III SA/Kr 65/12
WyrokWSA w Krakowie2012-10-24
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Bożenna Blitek, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozwiązanie umowy dzierżawy gruntu, na którym znajduje się tymczasowy pawilon gastronomiczny, automatycznie pozbawia przedsiębiorcę tytułu prawnego do korzystania z lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, jeśli nadal korzysta on z nieruchomości na podstawie postanowień pierwotnej umowy i uiszcza opłaty?Ratio decidendi
Rozwiązanie umowy dzierżawy gruntu, na którym znajduje się tymczasowy pawilon gastronomiczny, nie oznacza automatycznego utraty tytułu prawnego do korzystania z lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, jeśli dalsze korzystanie z nieruchomości jest uregulowane postanowieniami pierwotnej umowy (np. § 8 pkt 4 umowy dzierżawy) i wiąże się z uiszczaniem opłat. Organy administracji miały obowiązek rozważyć całokształt okoliczności, w tym postanowienia umowy dotyczące korzystania z nieruchomości po jej rozwiązaniu, a nie opierać się wyłącznie na fakcie rozwiązania umowy dzierżawy.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. posiadała zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w restauracji zlokalizowanej w tymczasowym pawilonie na gruncie dzierżawionym od Gminy. Umowa dzierżawy przewidywała sezonowe funkcjonowanie obiektu i możliwość jej wypowiedzenia w przypadku niedotrzymania tego warunku. Gmina wypowiedziała umowę dzierżawy z powodu niezdemontowania pawilonu po sezonie. Organy administracji uznały, że spółka utraciła tytuł prawny do lokalu i cofnęły zezwolenie. Spółka argumentowała, że nadal korzysta z gruntu na podstawie postanowień umowy i uiszcza opłaty, a organy nie rozważyły całokształtu sytuacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta i orzekł, że uchylona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych kat. B I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że uchylona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 457,00 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] Prezydent Miasta cofnął swoją decyzję – zezwolenie Nr [...] z dnia [...] 2010 r. (zmienioną decyzją [...] z dnia 29 lipca 2010 r.) na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. B, tj. o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18% oprócz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, w restauracji, kawiarni w K, ul. B, wydanych dla A Sp. z o.o. z siedzibą w K, C. Organ I instancji wyjaśnił, że A Sp. z o.o. prowadzi sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. A, B i C w restauracji, kawiarni przy ul. B w K na podstawie stosownych zezwoleń, ważnych od 12 maja 2010 r. do 11 maja 2015 r. Przedmiotowy lokal usytuowany jest w pawilonie wolnostojącym o konstrukcji metalowo-drewnianej z powłoką z tworzywa sztucznego. Organ I instancji wskazał, że w momencie składania wniosku o wydanie zezwoleń, jako tytuł prawny do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, wymagany na podstawie art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 z późn. zm.), przedsiębiorca przedłożył umowę dzierżawy nieruchomości zawartą w dniu [...] 2008 r. na okres 10 lat pomiędzy Gminą a A Sp. z o.o. W umowie ustalono, że na przedmiocie dzierżawy, tj. części działek nr [...], [...], [...] i [...] obr. [...] na Bulwarze [...], w/w Spółka zrealizuje, a następnie będzie eksploatować kompleks wielofunkcyjny "[...]". Stosownie do treści § 4 ust. 2 pkt a umowy dzierżawy, kompleks ten powinien funkcjonować sezonowo (nie dłużej niż od połowy kwietnia do połowy września) i po tym okresie miał być całkowicie demontowany. Warunek ten wynikał z uzyskanych dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego decyzji ustalających warunki zabudowy. Ponadto decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę określała sezonowy charakter realizowanych na przedmiocie dzierżawy obiektów. Prezydent Miasta stwierdził, że w dniu 11 kwietnia 2011 r. do Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta wpłynęło pismo z Wydziału Skarbu UM – reprezentującego Gminę – właściciela gruntu, na którym znajduje się przedmiotowy lokal. Z treści pisma wynika, że w zawiązku z niedopełnieniem przez przedsiębiorcę tego warunku, umowa dzierżawy nieruchomości zawarta pomiędzy Gminą a A Sp. z o.o. została rozwiązana z dniem 13 grudnia 2010 r. poprzez jej wypowiedzenie oświadczeniem z dnia 1 grudnia 2010 r. przez Gminę w trybie natychmiastowym. Organ I instancji podniósł, że zgodnie z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych jest posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży. Zdaniem organu orzekającego, tytuł ten w tym przypadku jest bezsprzecznie powiązany z terenem, będącym przedmiotem wypowiedzianej umowy. Organ I instancji wskazał również, iż w myśl art. 18 ust. 10 pkt 2 powyższej ustawy, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. W związku z powyższym w dniu 19 kwietnia 2011 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia posiadanych przez A Sp. z o.o. zezwoleń na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w przedmiotowym lokalu, o czym powiadomiono stronę stosownym zawiadomieniem. W odpowiedzi w dniu 28 kwietnia 2011 r. A Sp. z o.o. złożyła obszerne wyjaśnienia, w których zaznaczyła, że lokal dla którego zostały wydane zezwolenia nie jest w żaden sposób powiązany z terenem i stanowi on jej własność. Lokal ten został wybudowany przez A Sp. z o.o. na podstawie prawomocnego pozwolenia na budowę. Poza tym, przedsiębiorca wskazał, iż pojęcie lokalu, dla którego zostało wydane zezwolenie obejmuje wyłącznie restaurację i kawiarnię umieszczoną w pawilonie stanowiącym własność Spółki i nie może być utożsamiane z towarzyszącym mu terenem. W jego ocenie, rozwiązanie umowy dzierżawy terenu nie pozbawiło go jednocześnie tytułu prawnego do pawilonu, w którym mieści się lokal, a zatem nie utracił tytułu prawnego do lokalu. Ponadto, przedsiębiorca dodał, że rozwiązanie umowy dzierżawy było spowodowane opieszałością administracyjną Wydziału Architektury i Urbanistyki związaną z możliwością działania obiektu jako kompleksu całorocznego. Wskazał również, że wolą Wydziału Skarbu Miasta jest uczynienie z "[...]" obiektu stałego, w celu uniknięcia problemów z sezonowością. A Sp. z o.o. poinformowała, że Wydział Skarbu Miasta zobligował się do sporządzenia nowej umowy dzierżawy na terenie [...], a do czasu sporządzenia nowej umowy dzierżawy Spółka będzie płaciła 3-krotność czynszu z tytułu bezumownego korzystania z zajmowanego terenu. Organ I instancji podał, że w dniu 12 maja 2011 r. Wydział Spraw Administracyjnych UM wystąpił do Wydziału Skarbu Miasta UM z prośbą o odniesienie się do wyjaśnień Przedsiębiorcy w kwestii rozwiązania umowy dzierżawy nieruchomości. Stosowną odpowiedź uzyskano pismem nr [...] z dnia 2 czerwca 2011 r., w którym potwierdzono wypowiedzenie umowy dzierżawy w trybie natychmiastowym i wskazano, ze została ona rozwiązana z dniem 13 grudnia 2010 r. W piśmie poinformowano również, iż w dniu 11 stycznia 2011 r. Przedsiębiorca zwrócił się do Wydziału Skarbu Miasta UM o wstrzymanie procedury przejęcia nieruchomości powołując się na fakt złożenia w dniu 11 sierpnia 2010 r. wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji związanej z budową tymczasowego budynku "[...]", funkcjonującego całorocznie. W związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym w sprawie możliwości funkcjonowania na terenie Bulwaru [...] obiektu o charakterze całorocznym, wstrzymano procedurę przejęcia nieruchomości stanowiących przedmiot umowy dzierżawy, a z tytułu bezumownego korzystania naliczana jest A Sp. z o.o. opłata w wysokości 300% stawki czynszu dzierżawnego, w związku z rozwiązaniem umowy dzierżawy. Zdaniem Prezydenta Miasta, zebrany w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie świadczy o utracie tytułu prawnego do lokalu gastronomicznego przy ul. B w K przez A Sp. z o.o. Przedmiotowe zezwolenia zostały udzielone na wniosek przedsiębiorcy, złożony w dniu 5 marca 2010 r., do którego zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dołączył tytuł prawny w postaci umowy dzierżawy nieruchomości zawartej w dniu 22 grudnia 2008 r. na okres 10 lat pomiędzy Gminą a A Sp. z o.o. Przedmiotowa umowa dzierżawy została rozwiązana w trybie natychmiastowym z dniem 13 grudnia 2010 r. Od tego dnia przedsiębiorca korzysta z nieruchomości bez tytułu prawnego. Za całkowicie bezzasadny Prezydent Miasta uznał zarzut przedsiębiorcy, że w przedmiotowej sprawie organ zezwalający uznaje cały teren dzierżawy za lokal gastronomiczny. Organ I instancji stwierdził, że zakres przedmiotowy udzielonego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych nie daje Przedsiębiorcy prawa do prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych na całym terenie, będącym przedmiotem umowy dzierżawy, lecz wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu, czyli w lokalu gastronomicznym, tj. kawiarni, restauracji w pawilonie usytuowanym na przedmiocie dzierżawy terenu, tj. części działek nr [...], [...], [...] i [...] obr. [...] pod adresem ul. B w K. Uprawnienie do korzystania z zezwolenia przysługuje zatem przedsiębiorcy tylko i wyłącznie w tym konkretnym miejscu oraz tylko i wyłącznie w czasie rzeczywistego wypełniania przesłanki art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a więc jednego z warunków korzystania z zezwoleń, tj. posiadania tytułu prawnego do korzystania z przedmiotowego lokalu. Zdaniem organu I instancji, zakres przedmiotowy zezwoleń nie może być rozważany w oderwaniu od skonkretyzowanego w zezwoleniu miejsca sprzedaży, czyli adresu ul. B w K. Stąd też, utrata tytułu prawnego do terenu przesądza o utracie tytułu prawnego do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. Prezydent Miasta nie znalazł również przesłanek przemawiających za przedłużeniem umowy dzierżawy. Jego zdaniem, fakt, że A Sp. z o.o. może nadal przebywać i korzystać z przedmiotowego gruntu nie oznacza, że posiada ona w dalszym ciągu tytuł prawny do lokalu. Organ I instancji wskazał, iż umowa dzierżawy została rozwiązana z dniem 13 grudnia 2010 r. poprzez jej wypowiedzenie oświadczeniem z dnia 1 grudnia 2010 r. przez Gminę w trybie natychmiastowym. Obecnie wydzierżawiający wstrzymał procedurę przejęcia nieruchomości, a Spółka płaci trzykrotność czynszu z tytułu bezumownego korzystania z zajmowanego terenu. Prezydent Miasta stwierdził, że z przytoczonego wyżej pisma nr [...] z dnia 2 czerwca 2011 r., otrzymanego od Wydziału Skarbu Miasta UM, wynika, że w obecnym kształcie projektu inwestycji Wydział Skarbu Miasta nie widzi "przesłanek przemawiających za możliwością funkcjonowania kompleksu [...] na przedmiotowym terenie, jako inwestycji całorocznej". Natomiast ewentualna ponowna dzierżawa tego terenu będzie wymagała podpisania nowej umowy w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Prezydent Miasta uznał, iż pomimo dysponowania przedmiotowym pawilonem, w którym prowadzona jest sprzedaż napojów alkoholowych A Sp. z o.o. nie posiada obecnie tytułu prawnego do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych zlokalizowany przy ul. B w K, stosownie do udzielonego zezwolenia na sprzedaż alkoholu oraz w myśl przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
W odwołaniu od powyższej decyzji Prezydenta Miasta A Sp. z o.o. wniosła o jej uchylenie. Decyzji organu I instancji odwołująca się Spółka zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji poprzez przyjęcie, że nie dysponuje ona dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do korzystania lokalu w sytuacji, gdy prawidłowo oceniony materiał dowodowy, a w szczególności treść wyjaśnień złożonych przez Urząd Miasta Wydział Skarbu Miasta w piśmie z dnia 2 czerwca 2011 r. znak: [...] oraz zapłata należności na rzecz Gminy, prowadzi do wniosku, że Gmina udzieliła zgody na korzystanie z nieruchomości do czasu zakończenia prowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie możliwości funkcjonowania na terenach Bulwaru [...] obiektu [...] o charakterze całorocznym. A Sp. z o.o. podniosła, że dokonując swoich ustaleń organ I instancji pominął niezwykle istotną okoliczność, a mianowicie to, że przedsiębiorca, pomimo wypowiedzenia umowy dzierżawy w dalszym ciągu za zgodą Gminy korzysta z nieruchomości, opłaca z tego tytułu stosowne należności na rzecz Gminy oraz należny podatek od nieruchomości. Odwołująca się Spółka wskazała, że w piśmie z dnia 2 czerwca 2011 r. znak: [...] Urząd Miasta Wydział Skarbu Miasta wyjaśnił, że faktycznie umowa dzierżawy została rozwiązana z dniem 13 grudnia 2010 r. Jednocześnie organ ten potwierdził, że ze względu na prowadzone postępowanie wyjaśniające w sprawie możliwości funkcjonowania na terenach Bulwaru [...] obiektu o charakterze całorocznym, wstrzymano procedurę przejęcia nieruchomości stanowiącej przedmiot umowy dzierżawy, a z tytułu bezumownego korzystania naliczana jest Spółce opłata w wysokości 300% stawki czynszu dzierżawnego. W ocenie Spółki, z powyższego pisma w sposób jednoznaczny wynika zgoda właściciela gruntu na dalsze korzystanie z gruntu na cel określony w umowie dzierżawy. Przy czym właściciel określił nowe ramy czasowe prawa do korzystania z gruntu. W miejsce ustalonej umową dzierżawy możliwości korzystania z terenu do 22 grudnia 2018 r. ustalił, że Spółka może korzystać z gruntu do czasu "zakończenia postępowania wyjaśniającego w sprawie możliwości funkcjonowania na terenach Bulwaru [...] obiektu o charakterze całorocznym". Poza tym z pisma tego oraz z zapisów umowy dzierżawy wynikają również nowe warunki finansowe korzystania z gruntu. A Sp. z o.o. uważa, że weszła w posiadanie nieruchomości, na której zostały posadowione szczegółowo w umowie dzierżawy określone elementy, w szczególności obiekt zaplecza plaży mieszczący część gastronomiczną, w której jest zlokalizowana restauracja i kawiarnia oraz zaplecze techniczno-socjalne. Odwołująca się Spółka stwierdziła również, że pomimo wypowiedzenia umowy dzierżawy Gmina nie podjęła żadnych działań zmierzających do wydania na jej rzecz dzierżawionego gruntu, na przykład w postaci skierowania odpowiedniego powództwa do sądu. Co więcej Gmina na wniosek Spółki wstrzymała wszelkie działania prawne w tym zakresie i podjęła działania nakierowane na zawarcie kolejnej umowy dzierżawy. A Sp. z o.o. podniosła, że z treści pism i deklaracji składanych przez przedstawicieli Gminy wynika, że Gmina rozważa możliwość zawarcia nowej umowy dzierżawy ze Spółką, uzależniając jednak jej zawarcie od przedłożenia pisma zawierającego zamierzenia dotyczące realizacji obiektu stałego, zaprojektowanego zgodnie z zaleceniami Regionalnej Dyrekcji Gospodarki Wodnej, Miejskiego Konserwatora Zabytków i Głównego Architekta Miasta oraz uzyskania przez Spółkę warunków zabudowy dla obiektu [...] jako obiektu całorocznego. Spółka złożyła wniosek o wydanie nowych warunków zabudowy dla zamierzenia [...] jako obiektu całorocznego, jednak postępowanie w tym przedmiocie nie zostało do tej pory zakończone. Odwołująca się Spółka podniosła, że ustawa nie definiuje pojęcia "tytuł prawny do lokalu", dlatego też jej zdaniem, konieczne jest interpretowanie tego pojęcia w oparciu o całokształt obowiązujących przepisów prawa. Tytuł prawny do lokalu może być tytułem o charakterze prawno-rzeczowym (własność, użytkowanie wieczyste, posiadanie), czy też tytułem o charakterze obligacyjnym (umowa najmu, dzierżawy, użyczenia czy też innej o podobnym charakterze). A Sp. z o.o. stwierdziła, iż organ I instancji uznał, że skoro umowa dzierżawy została rozwiązana, to automatycznie spółka utraciła tytuł prawny do lokalu, gdy tymczasem jej zdaniem, całokształt przedstawionych powyżej okoliczności prowadzi do zgoła odmiennego wniosku. W ocenie odwołującej się Spółki, całokształt okoliczności sprawy, a w szczególności niepodejmowanie przez Gminę działań zmierzających do przejęcia w posiadanie dzierżawionego gruntu, deklarowanie woli zawarcia nowej umowy najmu oraz oświadczenie złożone w piśmie z dnia 2 czerwca 2011r. znak: [...] prowadzą do wniosku, że korzysta ona z terenu za wiedzą i zgodą Gminy. Dodatkowo Spółka podniosła, że jej sytuację utrudnia okoliczność, że jedna z jednostek organizacyjnych Gminy (Wydział Skarbu Miasta) uzależnia zawarcie umowy dzierżawy od uzyskania decyzji pozostającej w gestii innej jednostki organizacyjnej (Wydział Architektury i Urbanistyki), zaś ona sama nie ma możliwości przyśpieszenia wewnętrznych procedur urzędu i ponosi konsekwencje jego opieszałości.
Decyzją z dnia 18 października 2011 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 2 w związku z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. Nr [...]. Kolegium podało, że zgodnie z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży. Zdaniem Kolegium, odwołująca się Spółka nie posiada tytułu prawnego w tym zakresie. Kolegium wskazało, że w dniu [...] 2008 r. A Sp. z o.o. zawarła z Gminą umowę dzierżawy kilku działek na czas określony – do dnia [...] 2018 r. Na podstawie § 4 ust. 1 pkt a umowy, Dzierżawca miał zrealizować na terenie dzierżawionym kompleks wielofunkcyjny pod nazwą "[...]", składający się m.in. z tymczasowego obiektu kubaturowego (restauracji), zbudowanego z lekkiej konstrukcji rozbieralnej. Z kolei na mocy § 4 ust. 2 pkt a umowy, obiekt powyższy miał funkcjonować sezonowo, nie dłużej niż od połowy kwietnia do połowy września i po tym okresie być całkowicie demontowany. Powyższa umowa wypowiedziana została przez Wydzierżawiającego w dniu 1 grudnia 2010 r. ze skutkiem od dnia 13 grudnia 2010 r. Przyczyną wypowiedzenia było niewywiązanie się przez Dzierżawcę z obowiązku określonego w § 4 ust. 2 pkt a, a więc niezdemontowanie pawilonu mieszczącego część gastronomiczną. Kolegium wskazało, że w piśmie z dnia 1 czerwca 2011 r. Spółka potwierdziła rozwiązanie umowy dzierżawy z opisanej wyżej przyczyny, wnosząc jednocześnie o uwzględnienie ponownego wniosku o dzierżawę. Organ II instancji stwierdził, że ubiegając się w 2010 r. o zezwolenie na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych A Sp. z o.o. przedłożyła wzmiankowaną umowę jako tytuł prawny do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, wymagany na podstawie art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Ponieważ jednak umowa ta została rozwiązana, to w ocenie Kolegium, strona utraciła tytuł prawny do korzystania z lokalu, w którym sprzedawane i podawane są napoje alkoholowe. Kolegium wskazało, iż nieruchomość jest nadal użytkowana przez A Sp. z o.o., ale w sposób bezumowny, co Spółka przyznała w piśmie z dnia 1 czerwca 2011 r. i w odwołaniu. Zdaniem organu odwoławczego, korzystanie z nieruchomości w powyższy sposób świadczy o tym, że były dzierżawca nie ma tytułu prawnego do nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że z pisma Urzędu Miasta, Wydziału Skarbu Miasta z dnia 2 czerwca 2011 r. znak: [...] wynika, że decyzja nr [...] z dnia [...] 2009 r., znak: [...], zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę, określała sezonowy charakter realizowanych na dzierżawionym gruncie obiektów. Nie budzi wątpliwości Kolegium, że Spółka wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji związanej z całorocznym funkcjonowaniem obiektu dotychczas tymczasowego, jednak po dzień dzisiejszy nie ustalono jej takich warunków oraz nie zawarto nowej umowy dzierżawy. Kolegium stwierdziło zatem, że powoływanie się w odwołaniu na zdarzenia przyszłe i niepewne jest prawnie irrelewantne.
Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodziła się A Sp. z o.o. i pismem z dnia 30 listopada 2011 r. wniosła na nią skargę domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 18 ust. 7 pkt 5 w zw. z art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 z późn. zm.) polegające na uznaniu, iż skarżąca Spółka nie posiada tytułu prawnego do korzystania z lokalu stanowiącego punkt sprzedaży alkoholu. Strona skarżąca podniosła, że zarówno Prezydent Miasta jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęły jako podstawy swoich decyzji wyłącznie fakt utraty przez Spółkę tytułu prawnego do lokalu w związku z dokonanym wypowiedzeniem umowy dzierżawy przez Gminę w dniu 1 grudnia 2010 r. Skarżąca Spółka stwierdziła, że ponieważ to umowa dzierżawy z [...] 2008 r. była dokumentem jaki przedłożyła ubiegając się o zezwolenie na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych jako tytuł prawny do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, zgodnie z wymaganiem art. 18 ust 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jej wypowiedzenie zostało potraktowane przez organy obu instancji automatycznie jako utrata przez przedsiębiorcę jedynego tytułu zezwalającego na dalszą sprzedaż alkoholu w przedmiotowym lokalu. Tymczasem zdaniem Spółki, całokształt zachodzących w niniejszej sprawie okoliczności prowadzi do zgoła odmiennego wniosku, a mianowicie, że co prawda spółka utraciła w sposób niezawiniony tytuł prawny do lokalu wynikający z umowy dzierżawy, jednakowoż nadal może ona powoływać się na tytuł prawny do tego lokalu wywodząc go jedynie z innej podstawy prawnej. Strona skarżąca podła, że wypowiedzenie umowy dzierżawy nastąpiło z powodu niezdemontowania przez Spółkę części pawilonu "[...]" w związku z postanowieniem umowy o czasowym jej funkcjonowaniu. Jednak zdaniem strony skarżącej, wypowiedzenie dokonane przez Gminę – Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta nie uwzględniało faktu wszczęcia przez skarżącą Spółkę przed Wydziałem Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta postępowania o sygn. [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla kompleksu "[...]" jako obiektu całorocznego. Jednocześnie spółka wnioskowała o wstrzymanie wypowiedzenia umowy dzierżawy, z uwagi na okoliczność, że wszczęte postępowanie o wydanie nowych warunków zabudowy dla zamierzenia "[...]" nie zostało jeszcze zakończone, na co spółka nie ma żadnego wpływu. Podejmując decyzję o wypowiedzeniu umowy dzierżawy jako konsekwencji naruszenia przez przedsiębiorcę postanowienia § 4 ust 2 umowy, Gmina posiadała zatem wiedzę o toczącym się postępowaniu, jak również znana jej była okoliczność podnoszona przez przedsiębiorcę braku realnego wpływu z jego strony na bieg toczącego się już wówczas od kilku miesięcy postępowania i możliwość wcześniejszego uzyskania decyzji. W ocenie skarżącej Spółki, całokształt okoliczności sprawy, a w szczególności niepodejmowana przez Gminę działań zmierzających do przejęcia w posiadanie dzierżawionego gruntu, deklarowanie woli zawarcia nowej umowy najmu oraz oświadczenie złożone w piśmie z dnia 2 czerwca 2011 r. znak: [...] oraz fakt opłacania wszystkie niezbędnych opłat i podatków związanych z użytkowaniem nieruchomości i prowadzeniem działalności gospodarczej prowadzą do wniosku, że Spółka korzysta z terenu nie tylko za wiedzą i zgodą Gminy, ale cały czas na podstawie posiadanego tytułu prawnego, którym w pierwszej kolejności była umowa dzierżawy, a z chwilą gdy została ona wypowiedziana, na podstawie posiadania przedmiotu dzierżawy oraz faktu uiszczania związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą podatków oraz podatku od nieruchomości. Strona skarżąca uważa zatem, iż w związku ze spełnianiem pozostałych przesłanek wymaganych przez ustawę koniecznych dla wydania decyzji – zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta winny zostać uchylone.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
W dniu 23 lipca 2012 r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pismo strony skarżącej z dnia 19 lipca 2012 r., do którego dołączono dwie umowy dzierżawy nieruchomości z dnia 10 lipca 2012 r., zawarte pomiędzy Gminą a spółką A Sp. z o.o. Zdaniem strony skarżącej, zawarcie powyższych umów świadczy o tym, że Spółka przez cały czas, za zgodą Gminy, posiadała nieruchomość, na której znajduje się lokal stanowiący punkt sprzedaży alkoholu.
Na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. Prezes Zarządu Spółki oświadczył, że po upływie okresu dzierżawy podstawę uiszczania przez Spółkę płatności w wysokości 300% czynszu dzierżawnego stanowi § 8 pkt 4 umowy zawartej w dniu [...] 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.) organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga jest uzasadniona, chociaż nie ze względów w niej przedstawionych, a zaskarżona decyzja istotnie narusza prawo.
Na wstępie rozważań należy zauważyć, że podstawę prawną zezwolenia udzielonego w dniu [...] 2010 r. Spółce z o.o. A w K na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, w restauracji, kawiarni w K ul. B stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 i ust. 3a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r., Nr 70, poz. 473 z późn. zm.). Z kolei podstawę prawną cofnięcia powyższego zezwolenia – przepisy art. 18 ust. 10 pkt 2 wskazanej wyżej ustawy z dnia 26 października 1982 r. Sąd zwraca uwagę na treść art. 18 ust. 1, ust. 2, ust. 5 pkt 5, ust. 6 pkt 2, ust. 7 pkt 1 i 5 oraz ust. 10 pkt 2 omawianej ustawy z dnia 26 października 1982 r., które stanowią:
"Art. 18. 1. Sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej "organem zezwalającym".
(...)
2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy.
(...)
5. Wniosek o wydanie zezwolenia zawiera:
(...)
5) adres punktu sprzedaży;
(...)
6. Do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć następujące dokumenty:
(...)
2) dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych;
(...)
7. Warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest:
1) posiadanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1;
(...)
5) posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży;
(...)
10. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku:
(...)
2) nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych;"
Z powyższego wynika, że warunkiem koniecznym do uzyskania zezwolenia jest posiadanie tytułu prawnego do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych (art. 18 ust. 6 pkt 2), a warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych jest posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu stanowiącego punkt sprzedaży (art. 18 ust. 7 pkt 5).
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji przyjęto przepis art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. Z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. przyjmując, że w następstwie wypowiedzenia umowy dzierżawy terenu, strona skarżąca utraciła prawo do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży, a w konsekwencji nie przestrzega określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych.
Punkt sprzedaży alkoholu zlokalizowany był w obiekcie o charakterze tymczasowym – pawilonie składanym, rozbieralnym i nadającym się do przeniesienia w inne miejsca i adresy. Przewidując udzielanie zezwoleń na sprzedaż alkoholu w punktach sprzedaży, których lokalizacja musi spełniać określone warunki, ustawodawca przyjął związanie położenia lokalu stanowiącego punkt sprzedaży alkoholu z terenem, na którym objęty zezwoleniem lokal oznaczony jest konkretnym adresem.
Z tych względów, zdaniem Sądu, uznać należy, że posiadanie tytułu prawnego, w rozumieniu art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy, do korzystania z lokalu stanowiącego punkt sprzedaży w obiekcie tymczasowym, stanowiącym przedmiot odrębnej własności niż własność gruntu, związane być musi także z tytułem prawnym umożliwiającym dostęp do lokalu jego właścicielowi i osobom, które mają z niego korzystać, a więc w konsekwencji, z tytułem prawnym do korzystania z terenu, pod określonym w decyzji adresem, na którym obiekt tymczasowy jest posadowiony.
Jest w niniejszej sprawie bezspornym, że chcąc uzyskać zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych strona skarżąca przedstawiła Prezydentowi Miasta umowę dzierżawy nieruchomości zawartą w dniu [...] 2008 r. (k. 42 – 56 akt adm.) na 10 lat z Gminą, którą to nieruchomość strona skarżąca jako dzierżawca przyjęła do użytkowania m.in. na cele restauracji mającej miejsce w tzw. tymczasowym obiekcie zaplecza plaży (platformy drewnianej), który to obiekt (wraz z kompleksem opisanym w umowie) miał funkcjonować sezonowo (nie dłużej niż od połowy kwietnia do połowy września) i po tym okresie miał być całkowicie demontowany. Niespornym jest, że z zawartej umowy dzierżawy wynikało także, iż w przypadku nie dopełnienia powyższego warunku zdemontowania obiektu po sezonie (określonym w umowie), Wydzierżawiający miał prawo wypowiedzieć umowę bez zachowania terminu wypowiedzenia, co też uczynił oświadczeniem z dnia 1 grudnia 2010 r. ze skutkiem na dzień 13 grudnia 2010 r. Strona skarżąca nie kwestionuje także tego, że omawiana umowa dzierżawy terenu została rozwiązana ze skutkiem prawnym.
Spornym w sprawie pozostaje to, czy strona skarżąca korzystając w dalszym ciągu z nieruchomości ma tym samym tytuł prawny do tego terenu, stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. Zdaniem organu, z chwilą rozwiązania umowy dzierżawy terenu stanowiącego punkt sprzedaży alkoholu strona skarżąca utraciła tytuł prawny do lokalu, a tym samym nie dochowała warunków sprzedaży napojów alkoholowych, o których mowa w ustawie, co stało się powodem cofnięcia zezwolenia. Zdaniem natomiast strony skarżącej, korzystając z lokalu usytuowanego w konkretnym terenie strona posiada ten teren, a tym samym posiada w dalszym ciągu tytuł prawny do lokalu.
Zdaniem Sądu, nie ma racji strona skarżąca uznając, że posiadanie jest tytułem prawnym. O tytule prawnym można jedynie mówić mając np. własność, wieczyste użytkowanie czy umowę dzierżawy terenu. Posiadanie faktyczne stanowi jedynie domniemanie istnienia stanu zgodnego z obowiązującym prawem, a konkretnie, domniemanie posiadania tytułu prawnego, takiego jak np. własność, wieczyste użytkowanie czy umowa dzierżawy terenu.
Nie mniej jednak, co należy podkreślić, strona skarżąca ma rację co do tego, że organy administracji powinny rozważyć całokształt okoliczności, czego – zdaniem Sądu – istotnie nie dokonano. Chodzi mianowicie o to, że nie jest prawdą, jakoby strona skarżąca, która bezsprzecznie w dalszym ciągu korzysta z terenu, płaciła czynsz w wysokości 300% ustalonego w umowie dzierżawy czynszu samorzutnie, bez jakiejkolwiek umowy w tym zakresie. Istotnym w niniejszej sprawie jest okoliczność wyartykułowana wprost na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. przez Prezesa Zarządu Spółki, że po upływie okresu dzierżawy podstawę uiszczania przez Spółkę płatności w wysokości 300% czynszu dzierżawnego stanowi § 8 pkt 4 umowy zawartej w dniu [...] 2008 r. Istotnie z umowy tej nazwanej przez strony "umowa dzierżawy nieruchomości" (k. 42 – 56 akt adm.) wynika, że § 8 pkt 4, pomimo tytułu tego paragrafu: "Rozliczenie nakładów", stanowi:
"Używanie Przedmiotu Dzierżawy po upływie terminu o którym mowa w ust. 2 stanowi okres bezumownego korzystania przez Dzierżawce. W okresie tym Dzierżawca zobowiązany jest do uiszczania opłaty z tego tytułu, w wysokości określonej jednostronnie przez Wydzierżawiającego stanowiącej 300% aktualnej stawki czynszu dzierżawnego, wynikającej z umowy dzierżawy."
W tej sytuacji – zdaniem Sądu - stanowisko organu, który uznał, że z chwilą rozwiązania ze skutkiem prawnym umowy dzierżawy strona skarżąca utraciła tytuł prawny do korzystania z lokalu jest stanowiskiem przedwczesnym.
O ile, zdaniem Sądu, niespornym między stronami jest fakt rozwiązania umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] 2008 r. z dniem 13 grudnia 2010 r., to jednak fakt istnienia miedzy stronami określonej w § 8 pkt 4 umowy – niezależnie od tego, że dalsze korzystanie z terenu nazwane jest bezumownym, co może jedynie oznaczać bez ważnej umowy dzierżawy – powinno być dostrzeżone przez organ i ocenione na płaszczyźnie prawnej, co jednak nie nastąpiło. Zdaniem Sądu, tym samym organ nie wziął pod uwagę całokształtu sprawy i nie wyjaśnił istoty sprawy jaką jest ustalenie istnienia lub braku tytułu prawnego do lokalu położonego pod adresem K, ul. B. Tym samym organ naruszył art. 7 K.p.a. – nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i naruszył art., 77 § 1 K.p.a., albowiem w sposób wyczerpujący nie rozpatrzył całego materiału sprawy, do czego był zobowiązany.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji weźmie pod uwagę poczynione wyżej ustalenia i określi charakter zawartej między stronami w § 8 pkt 4 umowy zamieszczonej w umowie z dnia [...] 2008 r. w zakresie sposobu i warunków korzystania z nieruchomości przez stronę skarżącą po rozwiązaniu umowy dzierżawy i oceni skutki tej umowy dla ustalenia istnienia lub braku tytułu prawnego do korzystania z lokalu położonego pod adresem K, ul. B.
W oparciu o powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a zatem na postawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł - jak w pkt I wyroku.
W oparciu o treść art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylona decyzja nie mogą być wykonane – jak w pkt II wyroku.
Na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 p.p.s.a. Sąd orzekł w przedmiocie kosztów postępowania – jak w pkt III wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło