsiębiorca uzyskał zaświadczenie po kontroli, a opłatę uiścił przed kontrolą, ale kierowca nie posiadał przy sobie dowodów?Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podzielił stanowisko organów celnych, że brak wymaganego zaświadczenia i dowodu uiszczenia opłaty w momencie kontroli, pomimo późniejszego uzyskania dokumentów i uiszczenia opłaty, stanowi podstawę do nałożenia kar pieniężnych zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym. Publikacja przepisów w Dzienniku Ustaw oznacza ich powszechną znajomość, a pracownicy wydziału komunikacji nie mają obowiązku pouczania przedsiębiorców o ich obowiązkach.Stan faktyczny
Funkcjonariusze Izby Celnej skontrolowali samochód ciężarowy należący do skarżących, stwierdzając brak zaświadczenia na przewóz drogowy na potrzeby własne oraz brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył kary pieniężne. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę, argumentując, że nie zostali poinformowani o konieczności posiadania zaświadczenia, które uzyskali po kontroli, a opłatę uiścili przed kontrolą, choć kierowca nie miał przy sobie dowodu.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Krystyna Kutzner (Spr.) Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego [...] T. S. i A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 17 listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala
W dniu [...] 2004r. funkcjonariusze Izby Celnej w [...] , przeprowadzili miejscowości [...] kontrolę samochodu ciężarowego m-ki [...] o numerze rejestracyjnym [...], poruszającego się po drodze krajowej nr 7. W/w pojazd przeznaczony był do wywozu ścieków i stanowił własność skarżących A. i T. S., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą PPHU "A
W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono brak zaświadczenia na wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne oraz brak opłaty za przejazd po drogach krajowych (protokół kontroli z dnia [...].2004r. nr [...]).
W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego w [...], działając na podstawie art.61 § 4 kpa oraz art.33 i art.42 ust. 1 ustawy z dnia 6.09.2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2001r. Nr 125, poz.1371 ze zm.), wszczął z urzędu postępowanie w tej sprawie .
W toku postępowania skarżąca wyjaśniła, że w dniu kontroli samochodu nie posiadali zaświadczenia o wykonywaniu przewozów drogowych na potrzeby własne, gdyż nikt nie poinformował ich o konieczności posiadania takiego zaświadczenia i dopiero po przeprowadzeniu przez funkcjonariuszy celnych kontroli, zwrócili się o wydanie stosownego zaświadczenia, które otrzymali . Natomiast odnośnie braku opłaty za przejazd po drogach krajowych skarżąca wyjaśniła, że opłata ta została przez nią faktycznie uiszczona, o czym kierowca przedmiotowego pojazdu nie wiedział w dniu kontroli.
Skarżąca przedstawiła kopię zaświadczenia nr [...] z dnia [...].2004r. na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz kopię karty opłaty rocznej nr [...] ważną od dnia [...].2004r. do dnia [...].2005r.
Decyzją z dnia [...].2004r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...] nałożył na skarżących karę pieniężną za wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia w kwocie [...] PLN oraz za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach publicznych w kwocie [...] PLN. W uzasadnieniu decyzji organ celny wskazał, iż zasady dotyczące podejmowania i wykonywania transportu drogowego, zostały określone w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 125, póz. 1371 z pozn. zm.). Pod pojęciem "przewozu drogowego" (przewozu na potrzeby własne) należy rozumieć każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej (art.4 pkt 4 w/w ustawy).
Zdaniem Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że w dniu [...].2004r. funkcjonariusze Izby Celnej w [...] przeprowadzili w miejscowości [...] kontrolę samochodu ciężarowego m-ki [...], o numerze rejestracyjnym [...] należącym do A. i T. S. Przedmiotowy pojazd został zatrzymany do kontroli, gdy poruszał się po drodze krajowej nr 7. To zaś oznacza, zdaniem organu celnego, że spełnione zostały przesłanki wskazane we wspomnianym przepisie art.4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Kierowca nie posiadał przy sobie ani dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, ani zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne.
Od w/w decyzji skarżący złożyli odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania ww. powołali się na fakt dobrowolnego wykonania nałożonych na nich powinności przez organy celne. Wskazali także, iż organ celny nie wykonał należycie swoich obowiązków , gdyż nie zbadał wszechstronnie okoliczności sprawy i pominął fakt zatrzymania pojazdu w godzinach południowych w sobotę, co uniemożliwiło skarżącej dopełnienie o czasie należytych formalności.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia 17.11.2004r. nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego w [...]. W jej uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż podjęcie oraz wykonywanie przewozu na potrzeby własne nie może odbywać się na zasadzie dowolności, lecz wymaga uzyskania stosownego zaświadczenia. Z przepisu art.33 ust. 1 w/w ustawy wynika bowiem, że przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia, potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
Wspomniane zaświadczenie powinno zawierać: znaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę (miejsce zamieszkania) i adres, numer w rejestrze przedsiębiorców albo w ewidencji działalności gospodarczej, rodzaj i zakres wykonywania przewozów drogowych na potrzeby własne oraz rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych.
Jednocześnie ustawodawca wprowadził w art. 42. w/w ustawy wymóg zgodnie z którym, przedsiębiorcy wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie.
Wykonywanie przez danego przedsiębiorcę przewozów na potrzeby własne, podlega kontroli co do zgodności z przepisami ustawy i warunkami udzielonego zezwolenia. Kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli: wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (art.87 ust.1).
Z protokołu kontroli sporządzonego w dniu [...].2004r. wynika, że kierujący przedmiotowym pojazdem, w momencie zatrzymania do kontroli nie posiadał zarówno zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych , o którym mowa w art.33 ust.1 ww. ustawy o transporcie drogowym , jak również nie przedstawił dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej należy przyjąć, że skarżący przez sam fakt publikacji ww. ustawy o transporcie drogowym w Dzienniku Ustaw z 2001 r. Nr 125, póz. 1371 z pozn. zm., zostali poinformowani o treści tego aktu.
Na w/w decyzję skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji organów celnych obu instancji. W skardze podniesiono, że nie zostali poinformowani przez właściwy organ o konieczności posiadania zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne Ponadto skarżący wyjaśnili, że wbrew stanowisku zaprezentowanemu w zaskarżonej decyzji, opłata za przejazd po drogach publicznych została przez nich uiszczona przed kontrolą samochodu przeprowadzoną przez funkcjonariuszy celnych. Samochód zatrzymany do kontroli służył do wywozu ścieków z firmy i kursował do oczyszczalni ścieków w [...] ok. 3 razy w tygodniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej potrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie .
Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Dz 2002 r. Nr 153 poz.1270)
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie , gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa .
W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny ; w dniu [...] 2004r funkcjonariusze Izby Celnej w [...] na drodze krajowej nr 7 w [...] zatrzymali do kontroli samochód ciężarowy m-ki [...] o numerze rejestracyjnym [...] który stanowił własność skarżących A. i T. S., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą PPHU "A". W wyniku przeprowadzoną kontroli stwierdzono, że kierujący przedmiotowym pojazdem nie posiadał przy sobie i nie okazał kontrolującym zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz opłaty za przejazd po drogach krajowych .
Zdarzenie to zostało udokumentowane Protokołem kontroli z dnia [...].2004r. nr [...].
Naczelnik Urzędu Celnego w [...] nałożył na skarżących karę pieniężną w wysokości [...] PLN za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz karę pieniężna w wysokości [...] PLN za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach publicznych .
W tak ustalonym i nie spornym stanie faktycznym sprawy przedmiotem sporu nie jest kwestia , czy sporny przewóz wymagał posiadania ww. zaświadczenia, bowiem i ta okoliczność nie jest sporna. Argumentacja skargi w tym zakresie dotyczy zarzutu , iż pracownicy Wydziału Komunikacji nie poinformowali skarżących o obowiązku posiadania takiego zaświadczenia , a ponadto, że wymagane
zaświadczenie uzyskali cztery dni po kontroli , przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji.
Jak wyżej zaznaczono , kontrola Sądu zaskarżonej decyzji dokonywana jest pod kątem jej zgodności z prawem. Pojazd zarejestrowany na skarżących podlegał przepisom ww. ustawy o transporcie drogowym , co wynika z jej art.1 ust.1 pkt.3 w związku z art.3 ust.2. pkt.2 . W myśl tych przepisów do przewozów drogowych wykonywanych w ramach usług polegających na przewozie odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego.
Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne zostało zdefiniowane w art.4 pkt.4 tej ustawy .
W związku z tym okoliczności podniesione w skardze nie mogły odnieść skutku w postaci uchylenia nałożonej kary pieniężnej za brak przedmiotowego zaświadczenia w dniu kontroli , gdyż obowiązek uzyskania tego dokumentu wynika z art.33 ust.1 ww. ustawy o transporcie drogowym , a obowiązek jego posiadania przez kierującego pojazdem i jego okazania na żądanie kontrolujących - z art.87 tej ustawy. Sąd w pełni podzielił stanowisko organów celnych , że opisany przewóz wymagał posiadania i okazania stosownego zaświadczenia , a jego brak obligował organ celny do nałożenia na skarżących kary pieniężnej . Wysokość tej kary nie jest kwestionowana i jest ona zgodna z załącznikiem do ww. ustawy o transporcie drogowym ( pkt.1.1.7 załącznika ) .
Oceny tej nie mógł zmienić fakt, że zaświadczenie takie zostało przez Starostę [...] o wystawione w dniu [...].2003 r. , tj. kilka dni po dacie kontroli i przedłożone organom celnym w toku prowadzonego postępowania.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi , należy stwierdzić , że fakt publikacji aktów prawnych w Dzienniku Ustaw oznacza, że są one powszechnie obowiązujące ( art.9 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 20.07.2000 r. o ogłaszaniu aktów prawnych (Dz.U. Nr 62, poz.718 ) i jednocześnie , że każdy mógł się zapoznać z ich treścią . W interesie skarżących jako przedsiębiorców było zapoznanie się z treścią przepisów regulujących prowadzoną przez nich działalność gospodarczą . Wbrew zarzutom skargi pracownicy wydziału komunikacji nie mają obowiązku pouczać stron o ciążących na nich obowiązkach związanych z wykonywaniem transportu drogowego , chyba że o takie informacje zwrócą się sami zainteresowani.
Sąd podzielił również stanowisko organów celnych , jako zgodne z prawem , w zakresie odnoszącym się do kary za wykonywanie przewozów na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach publicznych . Kierujący pojazdem nie posiadał i nie okazał kontrolującym dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg publicznych , pomimo ciążącego na nim takiego obowiązku wynikającego z art.87 ww. ustawy o transporcie drogowym. Podnieść należy, że ta okoliczność również nie jest sporna. Zasadność i wysokość nałożonej kary jest zgodna z ustalonymi i nie kwestionowanym stanem faktycznym oraz z prawem.
Argumentacja skargi , iż należna opłata została uiszczona w dniu dokonania kontroli , przed jej przeprowadzeniem , także nie mogła odnieść skutku w zakresie wymiaru tej kary , gdyż - jak słusznie podniósł to Dyrektor izby Celnej w odpowiedzi na skargę - zgodnie z pkt.1.4.2 załącznika do ww. ustawy o transporcie drogowym , gdy wykonywanie przewozu na potrzeby własne odbywa się bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej , wykupionej najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień kontroli , kara ta wynosi 200,00 PLN. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.
Skarga nie może być uwzględniona , ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów celnych nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu , jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień , dlatego należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło