III SA/Kr 652/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-08-09
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli jej sytuacja materialna i rodzinna wskazuje na brak możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Skarżąca może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść ich bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy posiadany majątek (dom obciążony hipoteką, podstawowe wyposażenie, stary samochód) nie pozwala na generowanie środków na bieżące utrzymanie i koszty sądowe, a dochody są niewystarczające, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca D. K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję dotyczącą ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Wnioskodawczyni podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i trzema córkami, w tym jedną niepełnosprawną. Wskazała na posiadanie domu mieszkalnego, podstawowego wyposażenia, 15-letniego samochodu oraz dochody z renty męża, zleceń i zasiłków. Uzasadniła wniosek wypadkiem komunikacyjnym, długotrwałym leczeniem, ograniczonymi możliwościami zarobkowymi oraz wysokimi kosztami utrzymania rodziny i spłaty hipoteki.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 kwietnia 2013 r. nr [....] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i trzema córkami.
Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom mieszkalny o powierzchni 120 m2. Z przedmiotów wartościowych wymieniła wyposażenie domu, meble, pralkę, lodówkę, agd, 15-letni samochód ford. Oświadczyła, że nie posiadają zasobów pieniężnych gdyż otrzymane odszkodowanie pokryło koszty leczenia i rehabilitacji, zostały też spłacone długi okresu, w którym nie mogła z mężem pracować.
Określając stałe miesięczne dochody podała, że składa się na to 1350 zł renty męża, 1000 zł ze zleceń i 800 zł zasiłków.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że z uwagi na trudną sytuację materialną i rodzinną prosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Podała, że w grudniu ubiegłego roku uległa wypadkowi komunikacyjnemu i przeszła kilkumiesięczne leczenie. Zdiagnozowano też u niej inne schorzenia. Gdy leżała w szpitalu mąż zmuszony był do samodzielnej opieki nad dziećmi i domem co znacznie ograniczyło jego dochody. Obecnie podejmuje pojedyncze prace zlecone, skarżąca zaś w dalszym ciągu z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć pracy. Na utrzymaniu mają troje dzieci w tym jedno niepełnosprawne. Twierdzi, że posiadane środki ledwo pokrywają koszty bieżące a nawet czasem muszą się zadłużać. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej miesięczne koszty stałe to około 2000 zł plus spłata hipoteki za dom w wysokości około 1000 zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) o ile nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej rodziny a co za tym idzie i jej aktualnych możliwości płatniczych. Te nie rysują się specjalnie. Z zasad doświadczenia życiowego i prostej arytmetyki wynika bowiem, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakimi dysponuje pięcioosobowe gospodarstwo domowe skarżącej wystarczają na skromną egzystencję. Okoliczność, że do skarżącej należy wykazany dom, który ma określoną wartość sprzedażną względnie podkładową nie zmienia tego punku widzenia. Trudno bowiem wymagać od skarżącej jakichkolwiek rozporządzeń tym składnikiem majątku, albowiem godziłby to w podstawy egzystencja jej i rodziny. Poza tym nie można zapominać tej części wyjaśnień skarżącej, gdzie podaje, że dom jest obciążony hipoteką. Wymienione z kolei przez skarżącą w rubryce "przedmioty wartościowe" wyposażenie domu, meble, pralka, lodówka, agd czy 15-letni samochód należy położyć zaś na karb nieporadności strony. W sytuacji gdy skarżąca z uwagi na stan zdrowie nie jest w stanie po przebytym wypadku i leczeniu podjąć pracy zarobkowej a mąż zmuszony jest ograniczać swoją aktywność zawodową ze względu na dom i dzieci trudno też czynić skarżącej zarzuty, że małżonkowie nie starają się poprawić swojej sytuacji bytowej.
Skoro zaś skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny opłacić kosztów sądowych, to należało udzielić jej zgodnie z wnioskiem takiej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło