III SA/Kr 672/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2013 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego M. J. - Kancelaria Radcy Prawnego w K, ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Zaskarżoną decyzją z dnia 23 lutego 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] 2011 r., znak: [...], w sprawie przyznania S. B. dodatku mieszkaniowego na okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. w wysokości 26,10 zł miesięcznie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), oraz art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, ust.4, 6, 7 i 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz.734 ze zm., zwanej dalej ustawą o dodatkach mieszkaniowych), oraz § 2 ust. 1 pkt 3 i § 3 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz.1817). Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Na podstawie złożonego przez S. B. wniosku, Burmistrz Miasta ustalił, że S. B. spełnia kryteria określone w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i w związku z tym decyzją z dnia z dnia [...] 2011 r., znak: [...], przyznał mu taki dodatek. W odwołaniu od tej decyzji S. B. wniósł o przyznanie mu znacznie wyższego dodatku mieszkaniowego. Podniósł, że ze swej renty otrzymuje do rąk tylko 280 zł miesięcznie, gdyż ZUS potrąca mu na alimenty na małoletnie dzieci. Wskazał, że prowadzi samotnie gospodarstwo domowe w mieszkaniu znajdującym się w bloku i być może Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej wpisał mu wadliwie kwotę pieniężną, która była podstawą do naliczenia mu dodatku mieszkaniowego. Prosi więc by z urzędu zwrócić się o korektę do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...]. Ponadto uważa za niesprawiedliwe nie odliczenie mu od dochodu kwot potrącanych comiesięcznie przez ZUS na bieżące alimenty na małoletnie dzieci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że S. B. zamieszkuje samotnie we własnym lokalu mieszkalnym o powierzchni użytkowej 23,40 m2, znajdującym się w budynku zarządzanym przez Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...]. Średni miesięczny dochód jego jednoosobowego gospodarstwa domowego w okresie pełnych trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku o dodatek, tj. w miesiącach: wrzesień, październik i listopad 2011 r. wynosił 801,31 zł. Dochód ten był osiągany z tytułu pobierania przez niego okresowej renty z tytułu niezdolności do pracy. Wydatki na lokal mieszkalny, które stanowią podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego, określa art. 6 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz.1817). W przypadku S. B. wydatki te wynoszą 68,10 zł. Z uwagi na to, że przedmiotowy lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, toteż na podstawie § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, za wydatek stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, organ uznał równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej, według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu. Ryczałt ten zatem wynosi 66,78 zł. Ponadto, z uwagi na to, że lokal mieszkalny S. B. nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, to na podstawie § 3 ust.2 ww. rozporządzenia, za wydatek stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej, według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na członka gospodarstwa domowego. Ryczałt ten przeto wynosi 11,42 zł. W związku z tym do wydatków mieszkaniowych S. B. we wskazanej wyżej kwocie 68,10 zł, dodano wyliczone ryczałty i w rezultacie przyjęto, że łączne wydatki ponoszone na jego lokal mieszkalny wynoszą 146,30 zł. Wobec tego, Kolegium stwierdziło, że zgodnie z wyżej przytoczonymi przepisami art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w przypadku S. B. wysokość dodatku mieszkaniowego, odpowiada różnicy między kwotą 146,30 zł, a kwotą 120,20 zł, czyli dodatek ten powinien wynosić 26,10 zł (146,30 zł - 120,20 zł = 26,10 zł) i w takiej to wysokości został mu przyznany kwestionowaną decyzją. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wyjaśniło, że przepis art. 3 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, określający co należy uważać za dochód, nie przewiduje odliczenia od dochodu potrącanych świadczeń alimentacyjnych na rzecz osób uprawnionych. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, w którym zarządca domu potwierdza wysokość wydatków na mieszkanie, sporządza i składa osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy. W związku z tym, S. B., sporządzający ten wniosek, jeżeli miał zastrzeżenia co do poprawności wyszczególnionych we wniosku przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej kwot wydatków na mieszkanie, o czym pisze w swoim odwołaniu, to powinien sam zwrócić na to uwagę i domagać się od Zarządu ewentualnej korekty. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie S. B. podniósł, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest niesprawiedliwa i pochopna. Skarżący zażądał korekty, tj. zwiększenia mu dodatku mieszkaniowego, wskazując na pismo Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 27 lutego 2012 r. Ponadto podniósł, że kwota, która jest potrącana z jego renty tytułem alimentów nie powinna być wliczana w osiągany dochód. Wskazał, że ma bardzo trudną sytuację materialną i zdrowotną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 17 stycznia 2013 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów. Dodatek mieszkaniowy, jako forma wsparcia przez gminę osób o niskich dochodach w ponoszeniu przez nie kosztów związanych z zajmowaniem lokalu, powinien dotyczyć kosztów bieżących, obciążających osobę ubiegającą się o jego przyznanie w dniu złożenia wniosku. Przesądza o tym, zdanie pełnomocnika treść wzoru wniosku. Zgodnie z pkt 12 tego wzoru wnioskodawca wskazuje łączną kwotę wydatków ponoszonych na mieszkanie w ostatnim miesiącu, przy czym, jak wynika z objaśnienia wzoru, chodzi tutaj o miesiąc, w którym składany jest wniosek. Do wydatków, zgodnie z ustawą (art. 6 ust. 3), jak trafnie wskazał w wyroku z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Po 1108/2002, WSA w Poznaniu, należy więc zaliczyć udokumentowane wydatki na mieszkanie, które będą faktycznie ponoszone w miesiącach następujących po przyznaniu dodatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz.734 ze zm., zwanej dalej ustawą o dodatkach mieszkaniowych),w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Natomiast w myśl art. 3 ust. 3 ww. ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot niepełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu narodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Przeprowadzona przez organy orzekające w niniejszej sprawie wykładnia przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w tym wyżej przytoczonych art. 3 ust. 1 i 3, jest prawidłowa. Analiza przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wyraźnie wskazuje, że zawiera on zamknięty katalog odliczeń od dochodu, który nie przewiduje odliczenia od dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu uprawnień do dodatku mieszkaniowego płaconych na rzecz osób trzecich alimentów. Niezasadny jest zatem argument skarżącego że od dochodu jego gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych winna zostać odliczona kwota płaconych przez niego na rzecz dzieci alimentów. Nie budzi wątpliwości też prawidłowość wyliczeń poszczególnych wydatków skarżącego stanowiących podstawę wyliczenia dodatku mieszkaniowego. Trafnie organy wskazały, że wydatki na lokal mieszkalny, które stanowią podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego, określa art. 6 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz.1817). W tym konkretnym przypadku należało, jak to prawidłowo uczyniły organy, do unormowanych wydatków skarżącego w kwocie 68,10 zł. dodać jeszcze opłaty ryczałtowe związane z zakupem opału i ciepłej wody, a to z powodu, iż mieszkanie S. B. nie jest wyposażone w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania i w instalację ciepłej wody. Zastosowanie winny mieć więc przepisy § 3 ust. 1 i ust. 2 ww. rozporządzenia. Nie budzą wobec tego zastrzeżeń ustalenia organów, że miesięczny dochód w przeliczeniu na jedną osobę w gospodarstwie domowym wynosi 801,31 zł i nie przekracza kwoty 175% najniższej emerytury, która na dzień złożenia wniosku wynosiła 728,18 zł, czyli nie przekracza kwoty 1274,32 zł. Za zgodną z prawem należy więc uznać zaskarżoną decyzję, utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o przyznaniu skarżącemu dodatku mieszkaniowego w wysokości 26,10 zł. Powyższe jest zgodne z dotychczasowymi poglądami orzecznictwa sądowoadministracyjnego, wbrew zarzutom zawartym w skardze i piśmie procesowym z dnia 17 stycznia 2013 r., zaprezentowanymi w wyrokach WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Go 680/05 i WSA w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 672/07, dostępnymi w Internecie - https://cbois.nsa.gov.pl - które Sąd w całości podziela. Przywołany natomiast wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Po 1108/2002, zapadł, co istotne, w odmiennym stanie faktycznym niż w niniejszej sprawie. W tamtym bowiem stanie faktycznym, skarżąca posiadała zaległość powstałą z tytułu rozliczenia opłat za dostawę ciepła i ciepłej wody, która dotyczyła okresu przyszłego, a której organy nie uwzględniły w przy ustalaniu ponoszonych przez nią wydatków. Stąd, w stanie faktycznym tamtej sprawy zasadnie sąd argumentował, że wydatki skarżącej z tym związane stały się wydatkiem faktycznie przez nią ponoszonym i powinny być zaliczone do wydatków stanowiących podstawę do obliczenia dodatku mieszkaniowego. Stwierdzenie wobec tego sądu, że nie można skutecznie wywodzić, iż nie jest możliwe uwzględnienie kosztów, które dotyczyły okresu przeszłego, skoro ich rozliczenie następuje w okresie późniejszym i właśnie wówczas koszt ten staje się wydatkiem faktycznie ponoszonym przez skarżącą w realiach tamtej sprawy było jak najbardziej trafne. W tej natomiast sprawie, odmiennie do stanu faktycznego sprawy, w której zapadł wskazany powyżej wyrok WSA w Poznaniu, takiej sytuacji nie mamy. Organy prawidłowo ustaliły wszelkie rzeczywiste wydatki skarżącego stanowiące podstawę do wyliczenia dodatku mieszkaniowego. Przyznany w wysokości określonej w decyzji dodatek mieszkaniowy skarżącemu uwzględnia więc nie tylko bieżące koszty ponoszone przez skarżącego w dniu składania wniosku, ale i w okresie wypłacania tego dodatku. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jak w punkcie II sentencji wyroku.