III SA/Kr 664/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Wojewody z dnia 22 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi 50 metrowe mieszkanie. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 750 zł renty inwalidzkiej matki Uzasadniając swoje starania powołał się na nie najlepszy stan zdrowia. Natomiast w uzasadnieniu skargi zaakcentował, że jego warunki majątkowe, finansowe i zdrowotne nie uległy żadnej zmianie w stosunku do wyjawionych sądowi w sprawie prowadzonej do sygn. akt. III SA/Kr 724/08 gdzie podawał, iż ponosi wydatki na lekarstwa a zalegające na kartach akt sprawy administracyjnej dokumenty w postaci odpowiednich zaświadczeń lekarskich, kart informacyjnych leczenia szpitalnego uwidaczniały, że bywał hospitalizowany i poddawano go zabiegom operacyjnym. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć należy od tego, że skoro niniejsza sprawa ma za przedmiot kwestię zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych i jeśli opatrzono ją symbolem "6335" więc jest sprawą z zakresu zasiłków, innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej a to oznacza, że skarżący z mocy prawa jest zwolniony z obowiązku uiszczania tak opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków (art. 239 pkt. 1 lit. b ppsa w związku z art. 241 ppsa). Jeśli więc skarżący korzysta ze zwolnienia przedmiotowego to o bezprzedmiotowości jego żądania przesądza, aktualizowana determinantami prawnymi realna możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych w trybie wnioskowym. Innymi słowy skoro skarżący ma z mocy prawa to czego chce, to równocześnie nie może domagać się tego samego na wniosek. Z tych względów należało postanowić jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt. 7 ppsa. Inną kwestią pozostaje, że sytuacja taka nie przekreśla starań skarżącego w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzeczy jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa in fine). Oczywiście po dokonaniu ustaleń, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia takiego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój aktualny stan rodzinny, posiadany majątek oraz wysokość i źródło dochodów. Oświadczenie to jest wystarczające dla oceny jego aktualnych możliwości płatniczych, które nie są specjalne jeśli zważy się na szacowany przezeń dochód około 750 zł miesięcznie stanowiący utrzymanie dwu osób. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że ich cześć pochłaniają wydatki na bieżące opłaty. Pozostałe zaś środki wystarczają co najwyżej na opędzenie najbardziej podstawowych potrzeb życia codziennego i lekarstwa których potrzeba zakupu nie wzbudza większych wątpliwości. Wziąwszy pod uwagę akcentowany przezeń stan zdrowia trudno zarazem czynić skarżącemu zarzut, że nie stara się poprawić swojej sytuacji bytowej. Wreszcie obrazu tego nie zmienia fakt posiadania przez rodzinę mieszkania w którym skarżący zamieszkuje z matką. Zarówno bowiem sprzedaż jak i obciążenie tego majątku w celu zdobycia środków na koszty pełnomocnika z wyboru stanowiłoby w istocie pozbawienie rodziny koniecznego utrzymania. Mając na uwadze powyższe i przewidując tylko minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można zaś stwierdzić, że choć obiektywnie niewielkie jednak skarżący nie będzie w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i matki. Wszystko to razem wzięte prowadzi zarazem do konkluzji, że skarżącemu należy udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić na jego rzecz radcę prawnego opłaconego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.