III SA/Kr 657/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w rejestrze gruntów postanawia: I. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić go od kosztów sądowych, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając swój majątek uwidocznił, że nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Szacując stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący wskazał na kwotę 1025 zł otrzymanej renty wraz z dodatkiem kombatanckim oraz 700 zł renty żony (kopia odcinka). Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest inwalidą I grupy. Z uwagi na wiek (liczy sobie 84 lata) i stan zdrowia jest osobą niepełnosprawną wymagającą opieki innych osób. Jest po operacji oka i przed zabiegiem na drugie. Na leki wydaje miesięcznie około 350 zł. Pozostałe koszty związane z leczeniem to dalsze 100 zł. Żona także jest inwalidką I grupy. Po operacji oka pozostaje w stałym leczeniu i wymaga opieki. Małżonkowie zamieszkują w górach. Stan ich zdrowia nie pozwala im na samodzielne poruszanie się. Wydatki bieżące pochłaniają w całości rentę skarżącego, która jest jedynym źródłem jego dochodu, którą otrzymał za przekazane gospodarstwo rolnicze. Wezwany o uzupełnienie braków złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy złożył dodatkowe oświadczenia i przedłożył żądane kopie dokumentów źródłowych. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że L. W. nie żyje. Zmarła w latach 50 tych. Jej spadkobiercy mieszkają pod innym adresem. Skarżący wyjaśnił, że dane w rejestrze gruntów są nieaktualne. Dom w którym skarżący zamieszkuje aktualnie stanowi własność jego córki., podobnie jak gospodarstwo. Skarżący ma w nim zagwarantowane dożywocie (dowód: kopie odpisu z księgi wieczystej, umowy darowizny, przeniesienia posiadania, postanowienia SR z [...], odpisów z archiwalnych akt spadkowych, umowy dożywocia) W domu tym nie ma gazu ani telefonu. Wodę czerpie z przydomowej studni. Za wywóz śmieci płaci córka. Z opłacania abonamentu radiowotelewizyjnego jest zwolniony (dowód: kopie zwolnień na bezpłatne używanie odbiorników RTV i z opłat abonamentowych). Reguluje tylko rachunki za prąd. O ostatnio opiewały one na kwoty po 93,21 zł miesięcznie (dowód: kopie pokwitowań). Ponosi też koszt ubezpieczenia budynku (dowód: kopia pokwitowania, dokumentu obowiązkowego ubezpieczenia budynków i/lub odpowiedzialności cywilnej rolników). Z kopii przedstawionych zaświadczeń lekarskich wynika, że skarżący jest przewlekle chory i pozostaje w stałym leczeniu. Podobnie żona. Za lekarstwa ostatnimi czasy w miesiącu kwietniu b.r. zapłacił łącznie 381,66 zł (46,93+84,30+21,23+37,65+106,37+85,19=381,66 dowód: kopie faktur). Skarżący cierpi na nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną serca, niewydolność krążenia oraz cukrzycę typu 2-go. Na leczeniu szpitalnym przebywał ostatnio w okresie od dnia 28 lipca do dnia 1 sierpnia br. Poprzednio zaś w listopadzie ubiegłego roku w dniach od 21 do 28 listopada (dowód: kopie kart informacyjnych leczenia szpitalnego). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 § 1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenia, że nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (art. 246 §3 ppsa) i jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Skarżący złożył wymagane oświadczenia o jakim mowa w art. 252 ppsa, udzielając na wezwanie dodatkowych wyjaśnień (art. 255). Wyjaśnienia skarżącego są wystarczające dla oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Skarżący w sposób przekonujący starał się przedstawić swe racje. Nadto jego oświadczenia w znacznej części znajdują potwierdzenie w przedłożonych kopiach dokumentów źródłowych, które należy uznać za wiarygodne świadectwo przedstawionych w nich danych. .Wiarygodność oświadczeń skarżącego nie oznacza jednak automatycznie zasadności jego wniosku w całej rozciągłości. Jeśli bowiem skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką zasadności jego wniosku powinno być wykazanie, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów. Realia niniejszej sprawy nie dozwalają na poczynienie takich ustaleń . Z oświadczeń skarżącego wynika, że przy miesięcznych dochodach rzędu 1700 zł gospodarstwo domowe skarżącego obciążają wydatki jedynie wydatki na energie elektryczną, które ostatnio nie przekraczały 100 zł. Pozostałych mediów albo nie ma albo płaci za nie córka albo też skarżący jest zwolniony z obowiązku bieżącego ich regulowania. Skarżący nie ponosi też kosztów mieszkaniowych mając zagwarantowane w domu córki dożywocie. Równoczesne, biorąc pod uwagę wiek i stan zdrowia małżonków nie ulega wątpliwości, że swym budżecie muszą oni rezerwować pewną na wykup lekarstw i rehabilitację. Sprzeciwić należało się jednak bezkrytycznemu przyjmowaniu, że są to wydatki rzędu 350-450 zł miesięcznie. Nie można bowiem tracić z pola wiedzenia, że rachunki, które skarżący przedłożył są tylko i wyłącznie z jednego miesiąca. Choć więc nie ulega wątpliwości potrzeba ich ponoszenia to jednak nie w takiej częstotliwości jak sugeruje skarżący. Uwzględniając to wszystko i korzystając, że sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy. (tak. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie I) należało przyznać skarżącemu pomoc o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tyle, że nie w zakresie całkowitym jak tego chciał skarżący lecz w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Rozwiązanie takie będzie bowiem dla skarżącego korzystniejsze. Zwrócenia uwagi wymaga bowiem to co wojewódzkie sądy administracyjne niejednokrotnie akcentują w uzasadnieniach swoich orzeczeń. Mianowicie, że w ramach swojej kognicji sądy administracyjne badają czy przy wydaniu skarżonego aktu administracyjnego organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc w swej kontroli związane granicami skargi (ppsa art. 3 § 1 i art. 134 §1 ppsa). Wskazany determinant – choć dla merytorycznej oceny przesłanek zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest prawnie nierelewanty– to jednak siłą faktu ma znaczenie argumentu, którego nie powinno się tracić z pola widzenia bo prowadzi do konkluzji, że wbrew pierwszemu odczuciu korzystniejszym dla strony w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym będzie zwolnienie z kosztów sądowych. W ten sposób zrealizuje się bowiem faktycznie a nie tylko potencjalnie przynależne stronie prawo do sądu. Mając to na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.