III SA/Kr 676/08

PostanowienieWSA w Krakowie2008-07-04

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca współwłaścicielką domu, w którym zamieszkuje, ale posiadająca jedynie niewielki dochód z zasiłku okresowego i nieposiadająca innych zasobów, może domagać się ustanowienia radcy prawnego w ramach prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a także złoży zapewnienie o nieposiadaniu kwalifikowanego pełnomocnika. W sytuacji, gdy strona posiada jedynie niewielki dochód z zasiłku okresowego, jest bezrobotna i mieszka sama w części domu, którego jest współwłaścicielką, a sprzedaż udziału w nieruchomości stanowiłaby pozbawienie jej koniecznego utrzymania, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżąca J. B. złożyła wniosek o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku okresowego. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje w jednoosobowym gospodarstwie domowym, jest współwłaścicielką domu, w którym zamieszkuje, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, a jej miesięczny dochód wynosi 238,50 zł z zasiłku okresowego. Podkreśliła, że od 2003 r. nie pracuje i utrzymuje się z zasiłków.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowiono dla niej radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia radcy prawnego. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła, że pozostaje w jednoosobowym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podała, że jest współwłaścicielką w udziale wynoszącym ¼ części domu o powierzchni 109 m2 gdzie zamieszkuje. Nie ma żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 238,50 zł zasiłku okresowego. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że nie jest w stanie ponieść kosztów pomocy prawnej jako, że od 2003 r. nie pracuje utrzymując się z zasiłków pochodzących z pomocy społecznej. Na podstawie pomocniczych akt administracyjnych okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że wymieniony przez skarżącą zasiłek okresowy został jej przyznany na okres od dnia 1 stycznia 2008 r. do 30 kwietnia 2008 r. (decyzja k. 954). Skarżąca faktycznie korzysta też z różnych form wsparcia oferowanych przez ośrodek pomocy społecznej (k. 953; 952; 951; 950; 949). Mieszka sama. W domu którego jest współwłaścicielką użytkuje jeden pokój, łazienkę oraz kuchnię. Jest osobę bezrobotną, zarejestrowaną w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku. Nie pracuje dorywczo. Mimo podejmowanych starań nie było dla niej ostatnio ofert zgodnych z posiadanymi kwalifikacjami. Nie boryka się z jakimiś zasadniczymi problemami natury zdrowotnej (dowód: protokół aktualizacji wywiadu środowiskowego wraz z załącznikami k. 945-927) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny a nadto złoży zapewnienie iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Oświadczenie strony stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów. Oświadczenie to jest wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych skarżącej a przy tym zasługuje ono na wiarę. Twierdzenia skarżącej co do wysokości i źródeł swego dochodu znajdują bowiem potwierdzenie w zalegających na karatach pomocniczych akt administracyjnych dokumentach źródłowych w postaci protokołu aktualizacji wywiadu środowiskowego wraz z załącznikami (k. 945-927) które należy ocenić jako obiektywne świadectwo przedstawionych w nich danych. Sytuacja skarżącej jest trudna. Tak bowiem należy postrzegać osobę bezrobotną ze znikomym majątkiem, która z przyczyn od siebie niezależnych zmuszona jest korzystać z pomocy i wsparcia oferowanego przez ośrodki pomocy społecznej. Okoliczność, że do skarżącej należy majątek w postaci cząstkowego udziału w domu gdzie zamieszkuje nie może być w realiach tego przypadku rozstrzygająca. Raz dlatego, że jego sprzedaż w celu zdobycia środków na opłacenie kwalifikowanego zastępcy procesowego stanowiłoby w istocie pozbawienie skarżącej koniecznego utrzymania (por. orzeczen. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Dwa z tej racji, że dokonanie ewentualnych obciążeń jest li tylko iluzoryczne. Okolicznością prawdopodobną w stopniu graniczącym z pewnością pozostaje bowiem to, że skarżąca nie posiada istotnej dla banków czy SKOK-ów zdolności bieżącego regulowania zaciągniętych zobowiązań czyli tzw. zdolności kredytowej. Trudno czynić skarżącej zarzut, że nie stara się poprawić własnej sytuacji jeśli nie jest to możliwe z przyczyn od niej niezależnych. Przy dochodach o wiele niższych od przeciętnych zarobków pracowników zatrudnionych w gospodarce a nie miała wreszcie najmniejszych możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności (por. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 14 października 1983 r. I CZ 151/83 OSNCP 1984/5 poz. 82 Monitor Prawniczy - Zestawienie Tez 2000/8 str. 526 Wszystko to razem wzięte prowadzi do logicznej konkluzji, że skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny opłacić kosztów takiego kwalifikowanego pełnomocnika w związku z czym należało przyznać jej w takim zakresie wnioskowaną pomoc o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 § 3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło