III SA/Kr 661/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. L. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 21 marca 2016 r. Nr: [...] w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II) ustanowić dla S. L. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka S. L. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Poza urządzeniami codziennego użytku, jak: łóżko, stół, dwa krzesła, kilka szaf, pralka Frania, lodówka, książki i ubrania, nie dysponuje żadnym majątkiem. Posiada oszczędności w wysokości 200 zł. Zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym o powierzchni 54 m², a obecnie nie posiada nawet sprawnej kuchni do gotowania obiadu. Skarżący jest osobą niepełnosprawną (dawna II grupa inwalidzka). Jest zdolny do podejmowania zatrudnienia jedynie w warunkach pracy chronionej. Boryka się z problemem bezrobocia, nie uzyskuje żadnych regularnych dochodów. Wspomaga go rodzina oraz przyjaciele, dostarczając produkty żywnościowe, lekarstwa, ubrania, itp. oraz drobne datki na pokrycie kosztów transportu, czy zamieszkania. Skarżący jest doktorantem w zakresie nauk o polityce na Uniwersytecie. Otrzymuje stypendium uniwersyteckie w wysokości 800 zł. Stałe miesięczne wydatki S. L. przedstawiają się następująco: wyżywienie ok. 500 zł, czynsz i media 420 zł, transport ok. 300 zł i lekarstwa ok. 50 zł. Wnioskodawca posiada dług w wysokości ok. 11 tys. zł plus odsetki i koszty zastępstwa procesowego (łącznie ok. 25 tys. zł) wobec Fundacji [...]. Obecnie przed Sądem Rejonowym toczy się postępowanie z wniosku skarżącego o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że aktualnie rozpoznawany wniosek nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym przez S. L. w niniejszej sprawie. Postanowieniem Referendarza Sądowego WSA w Krakowie z dnia 13 maja 2016 roku sygn. akt III SO/Kr 5/16 skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Orzeczenie to ma przymiot prawomocności, gdyż nie wniesiono od niego sprzeciwu. Jak wynika z akt sprawy, przyznane prawo pomocy to nie zostało skarżącemu cofnięte na mocy art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.). Powyższe oznacza, iż aktualnie na skarżącym nie ciąży obowiązek uiszczania kosztów sądowych. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie S. L. korzysta z pełnego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a § 1 p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji starszy referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I postanowienia. Podkreślić należy, iż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. S. L., jak wskazano wyżej, korzysta z przyznanego uprzednio zwolnienia od kosztów sądowych. Obecnie domaga się także ustanowienia na jego rzecz kwalifikowanego pełnomocnika w ramach prawa pomocy. Zauważyć należy, że skoro wnioskodawcy zostało uprzednio przyznane prawo pomocy obejmujące zwolnienie w całości od kosztów sądowych, tym samym zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi o ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu oznaczałoby w praktyce przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, na które, w myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. składają się obie analizowane instytucje procesowe, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. To zaś skutkuje ocenę wniosku z zastosowaniem surowszych kryteriów, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Analizując sytuację majątkową skarżącego orzekający doszedł do przekonania, iż w wystarczającym stopniu wykazał on, iż spełnia powyższe przesłanki. Wnioskodawca nie należy do osób zamożnych. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ani oszczędności. Poza przedmiotami codziennego użytku nie dysponuje cennymi składnikami majątkowymi, które mógłby spieniężyć. S. L. jest osobą niepełnosprawną, zdolną do zatrudnienia jedynie w warunkach pracy chronionej. Na studiach doktoranckich podnosi swoje kwalifikacje zawodowe, jednakże środki finansowe które uzyskuje obecnie w ramach stypendium uniwersyteckiego w kwocie 800zł nie są wystarczające do pokrycia kosztów jego bieżącego utrzymania i leczenia, dlatego zmuszony jest korzystać ze wsparcia finansowego i rzeczowego rodziny oraz znajomych. Skoro środki finansowe, którymi wnioskodawca dysponuje w miesiącu nie są wystarczające do pokrycia kosztów jego wyżywienia i zakupu lekarstw, to tym bardziej nie stać go będzie na opłacenie we własnym zakresie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Z tych względów uwzględniono wniosek skarżącego i orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.