III SA/Kr 666/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków B. G. i M. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. G. i M. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt czasowy postanawia: przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić ich od kosztów sądowych. Skarżący w złożonych na urzędowych formularzach "PPF" wnioskach o przyznanie prawa pomocy domagali się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podali, że pozostają ze sobą oraz dwoma synami we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidocznili, że nie mają żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Szacując dochody swego gospodarstwa domowego podali, że składa się na nie wynagrodzenie skarżącej za pracę na pół etatu w wysokości 567,21 zł wraz z rodzinnym oraz 700 zł rocznego dochodu z tytułu jej dodatkowych prac na zlecenia. Uzasadniając swoje starania zgodnie akcentowali, że ich czteroosobowa rodzina znajduje się od dawna w trudnej sytuacji finansowej. Skarżący nie pracuje, jest zarejestrowany we właściwym miejscowo PUP jako osoba osobą bezrobotna bez prawa do zasiłku. Skarżąca za pracę na pół etatu otrzymuje zaś tylko 348 zł plus 178 zł rodzinnego. Z dodatkowych zleceń jest w stanie dorobić za cały rok około 700 zł. Rodzina boryka się z problemami natury zdrowotnej. Skarżący w 2003 r. miał wypadek samochodowy i od tego czasu pozostałe w leczeniu, przechodzi rehabilitację, legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Starszy syn choruje na astmę. Młodszy jest alergikiem. Rodzinę wspierają finansowo rodzice skarżącego. Ci bowiem płacą wszelkie opłaty związane z utrzymaniem mieszkania tj. ostatnio 180 zl za prąd, 422 zł za gaz, opał, wyżywienie, lekarstwa. Skarżący korzystają też z pomocy ośrodka pomocy społecznej dla wykazania czego przedstawiają kopie dwóch decyzji o przyznaniu zasiłku celowego. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 § 1 pkt. 2 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się co do tego, czy stać ją będzie na uiszczenie wymaganych kosztów i oświadczenie to nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony najzwyczajniej albo nie będzie stać na pokrycie wymaganych opłat (art. 246 § pkt. 1 ppsa) albo odbędzie się to kosztem istotnego uszczuplenia jej majątku (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa) (por. także orz. SN z 9 marca 1936 r., C III 869/35, Zb.Urz. 1936, poz. 465 także orz. SN z 3 listopada 1936 r., C II 1435/36, PPiA 1937, nr 2, s. 185) to może wydać rozstrzygniecie w przedmiocie zwolnienia bez konieczności prowadzenia jakiegokolwiek dochodzenia, bo jak to wyjaśnił swego czasu Sąd Najwyższy dochodzenie takie sąd ma obowiązek zarządzić w wypadku, gdy ma wątpliwości, czy starający się o prawo ubogich pomimo przedstawionego zaświadczenia jest ubogim (orz. SN z 25 stycznia 1937 r., C II 2301/36, PPiA 37/2/104). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożyli oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa i oświadczenia te są wystarczające dla oceny ich aktualnych możliwości płatniczych. Obrazują, że skarżący generalnie rzecz ujmując – są osobami niezamożnymi. Tak bowiem należy postrzegać rodzinę bez majątku, borykającą się z problemem bezrobocia, w której dochód na osobę nie przekracza ustalonego przepisami ustawy o pomocy społecznej progu ubóstwa, która zmuszona jest korzystać z oferowanego przez ośrodki pomocy społecznej wsparcia (dowód: kopie decyzji). A choć okoliczność ta sama w sobie nie jest rozstrzygająca jednak daje pewne wskazówkę co do oceny aktualnych możliwości płatniczych skarżących zwłaszcza gdy dodatkowo uwzględni się sygnalizowany przez skarżących stan zdrowia skarżącego oraz dwóch synów. Z tych względów należy im się wnioskowana pomoc, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 § 3 ppsa.