III SA/Kr 666/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2008 r. wniosków B. G. i M. G. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. G. i M. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt czasowy postanawia: przyznać skarżącym B. G. i M. G. prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić ich od kosztów sądowych Skarżący w złożonych wnioskach o przyznanie prawa pomocy domagali się zwolnienia od kosztów sądowych. Podali, że pozostają wraz z dwoma małoletnimi synami we wspólnym gospodarstwie domowym, a ich sytuacja materialna jest bardzo ciężka. Skarżący M. G. jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, ponadto w roku 2003 miał wypadek samochodowy, od tego czasu jest leczy się i rehabilituje. Posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, nie ma żadnych dochodów. Skarżąca B. G. pracuje na ½ etatu, zarabia 348 zł. miesięcznie oraz dorywczo z umowy zlecenia ok. 700 zł. rocznie. Rodzina korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej oraz otrzymuje świadczenie rodzinne w wysokości 178zł. miesięcznie. Skarżący nie posiadają nieruchomości, mieszkań, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Starszy syn skarżących choruje na astmę. Młodszy jest alergikiem. Rodzinę wspierają finansowo rodzice skarżącego, poprzez opłacanie opłat związanych z utrzymaniem mieszkania tj. ostatnio 180 zł. za prąd, 422 zł. za gaz, opał, wyżywienie, lekarstwa. Do wniosków skarżący dołączyli kopie decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 3 kwietnia 2008 r. oraz z dnia 27 maja 2008 r. o przyznaniu zasiłków celowych w wysokości 150 zł. oraz 200 zł. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnił ich od kosztów sądowych. Sprzeciw od powyższego postanowienia złożyła uczestniczka A. G. i wniosła o nie zwalnianie skarżących z opłat i kosztów sądowych, ponieważ ukrywają dochody. Ponadto podniosła, iż skarżący mają samochód, telefony komórkowe, komputer i drukarkę. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek skarżących zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ppsa). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ppsa). W razie wniesienia sprzeciwu od postanowienia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy wydanego przez referendarza sądowego, który to sprzeciw nie został odrzucony, postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 260 ppsa w zw. z art. 258 § 1, 2 ppsa, art. 259 ppsa). Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy, jednakże dla skuteczności złożonego wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie, "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie tego prawa. W ocenie Sądu przedstawione przez skarżących okoliczności dotyczące ich sytuacji rodzinnej i materialnej wynika, że spełniają przesłanki do przyznania im prawa pomocy we wnioskowanym przez nich zakresie, dlatego, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżący przedstawili decyzje Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznaniu zasiłków celowych z kwietnia i maja 2008 r. Okoliczności wskazanych przez skarżących nie podważałby nawet fakt posiadania samochodu, telefonów komórkowych czy tez komputera i drukarki. Wskazać należy, iż w formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy mowa jest o przedmiotach wartościowych o wartości powyżej 3000 Euro (zgodnie z wzorem formularza określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy- Dz. U. z 2003 r., nr 227, poz. 2245). Ponadto w ocenie Sądu, nie sposób przyjąć, iż posiadanie samochodu, telefonu komórkowego, komputera czy drukarki uznać można za przejaw luksusu. Na marginesie należy też zauważyć, że przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć (art. 249 ppsa). Dlatego Sąd uznał, że skarżący spełnili przesłanki do przyznania im prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych i na podstawie wskazanych przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.