III SA/Kr 667/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-07-22
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony mu adwokat z urzędu na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i art. 245 §2 PPSA w sytuacji przedstawienia określonych okoliczności majątkowych i osobistych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, będący osobą starszą, ze znikomym dochodem, znacznym zadłużeniem i problemami zdrowotnymi, wykazał w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wartość posiadanego majątku nie przesądza o odmowie pomocy, gdyż nie można wymagać od osoby w takiej sytuacji zbycia lub obciążenia nieruchomości celem pokrycia kosztów sądowych i pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Podał, że posiada dom, mieszkanie oraz gospodarstwo rolne, ale nie ma zasobów pieniężnych, jest zadłużony, pobiera niską emeryturę obciążoną alimentami, ma 81 lat i problemy zdrowotne. Przedstawił dokumenty potwierdzające swoją sytuację majątkową i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Zwolnił skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego adwokata wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. Ś. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że nie pozostaje z kimkolwiek we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom, mieszkanie o powierzchni 42 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 20 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że utracił władztwo nad swoim majątkiem, spoczywają na nim obowiązki wobec Skarbu Państwa a emeryturę ma obciążoną alimentami.
Wezwany o złożenie dodatkach wyjaśnień podał, że jego emerytura po potrąceniach wynosi 64,09 zł plus 186,09 zł dodatku pielęgnacyjnego. Oświadczył, że z powodu figurowania na niego sporego gospodarstwa rolnego nie korzysta z pomocy społecznej. Skarżący nie określił poszczególnych wysokości miesięcznych obciążeń związanych z opłatami za prąd, gaz, wodę i wywóz nieczystości podał jednak, że jego miesięczne wydatki wraz ze zobowiązaniami z gospodarstwa przekraczają 1200 zł. Kończąc nadmienił, że ma 81 lat i czuje się osobą bezdomną. Ze względu na konflikt z synem zatrzymał się u byłej żony, żyje całkowicie na kredyt rodziny przy czym swoje zadłużenie szacuje na ok. 150.000 zł, które musi spłacić ze sprzedaży nieruchomości.
W załączeniu skarżący przedłożył kopie zaświadczeń lekarskich stwierdzających, że pozostaje w leczeniu specjalistycznym i jest niezdolny do pracy, posiadanych faktur za leki z maja na 123,76 zł, czerwca na 65,88 zł i lipca na 56,88 zł oraz kopie posiadanych nakazów płatniczych ustalających łączne zobowiązanie pieniężne w roku 2011 na kwotę 1134 zł. Skarżący okazał kopię zaświadczenia ZUS stwierdzającego, że pobiera emeryturę, która od marca bieżącego roku wynosi 768,65 zł brutto z czego do wypłaty skarżący otrzymuje netto 550,80 zł. Ponadto przedłożył kopie przelewów po 300 zł tytułem alimentów dla byłej żony oraz pisma do komornika z odcinkiem potwierdzającym wpłacenie przezeń w grudniu ubiegłego roku 8000 zł zaległych alimentów.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata (art. 245 §2 ppsa) o ile wraz z wnioskiem (art. 243 ppsa) złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie takie stopniowane jest przekonaniem sądu, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący.
Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa udzielając na wezwanie dodatkowych wyjaśnień. Podnoszone przez skarżącego okoliczności znajdują częściowe potwierdzenie w przedstawionych kopiach dokumentów. Pewne, nieścisłości czy nadinterpretacje należy położyć na karb nieporadności, wieku i problemów zdrowotnych skarżącego. Skarżącego, będącego osobą starszą, ze znikomym dochodem, za to sporym zadłużeniem i problemami zdrowotnymi trudno uznawać za osobę bogatą. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że niewielkie środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Wziąwszy pod uwagę wiek i ograniczenia powodowane stanem zdrowia skarżącego trudno czynić mu zarzut, iż nie stara się poprawić swojej sytuacji bytowej. Mając z kolei na uwadze jego skomplikowane relacje rodzinne trudno oczekiwać – realnie rzecz biorąc – by skarżący mógł liczyć na pomoc syna, czy byłej żony, nawet jeśli obecnie u niej zamieszkuje. W konsekwencji wykazywany majątek w postaci sporego gospodarstwa rolnego nie zmienia przyjętego spojrzenia. Pomimo bowiem tego, że posiada pewną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno wymagać od skarżącego jego zbycia lub obciążenia celem pozyskania środków na opłacenie kosztów sądowych i pełnomocnika z wyboru. Pomijając bowiem już nawet to, że osoba starsza i borykająca się z problemami zdrowotnymi powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem na wypadek jakichś poważniejszych powikłań nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia gdyż pozostaje cały szereg kosztów dodatkowych jak choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety, to nie można też tracić z pola widzenia tej części wyjaśnień skarżącego, gdzie tłumaczy, że żyjąc na kredyt rodziny posiada znaczne zadłużenie, które musi spłacić ze sprzedaży nieruchomości.
Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło