III SA/Kr 665/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-09-04
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pozbawiona wolności, osadzona w zakładzie karnym, która nie posiada środków finansowych, może domagać się ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, w tym osadzona w zakładzie karnym, która wykaże brak możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, ma prawo do przyznania pomocy prawnej w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Taka pomoc jest niezbędna dla zapewnienia konstytucyjnego prawa do sądu i zasady równości broni, zwłaszcza gdy sytuacja procesowa strony jest nieporównywalnie gorsza od strony przeciwnej.Stan faktyczny
Skarżący J. B., osadzony w Zakładzie Karnym, złożył wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej wymeldowania. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada majątku ani dochodów, nie pracuje i nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej. Sąd ocenił, że przedstawione przez skarżącego okoliczności, potwierdzone zaświadczeniami z Zakładu Karnego, są wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 4 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Wojewody z dnia 30 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący domagając się przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sporządzonym na urzędowym formularzu wniosku oświadczył, że nie zatrudnia ani pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Uwidocznił brak osób które pozostawałyby z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, brak majątku i brak dochodów. Uzasadniając swoje starania podniósł, że przebywa w Zakładzie Karnym gdzie nie pracuje i nie ma żadnych środków finansowych.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o obejmujące m.in. ustanowienie adwokata (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący.
Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych skarżącego. Twierdzenia skarżącego znajdują bowiem potwierdzenie w treści odpowiednich zaświadczeń ZK zalegających pośród kart pomocniczych akt administracyjnych w sprawie zapisanej do sygn. III SA/Kr 605/09. Skoro zaś nie budzi wątpliwości, że w aktualnej sytuacji skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wynajęcia profesjonalnego prawnika, bo kwoty te przekraczają obecne możliwości płatnicze skaranego, więc należało przyznać mu zgodnie z wnioskiem prawo pomocy w zakresie częściowym. Rozstrzygnięcie takie uwzględnia bowiem ogólny status majątkowy skarżącego zabezpieczając gwarantowane mu konstytucją prawo do sądu. Nadto wspiera zasadę równości broni – będącą jednym z elementów szerszej koncepcji rzetelnego procesu – która wymaga, aby każda ze stron miała daną rozsądną możliwość przedstawienia swojej sprawy na zasadach, które nie stawiają jej w bardziej niekorzystnej sytuacji niż jej przeciwnika procesowego co także oznacza daną stronom możliwość zapoznania się i ustosunkowania do całości materiału dowodowego lub poczynionych oświadczeń. Na gruncie rozstrzyganego przypadku ma to znaczenie pierwszorzędne. Okoliczność, że skarżący jako osoba pozbawiona wolności aktualnie jest osadzony w zakładzie karnym stawia go bowiem w nieporównanie gorszej pozycji procesowej względem strony przeciwnej. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że - via facti - pozbawiony jest takich podstawowych uprawnień jak choćby możliwości przeglądania akt sprawy czy też nieskrępowanego dostępu do interesujących go przepisów, literatury fachowej i orzecznictwa. Okoliczność, że pozostaje odpowiedzialny za taki stan rzeczy a także, że w pewnym stopniu ograniczony jest także swoimi możliwościami intelektualnymi ma jednak w tym aspekcie znaczenie drugorzędne.
Mając zaś na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło