III SA/Kr 659/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi I. U. działającego przez kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu – radcę prawnego P. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 15 lutego 2024 r. nr WO-III.626.242.2023 w przedmiocie unieważnienia paszportu oddala skargę Decyzją z 15 lutego 2024 r., nr WO-III.626.242.2023 Wojewoda Małopolski, w związku z wnioskiem Komendanta Powiatowego Policji w Oświęcimiu, orzekł o unieważnieniu paszportu I. U., dalej: skarżący. Z motywów rozstrzygnięcia wynika, że Komendant Powiatowy Policji w Oświęcimiu, działając jako organ wykonawczy w sprawie karnej, wystąpił z wnioskiem o unieważnienie paszportu skarżącego, uzasadniając go prowadzeniem czynności poszukiwawczych za skarżącym w celu wykonania nakazu Sądu, tj. zatrzymania i osadzenia skazanego w zakładzie karnym. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że skarżący posiada paszport serii EJ numer [...], ważny do 4 marca 2026 r., wydany 4 marca 2016 r. przez Wojewodę Małopolskiego. Z uwagi na brak możliwości ustalenia miejsca pobytu skarżącego, na wniosek Wojewody Małopolskiego, Sąd Rejonowy w Oświęcimiu III Wydział Rodzinny i Nieletnich, postanowieniem z 1 grudnia 2023 r., sygn. akt [...], ustanowił dla nieobecnego skarżącego, kuratora w osobie radcy prawnego P. S. z Kancelarii Radcy Prawnego mającej siedzibę w O. ul. N. [...], celem reprezentowania nieobecnego skarżącego w postępowaniu administracyjnym o unieważnienie paszportu. Pismem z 3 stycznia 2024 r. Wojewoda Małopolski zawiadomił kuratora o wszczęciu postępowania oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy o unieważnienie paszportu skarżącego i złożenia wyjaśnień przed wydaniem decyzji. Powyższa korespondencja została przesłana na ww. adres, wskazany przez Sąd Rejonowy w Oświęcimiu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w postanowieniu o ustanowieniu kuratora, jednakże nie została podjęta przez adresata i Urząd Pocztowy odesłał pismo do nadawcy jako "nie podjęte w terminie". Kurator odebrała natomiast osobiście przesyłki skierowane do niej na ww. adres (tj. O., ul. N. [...]) zawierające zawiadomienie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy (k. 27 a.a.) oraz zaskarżoną decyzję (k. 28a a.a.). Organ, powołując się na treść art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b ustawy o dokumentach paszportowych stwierdził, że przesłankami faktycznymi niezbędnymi do wydania decyzji w sprawie unieważnienia paszportu są: wniosek właściwego organu oraz prowadzenie postępowania wykonawczego w sprawie karnej przeciwko posiadaczowi dokumentu paszportowego. Jak wskazano, w rozpatrywanej sprawie wniosek o unieważnienie paszportu pochodził od uprawnionego organu, prowadzącego postępowanie wykonawcze w sprawie karnej przeciwko stronie. Jednocześnie wniosek ten spełnia niezbędne wymogi formalne przewidziane w art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b ustawy o dokumentach paszportowych, zawiera bowiem dane zezwalające na identyfikację organu wnioskującego, treść żądania oraz okoliczności wniosek ten uzasadniające. Z tych względów orzeczono o unieważnieniu paszportu. Na powyższą decyzję kurator dla nieznanego z miejsca pobytu skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzucił naruszenie: 1. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak jak najdokładniejszego wyjaśnienia sprawy przy braku zapewnieniu stronie czynnego udziału na każdym etapie postępowania; 2. art. 10 k.p.a. przez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności przez uniemożliwienie mu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W motywach skargi podniesiono, że postanowienie o wszczęciu postępowania nie zostało prawidłowo doręczone, a kurator nie miał możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu, zapoznać się z aktami sprawy oraz wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i zgłaszanych żądań, co narusza art. 10 k.p.a. Wskazano też, że w sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, co doprowadziło do przedwczesnego, błędnej jej wydania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z 12 sierpnia 2024 r. radca prawny P. S., na podstawie art. 78 i art. 79 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r.,poz. 935), dalej "p.p.s.a.", została ustanowiona kuratorem dla nieznanego z miejsca pobytu skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. Zgodnie z treścią art. 151 p.p.s.a. razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak określonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "u.d.p.". Zgodnie z jego treścią w okresie ważności dokument paszportowy unieważnia się w przypadku wniosku o unieważnienie dokumentu paszportowego złożonego przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze, organ postępowania wykonawczego w sprawie karnej, w tym o przestępstwo skarbowe, przeciwko posiadaczowi dokumentu paszportowego. Organem właściwym do wydania decyzji w przypadkach, o których mowa w art. 70 ust. 2 pkt 11 u.d.p., jest wojewoda właściwy dla siedziby organu składającego wniosek (art. 72 ust. 3 u.d.p.). Natomiast unieważnienie dokumentu paszportowego, w przypadku, o którym mowa w art. 70 ust. 2 pkt 11 u.d.p., następuje z dniem wydania decyzji (art. 74 pkt 6 u.d.p.). W świetle powyższego w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku Komendy Powiatowej Policji w Oświęcimiu o unieważnienie paszportu na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b u.d.p. jest Wojewoda Małopolski, ponieważ organ wnioskujący o unieważnienie paszportu skarżącego ma siedzibę na terenie województwa małopolskiego, a właściwość rzeczowa Wojewody wynika wprost z treści art. 72 ust. 3 u.d.p. Dalej Sąd zauważa, że postępowanie w sprawie unieważnienia paszportu na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b u.d.p. podlega zasadom k.p.a., jednak – co do zasady – nie wymaga ono rozbudowanego postępowania wyjaśniającego. Tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, Wojewoda weryfikuje, czy dana osoba legitymuje się ważnym polskim paszportem, czy wniosek pochodzi od uprawnionego organu oraz czy wniosek zawiera dane niezbędne do wydania decyzji. W rozpoznanej sprawie wniosek o unieważnienie paszportu pochodził z Policji - Komendy Powiatowej Policji w Oświęcimiu, a więc od organu postępowania wykonawczego w sprawie karnej (art. 2 pkt 10 k.k.w.). Policja z kolei działała na podstawie nakazu zatrzymania skarżącego i doprowadzenia go do odbycia kary wraz z zarządzenia o wszczęciu poszukiwani ogólnokrajowych, wystawionego przez Sąd Okręgowy w Krakowie III Wydział Karny. Wniosek zawierał dane osobowe skarżącego, numer PESEL oraz adres ostatniego zameldowania. Skierowany do Wojewody wniosek o unieważnienie paszportu skarżącego był jednoznaczny w swej treści, a organ administracji publicznej nie jest uprawniony do weryfikowania jego zasadności. Biorąc powyższe pod uwagę działania organu należało uznać za zgodne z art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b i art. 72 ust. 3 u.d.p. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd zauważa, że w sprawie o unieważnienie paszportu postępowanie wyjaśniające jest ograniczone do ustalenia: posiadania przez skarżącego ważnego paszportu, złożenia wniosku przez uprawniony organ oraz prowadzenia postępowania przygotowawczego lub wykonawczego w sprawie karnej przeciwko skarżącemu. Wszystkie te okoliczności zostały należycie potwierdzone w postępowaniu administracyjnym, a ocena dowodów przeprowadzona przez Wojewodę nie nosi cel dowolności. Ustalenia faktyczne organu znajdują swe podstawy wprost w dokumentach zebranych w aktach sprawy. Działania podjęte przez Wojewodę na wniosek Policji miały na celu realizację interesu publicznego, polegającego na doprowadzeniu do prawidłowej realizacji trwających czynności poszukiwawczych skarżącego, celem jego zatrzymania i doprowadzenia do odbycia kary. W celu ochrony słusznego interesu skarżącego działał natomiast kurator, jednak w realiach sprawy interes obywatela, przejawiający się w zachowaniu ważności paszportu i związaną z tym wolnością przemieszczania się, nie miał pierwszeństwa przed interesem publicznym, postrzeganym jako dobro wymiaru sprawiedliwości. Nieznany z miejsca pobytu skarżący był w postępowaniu administracyjnym reprezentowany przez kuratora , a zatem w ocenie Sądu jego interesy były wystarczająco chronione. W tym miejscu Sąd podkreśla, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało skierowane do kuratora na adres kancelarii podany w postanowieniu sądu powszechnego w przedmiocie ustanowienia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu skarżącego (tj. O., ul. N. [...]). Zawiadomienie to, w ocenie Sądu, zostało skutecznie doręczone w trybie doręczenia zastępczego albowiem wszelkie wymogi w tym zakresie przewidziane w art. 44 k.p.a. zostały spełnione (k. 23a a.a.). Kolejna korespondencja kierowana do kuratora na ten sam adres, tj. zawiadomienie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy (k. 27 a.a.), zostało już osobiście odebrane przez kuratora, zatem nie ma wątpliwości, że kurator odbierał korespondencję kierowaną na ww. adres i miał świadomość toczącego się postępowania w sprawie unieważnienia paszportu skarżącego. Mimo tego kurator nie zajęła żadnego stanowiska w sprawie. Następnie, również na ww. adres kancelarii, doręczono kuratorowi zaskarżoną decyzję, która została osobiście odebrana przez adresata. Sąd zauważa, że w toku postępowania doszło do uchybienia zasadom postępowania albowiem przed wydaniem decyzji organ nie uczynił zadość obowiązkom informacyjnym wynikającym z art. 10 i art. 79a k.p.a. Niemniej jednak, zdaniem Sądu, uchybienie to nie jest na tyle istotne aby mogło doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. To do strony, stawiającej wskazany zarzut, należy wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Zatem to strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. złożenia dokumentu). Nie każde bowiem naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej czy postanowienia, poddanych kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Łodzi z 17 października 2024 r., sygn. kat III SA/Łd 313/24). W zarzutach skargi, kurator nie wskazał, jakiej konkretnej czynności procesowej mogącej mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia nie dokonał w następstwie niezawiadomienia go przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych. Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. nie zasługuje więc na uwzględnienie. Skarżący, jako osoba nieznana z miejsca pobytu, był reprezentowany przez kuratora będącego radcą prawnym, który znał przedmiot postępowania, treść wydanej decyzji, a także skorzystał z prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a Sąd poddał zaskarżoną decyzję kontroli. Reasumując, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.