III SA/Kr 661/09

PostanowienieWSA w Krakowie2010-03-05

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, uzupełnione informacjami znanymi sądowi z urzędu, jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, uzupełnione informacjami znanymi sądowi z urzędu, jest wystarczające do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli pozwala ono na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości co do jej ubóstwa lub dysproporcji między kosztami postępowania a jej możliwościami płatniczymi. W takiej sytuacji sąd może wydać rozstrzygnięcie bez konieczności wzywania strony o dodatkowe oświadczenia lub przedkładanie dokumentów źródłowych.
Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący oświadczył, że nie posiada majątku, jego miesięczne dochody gospodarstwa domowego wynoszą 1133 zł (emerytury jego i żony), a jego sytuacja materialna jest trudna z powodu braku zleceń i kosztów leków. Sąd, opierając się na oświadczeniu skarżącego oraz informacjach znanych z urzędu (prowadzenie jednoosobowej działalności instalatorskiej, korzystanie ze wsparcia ośrodka pomocy społecznej, leczenie, konieczność zapłaty grzywny), ocenił jego sytuację materialną jako trudną.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na 1133 zł wskazując, że na kwotę tę składa się jego emerytura w wysokości 583 zł i emerytura żony w wysokości 583 zł. Uzasadniając swoje starania powołał się na jego zdaniem bardzo trudną sytuację materialną powodowaną brak zleceń od klientów i kosztami zakupu leków w związku z chorobą nadciśnieniową. W oparciu o wcześniejsze wyjaśnienia skarżącego, przedłożone do akt kopie dokumentów źródłowych a także przesłane wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż skarżący jest z zawodu monterem i prowadzi niewielką, jednoosobową działalność wykonując usługi instalatorskie w domu klienta (vide: k. 3, 15, 41 i 48). W ubiegłym roku z uwagi na trudną sytuacją życiową i niski dochód skarżący był jednak zmuszony korzystać ze wsparcia oferowanego przez ośrodek pomocy społecznej (vide: kopie decyzje o przyznaniu zasiłku okresowego i zasiłków celowych k. 75-80). Pozostawał także w leczeniu (vide: kopia zaświadczenia lekarskiego k. 74) i borykał się z koniecznością zapłaty 800 zł orzeczonej grzywny (vide: k. 48). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi orzekającemu na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny aktualnej sytuacji gospodarstwa domowego skarżącego i jego możliwości płatniczych. Te nie rysują się specjalnie. Skarżący wraz małżonką nie należą do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osoby bez majątku, z niewielkim dochodem którego źródło stanowią niskie świadczenia emerytalne małżonków, zmuszone poszukiwać wsparcia w ośrodkach pomocy społecznej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że część ze środków budżetu domowego pochłaniają bieżące koszty utrzymania domu. Pozostałe wystarczają zaś na opędzenie najbardziej podstawowych potrzeb życia codziennego małżonków wliczając w to także konieczność wykupu leków. Okoliczność, że skarżący - jak to powiada - prowadzi po teściu niewielką firmę instalatorską nie powinna sama w sobie przekreślać starań skarżącego. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tej części wyjaśnień skarżącego gdzie podaje, że aktualnie nie ma zleceń od klientów. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło