III SA/Kr 678/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędzia WSA Michał Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 24 lutego 2025 r., nr SKO.NP/4115/3/2025 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie 1.1. Decyzją z 24 stycznia 2025 r. Prezydent Miasta Krakowa - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie odmówił J. P. – nazywanej dalej "Skarżącą", przyznania dofinansowania ze środków PFRON w ramach likwidacji barier technicznych na zakup łóżka rehabilitacyjnego. 1.2. Zgodnie z prezentatą widniejącą na piśmie Skarżąca wniosła 5 lutego 2025 r. odwołanie od powyższej decyzji. 1.3. Postanowieniem z 24 lutego 2025 r. (nr SKO.NP/4115/3/2025) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako "k.p.a."). W motywach postanowienia organ wyjaśnił, że warunkiem wniesienia odwołania jest wejście do obrotu prawnego decyzji, której owo odwołanie dotyczy. To zaś następuje poprzez doręczenie bądź ogłoszenie decyzji stronie. Jeżeli zaś decyzja nie została stronie doręczona, wówczas wniesienie odwołania jest niedopuszczalne. W kontekście rozpoznawanej sprawy SKO w Krakowie doszło do wniosku, że skoro w aktach sprawy administracyjnej brakowało dowodu skutecznego doręczenia decyzji – nie możliwym jest ustalenie kiedy owa decyzja została przez stronę odebrana. Decyzja ta została nadana 27 stycznia 2025 r. przez MOPS za pośrednictwem Systemu Obsługi Wsparcia (SOW), który nie posiadał elektronicznego potwierdzenia odbioru decyzji. Tym samy nie ma możliwości ustalenia, czy 5 lutego 2025 r. odwołanie złożone osobiście przez Skarżącą w siedzibie organu zostało wniesione w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a. W konsekwencji SKO w Krakowie doszło do wniosku, że odwołanie strony było niedopuszczalne z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia – tj. decyzji administracyjnej. Ta bowiem nie weszła do obrotu prawnego, skoro nie została stronie doręczona. Formułując wskazania co do dalszego postępowania organ stwierdził, że MOPS powinien raz jeszcze doręczyć Skarżącej decyzje, tak aby było możliwe ustalenie daty jej odbioru przez stronę – a co za tym idzie ustalenie, że decyzja weszła do obrotu prawnego i wywołuje przewidziane prawem skutki. 2.1. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżąca nie wymieniła żadnego przepisu, który miałby zostać naruszony przez SKO w Krakowie. Niemniej jednak wyjaśniła, że w jej ocenie, o tym czy decyzja została skutecznie doręczona decyduje to, czy strona mogła się z nią zapoznać. Ponadto, status wniosku w SOW jest według niej powodem do zgłoszenia nieprawidłowości technicznych, a nie komplikowania sprawy administracyjnej. 2.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając swoją dotychczasową argumentację. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 3.1. Skarga miała usprawiedliwione podstawy, dlatego została uwzględniona. 3.2. Sąd w pierwszej kolejności zwraca uwagę, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Tym samym dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. 3.3. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd dostrzega, że zaskarżone postanowienie jest chybione z kilku względów. Przede wszystkim z jego motywów wynika, że SKO w Krakowie zdaje się nie rozróżniać kwestii wątpliwości, co do daty doręczenia decyzji, od wątpliwości, co do jej doręczenia. Z pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie z 12 lutego 2025 r. oraz zapisku urzędowego tego organu (k. 24-23 akt administracyjnych) wynika, że nie miał on wątpliwości, iż decyzja, którą nadał 27 stycznia 2025 r., została stronie skutecznie doręczona. Podobnie można wnosić z treści samego odwołania, skoro Skarżąca w sposób merytoryczny polemizuje z treścią decyzji MOPS. Tym samym ani organ, ani strona, w toku postępowania administracyjnego nie kwestionowały okoliczności skutecznego doręczenia decyzji. Zdaniem Sądu, zgodnie z aktami sprawy wątpliwym może pozostawać zatem tylko to, kiedy owa decyzja została stronie doręczona, a nie to, czy miało to miejsce. W związku z powyższym SKO w Krakowie nie miało dostatecznych podstaw, aby stosując art. 134 k.p.a. stwierdzić niedopuszczalność odwołania ze względu na to, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego, tj. nie została doręczona Skarżącej. Tym bardziej formułując zastrzeżenia w zakresie samego faktu doręczenia decyzji organ nie mógł wywodzić z nich negatywnych konsekwencji względem strony postępowania administracyjnego, do której przedmiotowa decyzja została skierowana. Sąd dostrzega przy tym, że organ odwoławczy z mocy prawa bada, czy decyzja organu pierwszej instancji została stronie skutecznie doręczona, jak również to, czy strona wniosła odwołanie w przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a. terminie – co wynika z art. 134 tej ustawy. Dostrzega jednak również i to, że SKO w Krakowie potraktowało powyższe okoliczności jako tożsame względem siebie. Raz bowiem stwierdza, że w sprawie nie jest możliwym ustalenie daty doręczenia decyzji, po czym podnosi, iż tym samym decyzji tej nie doręczono, traktując w ten sposób oba zagadnienia zbiorczo. Tymczasem w przypadku pierwszym fakt doręczenia decyzji jest niewątpliwy, a tylko data tej czynności nie jest oczywista. W drugim zaś przypadku oczywistym jest to, że decyzja nie została w żaden sposób doręczona stronie, a przez to rozważania, co do konkretnej daty tej czynności są bezprzedmiotowe. Jeżeli bowiem decyzja nie została doręczona, termin do jej zaskarżenia z art. 129 § 2 k.p.a. się nie otwiera, a w razie stwierdzenia tego faktu przez organ odwoławczy zastosowanie powinien znaleźć art. 134 k.p.a. – tj. organ powinien stwierdzić niedopuszczalność takiego odwołania. W przypadku zaś doręczenia decyzji, a równocześnie wniesienia od niego odwołania po upływie terminu zawitego, wówczas – również na mocy art. 134 k.p.a. – organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Innymi słowy w sprawie zabrakło wystarczających dowodów, aby z wątpliwości co do daty doręczenia decyzji wywodzić fakt jej niedoręczenia. Równocześnie należy zauważyć, że w przypadku gdy z uwagi na błędy organu data doręczenia decyzji nie jest oczywista i nie można jej ustalić, wówczas nakładanie na stronę negatywnych konsekwencji procesowych także stanowi naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 tej ustawy. Tego rodzaju rozstrzygnięcie pozostawałoby w sprzeczności z wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a. zasadą zaufania do władz publicznych. Błędne utożsamienie obu rodzajów rozstrzygnięć podejmowanych w ramach art. 134 k.p.a. wiązało się również z nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego w zakresie faktu doręczenia stronie skarżącej decyzji przez organ pierwszej instancji. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W związku z powyższym Sąd stwierdza, że SKO w Krakowie naruszyło art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., jak również art. 80 tej ustawy, wywodząc dowolne wnioski z pism znajdujących się w aktach administracyjnych – tj. przyjmując, że decyzja MOPS nie została doręczona Skarżącej. 3.4. Ponownie rozpoznając sprawę SKO w Krakowie weźmie pod uwagę zakreśloną powyżej ocenę prawną i rozważy terminowość wniesienia przez Skarżącą odwołania. Pamiętać przy tym będzie, że wątpliwości co do daty doręczenia decyzji, jeżeli fakt jej doręczenia jest jasny, nie mogą wywoływać dla strony negatywnych konsekwencji. 3.5. Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.