III SA/Kr 680/15

PostanowienieWSA w Krakowie2015-08-07

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, nawet jeśli jest w stanie samodzielnie pokryć koszty sądowe?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, nawet jeśli jest w stanie samodzielnie pokryć koszty sądowe, pod warunkiem wykazania, że opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru mogłoby nastąpić z uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania jej i rodziny. Sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy, o ile nie wyjdzie ponad to żądanie, co pozwala na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżąca M. K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżąca podała, że jej gospodarstwo domowe, składające się z niej, męża i bezrobotnego syna, dysponuje domem, działką, zasobami pieniężnymi w wysokości 2000 zł oraz garażem. Miesięczne dochody gospodarstwa wynoszą 5412,49 zł netto, a wydatki stałe są znaczące, w tym raty, alimenty, rachunki, lekarstwa, gaz, ubezpieczenie i zakup węgla. Skarżąca argumentowała, że stan zdrowia jej i męża wymaga leczenia, a syn jest bezrobotny.
Rozstrzygnięcie
I. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów dotyczących danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i synem. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 89 m2, działka na której stoi dom o powierzchni 608 m2, zasoby pieniężne w wysokości 2000 zł, garaż bliźniaczy składany z elementów betonowych. Zadeklarowała brak przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3 tys. euro.. Na stałe miesięczne dochody gospodarstwa domowego składa się emerytura skarżącej w wysokości 2095,02 zł a także emerytura jej męża w wysokości 3317,47 zł. Syn jest bezrobotny, zarejestrowany we właściwym urzędzie pracy. Uzasadniając swoje starania podniosła, że oboje z mężem są emerytami. Poza wykazanymi świadczeniami nie posiadają innych dochodów. Uważa, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny ponieść kosztów postępowania. Twierdzi, że stan zdrowia jej i małżonka wymaga ciągłego leczenia. Przedstawiając stałe wydatki podała, że rodzina przeznacza 1) miesięcznie – 349 zł na ratę PKO, 300 zł alimentów za syna, 166,63 zł na prąd, 226,46 zł na wodę, ok. 300 zł na lekarstwa, 25,50 zł na wywóz śmieci; 2) co dwa miesiące 196,40 zł na gaz; 3) kwartalnie – 135 zł na PZU Życie; 4) rocznie – 3600 zł na zakup węgla i ok. 300 zł na bieżące remonty. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa, które jest wystarczające dla oceny jej możliwości płatniczych. Nie przesądza jednak o zasadności składanego wniosku w całości. Jeśli bowiem skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką skuteczności jej wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja materialna skarżącego nie pozwala na poczynienie takich ustaleń. Rodzina skarżącej nie należy bowiem do biednych w potocznym tego słowa znaczeniu. Swoje potrzeby bytowe zaspakaja we własnym domu posadowionym na własnej działce. Posiada zasoby pieniężne w wysokości 2000 zł. Miesięczne dochody trzyosobowego gospodarstwa domowego skarżącej wynoszą zaś wedle przedstawionych przez skarżącą szacunków wynoszą 5412,49 zł netto (por. oświadczenie 24.06.2015). Okoliczności te niweczą więc zasadność ustaleń co do tego, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dysponując bowiem takimi środkami skarżąca jest w stanie pokryć samodzielnie koszty ustalonego na 200 zł wpisu w swojej sprawie. Powyższe nie przekreśla starań skarżącej w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa in fine) o ile nie jest w stanie pokryć jego wynagrodzenia bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Chociaż bowiem skarżąca jest w stanie pokryć samodzielnie koszty sądowe w swojej sprawie, to już opłacenie własnym sumptem pełnomocnika z wyboru może odbyć się z uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania jej i rodziny. Nie można bowiem tracić z pola widzenia , że miesięczne stałe wydatki rodziny zamykają się kwotą 1367,59 zł. Co drugi miesiąc dochodzi do tego konieczność zapłaty 196,40 zł za gaz przez co wydatki te wzrastają do wówczas do 1563,99 zł. Co kwartał dochodzi zaś do tego jeszcze 135 zł tytułem ubezpieczenia PZU Życie i wówczas wydatki rodziny sięgają 1698,99 zł. Trzeba także pamiętać, że rocznie rodzina musi zabezpieczyć środki w wysokości ok. 3600 zł na zakup węgla (przy lekkiej zimie) i ok. 300 zł na bieżące remonty. Także wiek i akcentowany przez skarżącą stan zdrowia jej i męża generują pewne koszty, skoro jak powiada wymaga ciągłego leczenia. Pomimo bowiem tego, że państwo deklaruje powszechny i bezpłatny dostęp do służby zdrowia to jednak pozostaje cały szereg płatności nierefundowanych. Z zasad doświadczenia życiowego wynika też, że osoba starsze i schorowane powinny dysponować jakimś materialnym zabezpieczeniem. Wreszcie problemem dla skarżącej jest bezrobocie syna i związana z tym konieczność jego utrzymywania jak również opłacania za niego alimentów. Mając to wszystko na uwadze udzielono zatem skarżącej prawo pomocy, o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając w związku z tym jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło