III SA/Kr 654/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2009r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 10 kwietnia 2008r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokat A. K. Kancelaria Adwokacka w K. ul. [...] kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług, a nadto kwotę 17,00 (słownie: siedemnaście) złotych z tytułu pozostałych wydatków. Decyzją z dnia [...] 2008r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji nałożył na W. S. karę pieniężną w kwocie 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż w dniu 7 lutego 2008r. w Z. funkcjonariusze miejscowej Komendy Powiatowej Policji podjęli obserwację przystanku linii regularnej na ul. A w Z. Około godz. 17.05 na przystanku zatrzymał się samochód marki Volkswagen nr rej. [...] kierowany przez znanego funkcjonariuszom z widzenia W. S. Kierujący samochodem dokonał na przystanku wymiany pasażerskiej zabierając trzy osoby i pojechał dalej. Następnie zatrzymał się na J. wysadzając pasażerkę, która za kurs uiściła opłatę w kwocie 2 zł. Następnie zatrzymał się na C., gdzie wysadził dwie pasażerki, które za kurs zapłaciły po 2,50 zł. Ze względu na zgłoszone zdarzenia drogowe funkcjonariusze musieli odstąpić od przeprowadzenia kontroli drogowej samochodu kierowanego przez W. S. Tego samego dnia około godz. 19.00 W. S. uczestniczył w zdarzeniu drogowym i wówczas zgłosił się do Komendy Powiatowej Policji, gdzie sporządzono protokół kontroli, którego podpisania W. S. odmówił. W złożonych zeznaniach oraz nadesłanych wyjaśnieniach W. S. zaprzeczył ustalonemu przebiegowi zdarzeń odnośnie zatrzymywania się na przystankach linii regularnej twierdząc, że podwoził tylko znajomych i nie pobierał od nich opłaty. W terminie do złożenia odwołania W. S. zarzucił, iż odmówiono mu zapoznania się z materiałami sprawy, a w odwołaniu z dnia 26.03.2008r. wyjaśnił, iż samochód marki Volkswagen nr rej. [...] pożyczył od kolegi, gdyż miał do załatwienia kilka spraw w Z. i nie był kontrolowany, ani zatrzymywany w celu kontroli. On sam nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej i nie posiada żadnej "koncesji" na wykonywanie jakichkolwiek usług. Przyznał, iż faktycznie w dniu 7 lutego 2008r. podwiózł trzy osoby, ale twierdził, że znał je z widzenia od wielu lat i nie pobierał od nich opłaty za przejazd. Osoby te same zostawiły mu na tylnym siedzeniu 5 zł na papierosy. Stwierdził również, iż o tym, że ma się stawić w Komendzie Powiatowej Policji celem spisania protokołu kontroli, która jakoby miał być przeprowadzona w tym dniu o godz. 17.00 na ul. A, dowiedział się od funkcjonariuszy Policji, którzy wyjaśniali przebieg kolizji drogowej z jego udziałem. Z tego względu odmówił podpisania protokołu. Podniósł również, że w dniu 20 marca 2008r. odmówiono mu możliwości zapoznania się z zebranym materiałem, czym naruszono przepisy art. 10 § 1 i art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto, w piśmie z dnia 31 marca 2008r. W. S. stwierdził, iż zebrane w sprawie dowody nie wskazują na to by popełnił jakiekolwiek wykroczenie drogowe, a wykonana dokumentacja zdjęciowa nie jest opisana i nie wiadomo gdzie i w jakich okolicznościach została wykonana. Zarzucił, że zdjęcia, zrobione prawdopodobnie wieczorem, są bardzo nieczytelne, a - jego zdaniem -zeznania trzech świadków nie mają znaczenia w sprawie, albowiem świadkowie tylko zgodnie potwierdzili, że jechali samochodem bus koloru zielonego, kierowcy owego busa nie znają, pierwszy raz nim jechali i za przejazd uiścili opłaty. Zdaniem W. S., zeznania te nie wskazują na niego jako winnego popełnienia wykroczenia. Odwołujący się przyznał, że takim pożyczonym pojazdem jeździł przez trzy dni, a nadto podniósł, ze jest rencistą pobierającym niewielką rentę w wysokości 396,95 zł i pożyczył samochód dlatego, że taniej mu było kupić paliwo, niż wydać "na przejazdy środkami komunikacji miejskiej". Decyzją z dnia 10 kwietnia 2008r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2008r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, którą udziela się przedsiębiorcy na czas oznaczony, nie krótszy niż dwa lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek przedsiębiorcy. Mając powyższe na uwadze i odnosząc się do stwierdzonego naruszenia – wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji – organ odwoławczy stwierdził, że wyjaśnienia strony są sprzeczne z zeznaniami osób, które były przez nią przewożone w dniu kontroli policyjnej. Wyżej wymienione osoby zeznały, iż za przedmiotowy kurs zapłaciły 2 złote i nie są w żaden sposób spokrewnione z osobą kierowcy, co więcej nie jest on im znany. Organ odwoławczy analizując materiały zebrane w toku postępowania stwierdził, że zeznania świadków wskazują jednoznacznie na to, iż W. S. w dniu kontroli wykonywał przewóz drogowy osób w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Odnosząc się do zarzutu strony, co do niemożności zapoznania się przez nią z aktami sprawy, organ uznał zarzut za bezpodstawny, albowiem z notatki urzędowej sporządzonej w dniu 27 marca 2008r. wynika, że strona miała możliwość zapoznania się z przedmiotowymi dokumentami, z którego to prawa skorzystała. W tej sytuacji Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że wobec ustalonego stanu faktycznego argumenty zawarte w odwołaniu nie dają podstaw do ich uwzględnienia, a nałożona przez Komendanta Powiatowego Policji kara pieniężna w wysokości 8.000 zł była zgodna z obowiązującymi przepisami tj. ustawą z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r. nr 125, poz. 874 z późn. zm.) oraz przepisem zawartym pod poz. 1.1. załącznika do ustawy dotyczącego wykazu oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia w transporcie drogowym. Pismem z dnia 10 maja 2008r. W. S. wniósł skargę na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji. W skardze podkreślił, że w dniu 7 lutego 2008r. nie została przeprowadzona żadna kontrola. Funkcjonariusz Policji mógł wprawdzie widzieć jeżdżący samochód VW Transporter o numerze rejestracyjnym [...], ale nie mógł stwierdzić kto jest kierowcą tego samochodu osobowego. Zaznaczył, że świadkowie co prawda zeznali, że jechali samochodem bus na osiedle C. i za przejazd wnieśli opłaty, ale nie stwierdzili jakim samochodem jechali, ani nie wskazali na skarżącego jako na kierowcę tego pojazdu, którym jechali. Skarżący podkreślił, że wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie konfrontacji ze świadkami, ale jego wniosek pozostał bez rozpoznania. Zdaniem skarżącego, dopiero po złożeniu przez niego skargi pisemnej umożliwiono mu zapoznanie się z zebranymi materiałami dowodowymi, a jego wyjaśnień organy nie uwzględniły. Ponownie podniósł, że dokumentacja fotograficzna nie został opisana, a wykonane zdjęcia nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Zarzucił, że oświadczenia świadków są niezgodne ze sobą, gdyż podano w nich dwa różne numery rejestracyjne pojazdu, a nadto ich zeznania złożone do protokołu różnią się od tych oświadczeń. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu organ II instancji ponownie przedstawił stan faktyczny, w oparciu o który wydano zaskarżoną decyzję. Organ przyznał, że protokół kontroli zawierający powyższe ustalenia został sporządzony już na terenie Komendy Powiatowej Policji, ale nastąpiło to z powodu kolizji drogowej, która uniemożliwiła dokonanie czynności bezpośrednio na miejscu zdarzenia. Z protokołem tym W. S. został zapoznany, jednak odmówił jego podpisania sporządzając na nim adnotację o treści "Odmawiam podpisania protokołu i załącznika". Okoliczność ta – zdaniem organu - nie dyskwalifikuje ustaleń dokonanych w toku obserwacji na drodze, a następnie potwierdzonych zeznaniami świadków w postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy podkreślił, ze zebrane dowody jednoznacznie wskazują, że W. S. wykonywał przewóz osób nie posiadając wymaganej licencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) Kodeks postępowania administracyjnego (kpa) organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarga jest uzasadniona. Podstawą prawną uwzględnienia skargi stanowi art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (kpa): "§ 1. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. § 2. Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady okręconej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. § 3. Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1." Charakter wyłączeń od zasady określonej w § 1 art. 10 kpa i wskazanie na "niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną" wskazuje na wyjątkowość odstąpienia od tej zasady. Nie sposób przyjąć, zdaniem Sądu, aby w niniejszej sprawie mogła wystąpić jakakolwiek tego rodzaju przesłanka wyłączając stosowanie zasady określonej w art. 10 § 1 kpa, a przeto organy administracji publicznej obowiązane były do rozważenia i rozpatrzenia wszystkich zarzutów i wniosków skarżącego z ich wyjaśnieniem w uzasadnieniu decyzji, tym bardziej że z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżący powiadamiany był o tak ważnych czynnościach organu, jakim są przesłuchania świadków. Z akt wynika, że funkcjonariusze policji przeprowadzający kontrolę przejazdu i zatrzymywania się na przystankach linii regularnej busa kierowanego przez skarżącego w istocie nie zatrzymali kierującego do takiej kontroli, a protokół kontroli został sporządzony na terenie Komendy Powiatowej Policji kilka godzi po kontroli. Sytuacja taka nie jest co prawda wykluczona przepisami, nie mniej obliguje organy do jednoznacznego wyjaśnienia kto faktycznie kierował pojazdem dokonując naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Z zeznań przesłuchanych świadków nie wynika, kto kierował busem, którym poruszali się w dniu kontroli na terenie Z., świadkowie ci jedynie stwierdzili, że nie znają kierowcy i nigdy wcześniej z nim nie jechali. W tej sytuacji Sąd wskazuje na treść art. 79 kpa: "§ 1. Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków (...) przynajmniej na siedem dni przed terminem. § 2. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom (...) oraz składać wyjaśnienia." Nadto Sąd zwraca uwagę na treść art. 78 § 1 kpa: "Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy." Jednocześnie należy zauważyć, że skarżący w dniu 27 marca 2008 roku złożył wniosek o przeprowadzenie konfrontacji ze świadkami. Wniosek ten nie został w żaden sposób rozpatrzony. Świadczy o tym także brak ustosunkowania się do tego wniosku w uzasadnieniu decyzji organu II instancji z dnia 10 kwietnia 2008 roku. Wobec okoliczności, że o terminie przesłuchania świadków skarżący nie został powiadomiony, że skarżący zaprzecza, aby to on dokonywał przewozu świadków, którzy jednoznacznie stwierdzili, że nie znają kierującego, a jednocześnie wniosek skarżącego o dokonanie konfrontacji z tymi osobami pozostaje nie rozpatrzony - nie sposób przyjąć, aby organy administracyjne przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami zawartymi w przepisach kpa. Co prawda wniosek o przeprowadzenie konfrontacji został złożony w postępowaniu międzyinstancyjnym, ale z akt administracyjnych wynika, że po pierwsze: skarżącemu umożliwiono zapoznanie się z materiałami sprawy dopiero w dniu 27 marca 2008 roku, a więc po wydaniu decyzji przez organ I instancji w dniu [...] 2008 roku, a po drugie: zgodnie z art. 136 kpa "Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony (...) dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiał ów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję". Wojewódzki Sąd Administracyjny przytaczając treść przepisów kpa stwierdza, że uchybienia popełnione przez organy administracyjne obu instancji mogły mieć wpływ na wynik postępowania, a przeto na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. orzekł - jak w pkt I wyroku. W oparciu o treść art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane – jak w pkt. II wyroku. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) Sąd orzekł w przedmiocie kosztów postępowania – jak w pkt III wyroku.