III SA/Kr 677/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Syndyka Masy Upadłości A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 6 maja 2009r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc czerwiec 2003r. postanawia I. przyznać Syndykowi prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł, II. w pozostałej części wniosek oddalić. Syndyk Masy Upadłości A Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, podając, że w dniu 30.04.2009r. spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o upadłość likwidacyjną i nie posiada środków pieniężnych pozwalających na uiszczenie wpisu sądowego. Przeciwko Spółce prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne, w szczególności postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wyegzekwowania kwoty 8.309.063,90 zł tytułem zaległego podatku akcyzowego. W związku z tym rachunki spółki zostały zajęte, co uniemożliwia spółce dysponowanie kwotami zgromadzonymi na tych rachunkach. Następnie wskazane zostało, że wysokość kapitału zakładowego majątku i środków trwałych wynosi 3 450 000,00, wartość środków trwałych 7 603 578,95 zł a wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi – 18 911 013,87 zł. We wniosku wskazano też, że z powodu braku środków pieniężnych oraz obrotowych na zakup produktów spółka nie prowadzi działalności handlowej. Spółka otrzymuje dochody z tytułu dzierżawy części majątku (stacje [...]). Stanowi to miesięczny dochód w wysokości ok. 16. 900 zł, jednakże kwota na nie jest wystarczająca na pokrycie bieżących potrzeb spółki. Referendarz Sądowy zarządzeniem z dnia 11.12.2009r. sygn. akt III SA/Kr 677/09 pozostawił w/w wniosek bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie wniosku w zakreślonym terminie. Od tego zarządzenia Syndyk wniósł w ustawowym terminie sprzeciw, w którym zarzucił, że zarządzenie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania jest niezasadne z uwagi na to, że zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zdaniem syndyka do czasu prawomocnego sporządzenia listy wierzytelności i uznania wierzytelności Skarbu Państwa postępowanie sądowoadministracyjne winno być zawieszone. Skutkiem sprzeciwu zarządzenie Referendarza Sądowego na mocy art. 260 straciło moc. Rozpoznając sprawę od początku, Sąd wezwał syndyka do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez przedstawienie bilansu spółki, deklaracji podatkowej, kopii raportów kasowych i wyciągów z rachunków bankowych. Pismem z dnia 12.03.2010r. Syndyk wyjaśnił, że jedynym aktualnym posiadanym przez spółkę bilansem jest bilans na dzień 23.07.2009r. tj. na dzień ogłoszenia spółki. Niedobór majątku na ten dzień wynosi 23.000.000 zł Wyjaśnił też, że jako syndyk nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje w związku z tym żadnych przychodów z masy upadłości. Nie toczą się wobec spółki postępowania egzekucyjne, co ma związek z regulacją art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawa upadłościowego i naprawczego (Dz. U. z 2009r., Nr 175, poz. 1361), w związku z czym syndyk nie może przedstawić zaświadczeń o zajęciach na rachunkach. W zakresie stanu środków na rachunku wyjaśnił, że zostały uzyskane z likwidacji masy upadłości. Mogą być przeznaczone wyłącznie na zaspokojenie wierzycieli zgłoszonych do masy upadłości w sytuacji, gdy wierzytelność dotyczy okresu sprzed ogłoszenia upadłości. Istnieje zakaz zaspokojenia przez syndyka wierzytelności z okresu sprzed ogłoszenia upadłości w sposób inny niż na podstawie ustalonej listy wierzytelności. Obowiązek opłacenia wpisu sądowego powstał przed ogłoszeniem upadłości i nie może być zaspokojony ze środków masy pochodzących z jej likwidacji. Masa upadłości nie uzyskuje natomiast żadnych innych dochodów z majątku, gdyż jak wskazano wyżej nie prowadzi działalności gospodarczej. Zobowiązania spółki przewyższające jej majątek doprowadziły do utraty płynności spółki, co ostatecznie pociągnęło za sobą konieczność postawienia spółki w stan likwidacji. Syndyk załączył następujące dokumenty: sprawozdanie finansowe z roku 2008r., z którego wynika, że straty z lat poprzedzających dzień ogłoszenia upadłości wynoszą 30.033.615,46 zł a strata netto za okres od 01.01.2009r. do 22.07.2009r. wyniosła 2.121.045,98zł. Nadto załączył: zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (straty) za okres od 01.01.2009r. do 22.07.2009r. – 1 838 956,01 zł., wyciąg z rachunku w banku [...] SA, którego wynika saldo w wysokości 412,46 zł, zaświadczenie [...] SA o posiadaniu przez spółkę na rachunku w tym banku kwoty 2.074,47 zł, raport kasowy na dzień 22.07.2009r., potwierdzający, że w kasie znajduje się kwota 262,82 zł oraz zestawienie posiadanych środków na rachunkach bankowych potwierdzające, że w bankach [...], [...] SA, również na rachunkach walutowych strona nie posiada żadnych środków pieniężnych. Załączony został ponadto wyciąg z banku [...] SA na dzień 01.01.2010r., z którego wynika, że w dniu 31.12.2009r. na rachunek spółki Biura Syndyka A sp. z o.o. wpłynęła kwota 229.788,99 zł tytułem wpłaty od Centrum [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej w razie wykazania, że nie posiada ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy ocenie istnienia przesłanek prawa pomocy w sytuacji gdy ubiega się o nie osoba prawna badaniu podlega jej stan majątkowy i dochody, a przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może nastąpić wtedy i w takiej części, w jakiej środki znajdujące się w posiadaniu wnioskodawcy nie wystarczą na pokrycie kosztów sądowych. W niniejszej sprawie ocena sytuacji majątkowej strony musi uwzględniać okoliczność, że wobec spółki A sp. z o.o. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy została ogłoszona z dniem 23.07.2009r. upadłość obejmująca likwidację majątku, niemniej jednak zauważyć należy, że sam charakter postępowania upadłościowego nie przesądza o konieczności zwolnienia syndyka od opłat sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było zwolnienie podmiotu zobowiązanego do dokonania likwidacji majątku upadłego od opłat sądowych przed sądami administracyjnymi, to dałby temu wyraz wprowadzając w tym zakresie stosowną regulację ustawową. W obecnym stanie prawnym brak jest takich uregulowań. (podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 11.06.2008r. sygn. akt I FZ 203/08). Syndyk masy upadłości działa we własnym imieniu, ale na rzecz upadłego. Oznacza to, że syndyk wchodzi w sytuację prawną upadłego. Na gruncie postępowania przed sądem administracyjnym jest więc traktowany tak samo, jakby stroną był sam upadły. Ma takie same prawa procesowe i podlega tym samym obowiązkom procesowym co upadły, a jednym z nich jest obowiązek pokrycia kosztów postępowania. Co za tym idzie wszczęcie postępowania upadłościowego nie oznacza automatycznie obowiązku przyznania syndykowi prawa pomocy. W niniejszej sprawie wpis sądowy przy uwzględnieniu wartości przedmiotu zaskarżenia tj. wnikającej z zaskarżonej decyzji kwoty spornej 279 103 zł wynosić będzie 1% tej kwoty zgodnie z § 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003r., Nr 221, poz. 2193). W ocenie Sądu syndyk nie wykazał by nie posiadał dostatecznych środków na poniesienie żadnych kosztów niniejszego postępowania. Przeciwnie, przy niekwestionowanej utracie płynności finansowej spółki A Sp. z o.o. na dzień 23.07.2009r. (strata wyniosła kwotę 1 838 956,01 zł.), która doprowadziła do postawienia spółki w stan upadłości likwidacyjnej zauważyć należy, że w dniu 31.12.2009r. na konto syndyka A Sp. z o.o. wpłynęła kwota 229.848,99 zł, z której to kwoty syndyk jest w stanie ponieść kwotę 500 zł tytułem wpisu. Zauważyć należy, że koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi skarżącego a wskazane we wniosku zobowiązania strony jako podmiotu, wobec którego ogłoszono upadłość nie korzystają z prawa pierwszeństwa wobec należności Skarbu Państwa. Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez skarżącego, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Pomimo, że syndyk nie uzyskuje dochodów z działalności gospodarczej, a podmiot w imieniu którego występuje znajduje się w upadłości, to jednak nie jest on pozbawiony majątku i co ważne, syndyk posiada środki na rachunku bankowym. Stąd w ocenie Sądu zasadnym jest obciążenie syndyka obowiązkiem uiszczenia kwoty 500 zł tytułem wpisu i w tym zakresie oddalenie jego wniosku. Natomiast zwolnienie go z poniesienia pozostałej części wpisu wynika z tej okoliczności, iż strona zainicjowała przed tutejszym Sądem kilkanaście spraw, których przedmiotem są decyzje określające zobowiązanie w podatku akcyzowym i w każdej z tych spraw wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając wnioski zbieżną z niniejszą sprawą sytuacją finansową. Wobec powyższego orzeczono na podstawie 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.