III SA/Kr 650/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.H.U. "A" B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 8 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zmiany danych zawartych w zgłoszeniu celnym postanawia: oddalić wniosek. Wnioskodawca działając poprzez swojego profesjonalnego pełnomocnika w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych (vide: pkt. 5). Objaśniając sytuację rodzinną mandanta podał, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną . Określając majątek wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że nie mają nieruchomości. Posiadają natomiast zasoby pieniężne w kwocie 5000 zł gotówką a z przedmiotów wartościowych samochód marki Mercedes [...] o wartości 15000 zł. Dochody wnioskodawcy oszacował na kwotę około 2000 zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Uzasadniając starania wnioskodawcy zaakcentował, że toczy się wobec niego kilkadziesiąt postępowań związanych z należnościami akcyzowymi i podatku VAT. Na utrzymaniu ma żonę, która również ma sprawy przed sądem administracyjnym. Twierdzi, że dochody wnioskodawcy ledwo starczają na opłacenie wynajmowanego przez nich pokoju, mediów oraz bieżących wydatków. Wszystkie oszczędności wpłacili bowiem na konto Urzędu Celnego z tytułu naliczonego podatku akcyzowego. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć należy od tego, że wniosek o prawo pomocy złożony na urzędowym formularzu o jakim mowa w §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245) mógł zostać podpisany przez pełnomocnika strony (por. uchwała NSA z 20 maja 2010 r. sygn. I OPS 11/09) Z kolei wyjaśnić należy, że zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania sądowego i stosownie do art. 214 § 1ppsa, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Prawo pomocy jest natomiast wyjątkiem od tej zasady i zastosowanie tej instytucji ogranicza się do szczególnie uzasadnionych przypadków. Ponieważ w niniejszej sprawie wnioskodawca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych więc przypomnieć trzeba, że stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny przez który to stan należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych Realia niniejszej sprawy nie dają podstaw do takich ustaleń. Zwrócenia uwagi wymaga bowiem, że skoro strona skarży postanowienie organu administracji celnej to wysokość przewidywanego w oparciu o §2 ust. 1pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. (Dz.U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.) jednostkowego wpisu stałego wynosi 100 zł. Uwzględniając, że równocześnie strona skarżąca inicjuje dziewięć takich samych postępowań sądowoadministracyjnych (sygn. [...]) i tak nie można tracić z pola widzenia, ze suma wpisów od skarg w wszystkich tych sprawach (100x9=900) nie przekracza wykazanej przez wnioskodawcę wysokości zgromadzonych w gotówce środków pieniężnych (5000 zł). Sytuacja przedstawia się podobnie nawet gdyby przyjąć mniej korzystną wersję dla strony skarżącej mianowicie, że w sprawie takiej jak ta wysokość jednostkowego wpisu ustalona zostanie jednak w oparciu o §2 ust. 3 pkt. 13 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. (Dz.U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.) i wyniesie 500 zł. Nawet bowiem i w takim przypadku suma wpisów stałych we wszystkich tych sprawach (500x9=4500) dalej nie przekroczy wykazanej przez wnioskodawcę wysokości zgromadzonych w gotówce środków pieniężnych (5000). Poza tym trzeba mieć świadomość, że do wnioskodawcy należy do też samochód o wartości 15000 zł. W sytuacji więc gdy strona posiada odpowiednie środki finansowe i przedmioty wartościowe a jej bieżące dochody (ok. 2000 zł) starczają na opłacenie wynajmowanego lokum, mediów oraz bieżące wydatki, to wyzbycia się zgromadzonych środków pieniężnych czy nawet sprzedaży samochodu z przeznaczeniem na koszty sądowe nie można postrzegać przez pryzmat uszczerbku w koniecznym utrzymaniu rodziny. Mając na uwadze przytoczone okoliczności orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).