III SA/Kr 655/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-09-27
Skład orzekający: Ewa Michna, Maria Zawadzka, Bożena Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności wskazujące na jednostkowe naruszenia przepisów postępowania przez sędziów przy rozpoznawaniu spraw strony, potwierdzone orzeczeniami sądu wyższej instancji, stanowią podstawę do wyłączenia tych sędziów od orzekania w innej sprawie?Ratio decidendi
Jednostkowe naruszenia przepisów postępowania przez sędziów, nawet potwierdzone orzeczeniami sądu wyższej instancji, nie stanowią automatycznie podstawy do wyłączenia tych sędziów od orzekania w innej sprawie, jeśli nie budzą uzasadnionej wątpliwości co do ich bezstronności. Samo przeświadczenie strony o wadliwym i nieobiektywnym prowadzeniu postępowania przez sędziego nie jest wystarczającą przesłanką do jego wyłączenia, a instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie obiektywizmu sądu, a nie umożliwienie stronie eliminowania sędziów według własnego uznania.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie od orzekania dwóch sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wskazując na ich rzekome niedbalstwo, lekceważące podejście do spraw oraz brak należytej kontroli i nadzoru, co miało być potwierdzone orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący powołał się na postanowienie NSA stwierdzające przewlekłość postępowania w jego sprawie oraz na postanowienie NSA uchylające zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Sędziowie, których dotyczył wniosek, złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie od orzekania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie: WSA Maria Zawadzka WSA Bożena Blitek po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. J. o wyłączenie od orzekania w sprawie III SA/Kr 655/17 sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Barbary Pasternak i Krystyny Kutzner postanawia: oddalić wniosek.
Wnioskiem z 24 sierpnia 2017 r. K. J. powołując się na art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) dalej "p.p.s.a." - wniósł: o wyłączenie od orzekania w jego sprawie sędzi Krystyny Kutzner, ponieważ: "(...) w związku z postępowaniem przed NSA do sygnatury I OPP 15/17 udowodniłem niedbalstwo i lekceważące podejście do spraw prowadzonych z moich skarg, a w tym brak należytej kontroli i nadzoru, gdzie jak wynika z pisma Prezesa WSA w Krakowie z dnia 27 lipca 2017 roku numer [...] przeprowadzono jak się zdaje rozmowy dyscyplinujące, a moje działania i wykazanie lekceważącego podejścia do akt i do sprawy mają obecnie reakcje świadomego i celowego działania, aby moje sprawy nie były właściwie rozpoznawane (...)".
Dalej skarżący powołał również postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 sierpnia 2017 r., I OZ 1177/17, które stanowiło dowód dwukrotnej wadliwości działań Przewodniczącej Wydziału.
Z tych samych powodów skarżący wniósł o wyłączenie od orzekania sędzi WSA Barbary Pasternak.
W sprawie skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny wydał postanowienie z 10 maja 2017 r., I OPP 15/17 stwierdzające przewlekłość sądu i przyznające skarżącemu sumę pieniężną. Sprawa dotyczyła przewlekłości w rozpoznaniu wniosku z 8 marca 2016 r. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 27 stycznia 2016 r., III SA/Kr 1430/15. W sprawie tej sędzią referentem była Barbara Pasternak.
Z kolei w sprawie powołanej przez skarżącego I OZ 1177/17, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 30 maja 2017 r., III SA/Kr 410/17 wzywające skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Zdaniem sądu II instancji skarżący był ustawowo zwolniony z opłaty ponieważ jego skarga na odmowę wydania zaświadczenia wobec braku wyróżników ustawowego wyrażenia "spraw ze stosunków pracy i stosunków służbowych" (art. 239 pkt 1 lit. d p.p.s.a.) wskazywała na to, że zwolnieniem objęto wszystkie sprawy mieszczące się w tej kategorii. Wobec tego należało przyjąć, że każda sprawa sądowoadministracyjna, mająca źródło roszczenia dotyczące stosunków pracy i stosunków służbowych, kwalifikowała się do ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Obie sędzie, których wniosek dotyczył, złożyły oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia od orzekania w trybie art. 19 p.p.s.a.
Sądowi znana jest okoliczność z urzędu, że w około trzystu sprawach skarżącego, rozpoznawanych (lub dotychczas nierozpoznanych) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, tylko w tej sprawie zapadło orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzające przewlekłość sądu (skarżący złożył co najmniej kilkanaście skarg na przewlekłość).
W rozpoznawanej sprawie skarżący początkowo został wezwany o zapłatę opłaty sądowej, ponieważ sprawa (skarga na odmowę wydania zaświadczenia o żądanej treści) uznana została jako niepodlegająca ustawowemu zwolnieniu od kosztów sądowych. Skarżący złożył zażalenie, a następnie, 6 września 2017 r., zarządzenie o wpisie od skargi i nadaniu symbolu sprawy (645) zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, a sprawie nadano symbol 6211 (świadczący o zwolnieniu z kosztów sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Sąd uznał, że wniosek jest niezasadny, ponieważ jednostkowe naruszenia przepisów postępowania przez sędziów przy rozpoznawaniu spraw skarżącego, potwierdzone orzeczeniami sądu wyższej instancji, nie świadczą automatycznie o istnieniu okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tych sędziów w innej ze spraw, w tym w rozstrzyganej sprawie w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że samo przeświadczenie strony o prowadzeniu przez sędziego postępowania wadliwie i nieobiektywnie nie jest przesłanką wystarczającą do jego wyłączenia (postanowienie NSA z 5 września 2008 r., I OZ 665/08). Innymi słowy, to że skarżący jest osobiście przekonany o uprzedzeniach obu ww. sędzi do jego osoby, nie oznacza, że tak jest w rzeczywistości.
Wyłączenia sędziego, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania przez stronę tych sędziów, których skarżący uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Nie może służyć umożliwieniu stronie "wybierania" składów sędziowskich.
W ocenie Sądu żaden z podniesionych przez skarżącego argumentów nie uzasadnia wyłączenia ww. sędziów od orzekania w rozstrzyganej sprawie. Wbrew sugestiom skarżącego, wydawane w sprawie zarządzenia były doręczane, zawierały one podstawę prawną i nakładały na stronę określone obowiązki. Skarżący mógł się z nimi nie zgadzać i wnosić środki zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł zażalenie od zarządzenia wzywającego go do uiszczenia opłaty sądowej i takie zażalenie zostało uwzględnione przez sąd I instancji w drodze autokontroli.
Co więcej nie jest też tak, że we wszystkich sprawach skarżącego jest on zwolniony ustawowo z kosztów sądowych, co automatycznie świadczyłoby o uprzedzeniu Przewodniczącej Wydziału wzywającej o uiszczenie wpisu. Przykładowo, postanowieniami z 1 września 2017 r. I OZ 1264/17 i I OZ 1265/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia skarżącego na zarządzenia wzywające o uiszczenie wpisu w sprawach skarg na bezczynność organu policji. W uzasadnieniu wskazał, że fakt, że skarżący pełnił służbę w Policji, nie może mieć znaczenia dla określenia charakteru rozpoznawanej sprawy. Podobnie, Naczelny Sąd Administracyjny dwoma postanowieniami z 21 marca 2017 r., I OZ 621/17 i I OZ 622/17 oddalił zażalenia skarżącego na zarządzenia o wpisie w sprawie skarg na czynności organu policji przyjmując, że jeżeli sprawa nie dotyczy bezpośrednio stosunku służbowego skarżącego to nie należy do kategorii spraw wymienionych w art. 239 pkt 1 lit. d) p.p.s.a
Sąd nie stwierdził również, aby zarówno sędzia NSA Krystyna Kutzner, jak i sędzia WSA Barbara Pasternak podejmowały jakiekolwiek działania lekceważące wnioskodawcę jako skarżącego i aby sprawy skarżącego nie były rozpoznawane w tutejszym Sądzie. Sąd podkreśla, że skarżący dotychczas wniósł prawie 300 skarg zaskarżając rozstrzygnięcia lub bezczynność organów policji różnego stopnia. Z urzędu Sądowi wiadomo, że w sprawach tych skarżący składa dodatkowe wnioski, w tym w znacznej ilości spraw - jednobrzmiące wnioski o wyłączenie od orzekania obu ww. sędzi.
W tej sytuacji rozpoznanie sprawy jednostkowego wniosku o uzupełnienie wyroku po upływie 15 miesięcy, w sytuacji gdy sama skarga w sprawie III SA/Kr 1430/15 została rozpoznana praktycznie w terminie 3 miesięcy – nie wzbudza wątpliwości co do braku bezstronności sędziego. Sąd nie stwierdził również, aby uzasadniony był zarzut braku kontroli Przewodniczącej Wydziału III, sędzi NSA Krystyny Kutzner nad załatwianiem sprawy skarżącego. Uprawnień kontrolnych co do działania Wydziału nie posiada zaś sędzia WSA Barbara Pasternak.
Sąd nie stwierdził, aby sędzia NSA Krystyna Kutzner lub sędzia WSA Barbara Pasternak wywierały jakikolwiek wpływ na innych sędziów w zakresie rozstrzygania spraw skarżącego. Zarzut ten jest całkowicie gołosłowny. Nie jest zasadny także zarzut podważający prawidłowość czynności wstępnych podejmowanych w sprawach skarżącego przez Przewodniczącą Wydziału (sędzię NSA Krystynę Kutzner).
Sąd w tej sprawie uwzględnił więc oświadczenia ww. sędziów. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie sądowym, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 P.p.s.a. dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w określonej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (postanowienie NSA z 8 stycznia 2014 r., II GZ 779/13 oraz z 8 sierpnia 2013 r., II GZ 471/13). Jak wynika z treści obu oświadczeń, żadne okoliczności wyłączenia nie zachodzą.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 19, art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło