III SA/Kr 668/21

WyrokWSA w Krakowie2021-11-18

Skład orzekający: S WSA Hanna Knysiak-Sudyka, S WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko, ASR WSA Marta Kisielowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ugoda rozgraniczeniowa z 1981 r., która posługuje się oznaczeniami parcel katastralnych i zawiera dopiski numerów działek ewidencyjnych bez parafowania, może stanowić podstawę do aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granic działek?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ugoda rozgraniczeniowa z 1981 r. oraz sporządzony na jej podstawie operat pomiarowy nie mogą stanowić podstawy do aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków. Dokumenty te nie spełniają wymogów formalnych i technicznych określonych w przepisach, w szczególności nie zawierają jednoznacznych danych geodezyjnych określających położenie punktów granicznych, a posługują się nieaktualnymi oznaczeniami parcel katastralnych zamiast działek ewidencyjnych. Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i odzwierciedla stan prawny, a nie go tworzy, dlatego organ ewidencyjny nie może samodzielnie ustalać przebiegu granic.
Stan faktyczny
Skarżący, J. R., wystąpił o ujawnienie ugody rozgraniczeniowej z 1981 r. w ewidencji gruntów i budynków w zakresie granic między jego działką a sąsiednimi działkami. Starosta odmówił aktualizacji, wskazując na wady operatu pomiarowego z 1984 r. i ugody, które nie spełniały wymogów technicznych i formalnych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i błędną interpretację dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: S WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie: S WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 4 marca 2021 r. (znak [...]) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty z dnia [...] 2020 r. odmawiającej aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie wspólnych granic działek nr [...] z działkami [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym S na podstawie danych z operatu pomiarowego z dnia 10 stycznia 1984 r. nr [...] sporządzonego na okoliczność rozgraniczenia pgr [...], [...], [...], [...] z pgr [...], [...], [...]. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2052 ze zm., dalej: "u.p.g.k.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. dalej: "k.p.a"). Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu 10 sierpnia 2020 r. J. R. (dalej: "skarżący") wystąpił do Starosty Powiatu Wydział Geodezji i Kartografii z wezwaniem do ujawienia ugody rozgraniczeniowej z dnia 2 grudnia 1981 r., na mocy której został sporządzony Operat pomiarowy dotyczący rozgraniczenia pomiędzy działkami nr [...] a [...] i [...] położonymi w obrębie ewidencyjnym S na mapach geodezyjnych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że ugoda ma moc ugody sądowej, a przepisy prawa nakładają na organy administracji obowiązek ujawnienia wiążących ustaleń postępowania rozgraniczeniowego w państwowym zasobie map geodezyjnych i kartograficznych. Decyzją z dnia [...] 2020 r. Starosta orzekł o odmowie aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie wspólnych granic działek nr [...] z działkami nr [...] i [...], położonych w obrębie ewidencyjnym S, na podstawie danych z operatu pomiarowego z dnia 10.01.1984 r., nr [...], sporządzonego na okoliczność rozgraniczenia pgr [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Organ wskazał, że w toku postępowania przeanalizował w szczególności: Operat ewidencji gruntów i budynków założony w 1981 roku dla obrębu ewidencyjnego obszar wiejski (wieś) S, w oparciu o mapę ewidencyjną w skali 1:2000, wpisany do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu 12 października 1981 r.; Operat pomiarowy z dnia 10 stycznia 1984 r., nr [...] z rozgraniczenia wspólnych granic pgr [...], [...], [...], [...], z pgr [...], [...], [...] (obecnie działki nr [...] z działkami [...]/[...]) określonych w decyzji z dnia 5 maja 1981 r. znak [...] Naczelnika Gminy o podjęciu postępowania rozgraniczeniowego; danych zarejestrowanych w obowiązującej ewidencji gruntów i budynków - w jednostce rejestrowej wykazano K. R. (udział ¼ części) oraz J. R. (udział ¾ części) jako współwłaścicieli działki [...] o powierzchni 0,26 ha, objętej księgą wieczystą [...]. Organ ustalił, że w 1981 roku dokonano odnowienia operatu ewidencji gruntów dla obszaru S, został on wpisany do ewidencji w dniu 12 października 1981 r., pod numerem [....]. Operat ogłoszono w dniu 17 stycznia 1983 r. w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej, w całości zastąpił on ewidencję założoną w oparciu o mapę katastralną. W dniu 10 stycznia 1981 został sporządzony Operat pomiarowy nr [...] na potrzeby postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości wszczętego decyzją Naczelnika Gminy w trybie Dekretu z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczaniu nieruchomości. Dokumenty wchodzące w skład operatu nie spełniają w ocenie organu wymogów określonych w obowiązujących przepisach dotyczących geodezji i kartografii. Organ podniósł, że w przedłożonej przez skarżącego ugodzie zauważa niezaparafowane skreślenia i niedozwolone dopiski numerów działek, pominięto zupełnie w ugodzie działkę [...]. W treści ugody nie opisano precyzyjnie przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi, na szkicu polowym nie oznaczono numerów działek, szkic graniczny sporządzony w dniu 2 grudnia 1981 r. pozbawiony jest numerów dziełek ewidencyjnych, a w jego treści wskazane są parcele katastralne. Organ wskazał, że dane geodezyjne w operacie nr [...] pozyskane z pomiaru sytuacyjnego są niewystarczające do dokonania aktualizacji obowiązującej ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany przebiegu wskazanych dotychczas granic. Operat nie stanowi wiarygodnego źródła informacji dotyczących wskazania na mapie jednoznacznego położenia punktów granicznych działki nr [...] z działkami [...] i [...]. Organ podniósł, że dokumentacja geodezyjna i kartograficzna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 10 stycznia 1984 r. pod numerem [...] nie spełnia wymagań rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych oraz nie zawiera wykazu zmian danych ewidencyjnych, o których mowa w § 85 ust. 2 rozporządzenia, ale przede wszystkim nie zawiera jednoznacznych, wiarygodnych danych geodezyjnych określających położenie punktów granicznych. Nie spełnia zatem wymogu aktualności i nie może być podstawą wprowadzenia zmian. W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił: - naruszenie § 36, 37, 44, 45 i 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez odmowę aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie wspólnych granic działek nr [...] z działkami nr [...] i [...] w gminie S na podstawie operatu pomiarowego z dnia 10 stycznia 1984 r. nr [...] sporządzonego na okoliczność rozgraniczenia pgr [...], [...], [...], [...] z pgr [...], [...], [...] pomimo, iż doszło do zawarcia prawomocnej ugody rozgraniczeniowej w 1981 r. a przepisy prawa materialnego zobowiązują starostę do ujawnienia ustaleń zawartych w ugodzie w operacie ewidencyjnym; - wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1, art. 80 oraz art. 81 a § 1 k.p.a. poprzez: brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek odmowy podjęcia niezbędnych czynności technicznych, pomiarowych dla ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków parametrów granicy ustalonej w operacie pomiarowym nr [...]; zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do wadliwej odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego; uznanie operatu nr [...] za nieprawidłowo sporządzony, pomimo że został sporządzony zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu jego sporządzenia; - wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu I instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób; W oparciu o wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, ewentualnie po przeprowadzeniu przez organ II instancji uzupełniającego postępowania dowodowego o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie w sprawie w sposób zgodny z wnioskiem skarżącego. Skarżący wniósł także o przyznanie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika. Decyzją z dnia 4 marca 2021 r., znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty. Organ wskazał, że istota postępowania sprowadzała się do rozstrzygnięcia czy na podstawie ugody spisanej w dniu 2 grudnia 1981 r. oraz powstałej wówczas dokumentacji – operatu [...] możliwe jest dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem skarżącego. Organ II instancji wskazał, że operat rozgraniczeniowy zawiera dwa dokumenty sporządzone w toku postępowania, tj. protokół graniczny oraz ugodę. Ugoda nie zawiera opisu przebiegu granicy pomiędzy rozgraniczanymi nieruchomościami, tj. działką nr [...] a działkami [...] i [...]. Wykonawca posłużył się oznaczeniami parcel katastralnych. Na dokumencie ugody wprowadzono odręcznie numery działek, ale nie wiadomo kiedy i przez kogo zostały tam umieszczone. W protokole granicznym wykonawca przy opisie przebiegu granic w ogóle nie odwołał się do oznaczeń rozgraniczanych działek, a położenie punktów granicznych określił podając miary liniowe do szczegółów terenowych. Nieruchomości na szkicu polowym są oznaczone jako parcele katastralne. Organ podzielił stanowisko organu I instancji, że dokumenty nie zwierają współrzędnych ustalonych punktów granicznych, a pomiar tych punktów został dokonany w odniesieniu do szczegółów sytuacyjnych takich jak: żelazny słupek ogrodzenia, budynek gospodarczy- stajnia, gnojownia, podmurówka płotu, droga polna. W rezultacie dane pomiarowe nie pozwalają na jednoznaczne zidentyfikowanie budynków czy innych szczegółów sytuacyjnych opisanych na szkicu i protokole granicznym. Organ podzielił stanowisko przyjęte w decyzji organu I instancji, że w oparciu o istniejącą dokumentację geodezyjną z uwagi na nieaktualne oznaczenia nieruchomości, a przede wszystkim jakość informacji w niej zawartych opisujących przebieg granicy, niepozwalający na jednoznaczne przedstawienie jej przebiegu, niemożliwe jest dokonanie żądanej aktualizacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił: - naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy: § 36, 37, 38, 44, 45 i 46 rozporządzenia poprzez odmowę aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie wspólnych granic działek [...] z działkami [...] i [...] w gminie S na podstawie operatu pomiarowego z dnia 10 stycznia 1984 r., nr [...] sporządzonego na okoliczność rozgraniczenia pgr [...], [...], [...], [...] z pgr [...], [...], [...] pomimo, że doszło do zawarcia prawomocnej ugody rozgraniczeniowej w 1981 r., a przepisy prawa materialnego zobowiązują starostę do ujawnienia ustaleń zawartych w ugodzie w operacie ewidencyjnym; - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy- art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80, 81a § 1, art. 84 §1 oraz art. 85 § 1 k.p.a. poprzez: brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek odmowy podjęcia niezbędnych czynności technicznych i pomiarowych dla ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków parametrów granicy ustalonej w operacie pomiarowym nr [...]; zinterpretowanie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść słusznego interesu strony skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, a w rezultacie doprowadziło do odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego, uznanie operatu nr [...] za nieprawidłowo sporządzony mimo jego sporządzenia w sposób zgodny z obowiązującymi wówczas przepisami, brak przeprowadzenia dowodu z oględzin, pomimo wskazania w uzasadnieniu decyzji, że oznaczenia wskazane w ugodzie oraz operacie geodezyjnym odnoszą się szczegółów sytuacyjnych na gruncie, co doprowadziło do bezpodstawnego uznania, iż obecnie nie można zidentyfikować budynków i innych szczegółów sytuacyjnych; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu I instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób; - naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy dotknięta ona była licznymi wadami procesowymi i materialnymi, a zatem wymagała uchylenia przez organ. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w tak określonych granicach wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie. W sprawie bezsporne jest, że skarżący jest współwłaścicielem działki ewidencyjnej nr [...], objętej księgą wieczystą [...]. Bezsporne jest również, że skarżący zwrócił się do Starosty Powiatu o ujawnienie ustaleń dotyczących granicy pomiędzy działkami [...] a [...] i [...] zgodnie z ugodą z dnia 2 grudnia 1981 r. Ugoda z dnia 2 grudnia 1981 r. posługuje się oznaczeniem parcel katastralnych, na ugodzie dopisane są też numery działek ([...], [...]), przy czym organy zasadnie wskazały, że pochodzenie tych zapisków nie jest znane, nie zostały one również parafowane. Zasadnie zatem wskazał organ w zaskarżonej decyzji, że istota postępowania w niniejszej sprawie sprowadzała się do oceny czy możliwe jest dokonanie aktualizacji danych (poprzez ujawnienie przebiegu granicy pomiędzy działkami [...] a [...] i [...]) na podstawie powołanej ugody oraz Operatu rozgraniczeniowego nr [...]. Zgodnie z § 45 ust. 1 obowiązującego w dniu wydania decyzji rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2019 r., poz. 393, dalej: "rozporządzenie") aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy ewidencji w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi, odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych. Zgodnie z art. 24 ust. 2b u.p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. 2c. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Na wstępie należy wskazać, że postępowanie w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego ma szczególny charakter, polega bowiem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana. Ewidencja gruntów i budynków nie ma bowiem charakteru prawotwórczego, a jej zadaniem jest odzwierciedlenie w sposób prawidłowy aktualnego, a nie tworzenie nowego, stanu prawnego. Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że naczelną zasadę wiarygodności danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków należy rozumieć w kategoriach dążenia do zgodności danych zawartych w rejestrze ze stanem znajdującym potwierdzenie w materiale źródłowym stanowiącym zgodnie z przepisami prawa podstawę do wprowadzenia zmian. W praktyce oznacza to, że w toku postępowania organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w wymienionych dokumentach, w tym także rozstrzygać sporów dotyczących własności. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która ma charakter techniczno-deklaratoryjny. Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Zasadnie zatem przyjęto w zaskarżonej decyzji, że zmiany wpisów w operacie ewidencyjnym, dotyczące zmian przedmiotowych, takich jak żądana zmiana przebiegu granicy działki, muszą mieć swoje oparcie w dokumentach zasobu. Organ ewidencyjny nie posiada bowiem kompetencji do samodzielnego dokonywania ustaleń dotyczących przebiegu granicy działki. W orzecznictwie sądów administracyjnych zasadnie podkreśla się, że przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu nie zwalnia organów prowadzących ewidencję od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. W szczególności, organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny - przyjęty do zasobu - jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot (wyrok NSA z 18.07.2019 r., I OSK 2524/17, CBOSA). W rezultacie, zasadnie organy poddały ocenie dokument ugody i treść Operatu ocenie pod kątem kryteriów wynikających z u.p.g.k. i rozporządzenia. Zgodnie z § 36 rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym; 2) w celu podziału nieruchomości; 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości; 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków; 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji; 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. § 37 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. 2. Ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, może nastąpić w oparciu o zobrazowania lotnicze, satelitarne lub ortofotomapę, jeżeli te zobrazowania lub ortofotomapa charakteryzują się rozdzielczością zapewniającą wizualizację szczegółów sytuacyjnych, które mogą mieć znaczenie przy ustaleniu przebiegu tych granic. Tymczasem powołany przez skarżącego tekst ugody nie spełnia warunków do tego, aby stanowić podstawę ujawnienia ewidencji przebiegu granicy działki nr [...] oraz [...] i [...]. Przede wszystkim, jest to niedopuszczalne ze względu na fakt posługiwania się w dokumencie oznaczeniem parcel katastralnych, a nie działek ewidencyjnych. Sam fakt dopisania na treści ugody numerów działek ewidencyjnych, nie daje jeszcze podstaw do przyjęcia, że w treści ugody posłużono się tym oznaczeniem. Co więcej, w dokumencie dopisane działki nie zostały parafowane, ani w żaden sposób nie opisano wprowadzonych zmian. Wskazać ponadto należy, że treść ugody, na którą powołuje się skarżący, nie odnosi się w ogóle do działki skarżącego, ani do przebiegu granicy pomiędzy działką skarżącego a działkami nr [...] i [...]. W ugodzie wskazano, że A. N. odstępuje S. G. pas gruntu około 60 m2. Należy zwrócić uwagę, że z Protokołu granicznego wynika, że granica została określona linią łamaną, a jako punkty jej przebiegu wskazano metalowy słupek ogrodzenia S. G., stajnię, gnojownię, podmurówkę płotu, drogę polną. Nie zawiera on jakichkolwiek danych odnośnie położenia punktów granicznych i przebiegu linii granicznych, których ujawnienia skarżący się domaga. W postępowaniu ewidencyjnym organ orzekający nie może zaś dokonywać jakichkolwiek czynności z zakresu rozgraniczenia, lecz zobowiązany jest jedynie do ustalenia, czy przedłożone dokumenty spełniają prawnie określone wymagania odnośnie wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków zawartych w nich danych. Zaznaczyć należy, że zasadnie organy dostrzegły, że szkic polowy sporządzony w dniu 2 grudnia 1981 roku nie posługuje się numerami działek ewidencyjnych lecz numerami parceli katastralnych z tego też względu nie może stanowić podstawy do ujawienia danych w ewidencji gruntów i budynków. Podkreślić należy, że zgodnie z § 85 ust. 2 rozporządzenia dokumentacja geodezyjna określająca dane ewidencyjne powinna spełniać wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych oraz zawierać wykaz zmian danych ewidencyjnych, o których mowa w art. § 46 ust. 3. Skoro takich danych powołana ugoda, ani operat techniczny nie zawierają brak było podstaw do dokonania aktualizacji danych dotyczących przebiegu granicy, ponieważ warunkiem dokonania aktualizacji danych dotyczących przebiegu granicy jest istnienie dokumentacji, która określa położenie punktów granicznych. Podkreślić należy, że zgodnie z § 45 rozporządzenia aktualizacja operatu następuje poprzez zastąpienie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi, odpowiednimi danymi, które są zgodne ze stanem prawnym, faktycznym oraz obowiązującymi standardami technicznymi. Skoro ugoda i Operat graniczny nie odpowiadają aktualnie obowiązującym standardom technicznym nie mogły być podstawą aktualizacji danych w ewidencji. Odnosząc się do zarzutów skarżącej, że organy I i II instancji nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego na skutek odmowy podjęcia czynności technicznych i pomiarowych w celu ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków parametrów granicy ustalonej w operacie pomiarowy, a także brak przeprowadzenia dowodu z oględzin, należy wskazać, że według § 35 pkt 7 rozporządzenia oględziny nieruchomości są źródłem danych ewidencyjnych do założenia oraz do aktualizowania operatu ewidencyjnego, jednak przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniach wymienionych w § 36 powołanego rozporządzenia, a zatem nie w postępowaniu o aktualizację danych ewidencji. W ocenie Sądu pozostawianie w obiegu prawnym ugody o rozgraniczeniu nieruchomości bez jakiegokolwiek określenia położenia punktów granicznych i przebiegu linii granicznych nie oznacza bowiem, aby mogła ona być podstawą wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków danych ewidencyjnych, których nie zawiera. Wskazać należy, że niezasadny jest również zarzut zinterpretowania przez organ wątpliwości istniejących co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść skarżącego oraz zarzut naruszenia zasady pierwszeństwa interesu strony. Przede wszystkim, z treści zaskarżonych decyzji nie wynika, aby stan faktyczny sprawy o aktualizację danych w ewidencji pozostawiał jakiekolwiek wątpliwości po stronie rozpatrujących sprawę organów. Podkreślić ponadto należy, że art. 81 a k.p.a. dotyczy postępowań w wyniku, których dochodzi do nałożenia na stronę obowiązku, ograniczenia lub odebrania uprawnienia. A z taką sytuacją nie mamy do czynienia w postępowaniu o aktualizację danych w ewidencji, które z istoty rzeczy nie może kreować, ani ograniczać praw osób ujawnionych w ewidencji. Co więcej, w postępowaniu administracyjnym nie sposób znaleźć podstawę do sformułowania zasady pierwszeństwa interesu strony, w szczególności bowiem art. 7 k.p.a. uważany jest za wyraz równowagi między interesami publicznym i indywidualnym, nakazuje organom w każdej sprawie ważenie interesów kolidujących ze sobą i dokonywanie oceny, który z interesów w realiach danej sprawy zasługuje na ochronę. Niezasadny jest również zarzut, że organy I i II instancji uznały, że operat nr [...] został nieprawidłowo sporządzony, organy stwierdziły jedynie, że charakter danych w nim zawartych nie daje możliwości ujawnienia granicy działek w trybie aktualizacji danych, ze względu na brak spełnienia wymogów przewidzianych w rozporządzeniu. W ocenie Sądu zaskarżone decyzje zostały uzasadnione zgodnie z zasadami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., wyjaśniono podstawę faktyczną oraz prawną podjętych decyzji, a organ II instancji odniósł się ponadto do zarzutów odwołania. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z wnioskiem skarżącego. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło