III SA/Kr 683/07
PostanowienieWSA w Krakowie2008-01-28
Skład orzekający: Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu może zostać uwzględniony w całości, jeśli wnioskodawca posiada pewne oszczędności i dochody, ale jego wydatki przewyższają dochody?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca nie może być uznany za osobę zasługującą na całkowite przyznanie prawa pomocy, ponieważ posiada pewne oszczędności, stały dochód miesięczny oraz jest współwłaścicielem dwóch mieszkań. Jednakże, biorąc pod uwagę jego niepełnosprawność, konieczność zapewnienia opieki, wydatki przekraczające dochody oraz zadłużenie w spółdzielni mieszkaniowej, Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu, oddalając wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, powołując się na swoją niepełnosprawność, samodzielne gospodarstwo domowe, posiadanie dwóch mieszkań oraz miesięczne dochody w wysokości 833 zł, które nie pokrywają jego wydatków. W trakcie postępowania skarżący przedstawił dodatkowe wyjaśnienia dotyczące swoich oszczędności, dochodów z garażu, wydatków na utrzymanie mieszkania, prąd, gaz, wodę, telefon, alimenty i lekarstwa. Była żona skarżącego wniosła sprzeciw, twierdząc, że skarżący posiada znaczne oszczędności i majątek, co czyni jego wniosek niemoralnym.Rozstrzygnięcie
I. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych; II. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2008 r. wniosku A. Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania. postanawia I. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych; II. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Skarżący domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia ani nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Przedstawiając swoją sytuację rodzinną , skarżący podał, że jest osobą niepełnosprawną i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.
Określając swój majątek stwierdził, że należy do niego połowa mieszkania przy ul. [...] o powierzchni 101 m2 oraz połowa mieszkania przy ul. [...] o powierzchni 57 m2. Poza tym majątkiem nie ma jednak żadnych zasobów pieniężnych , ani przedmiotów wartościowych.
Swoje stałe miesięczne dochody skarżący oszacował na kwotę 833 zł wyjaśniając, że składa się na to 680 zł otrzymywanej renty ZUS oraz 153 zł dodatku pielęgnacyjnego. Wskazując na ponoszonego przez niego wydatki oświadczył , że praktycznie utrzymuje się z oszczędności, jakie pozostały mu po sprzedaży samochodu.
Skarżący wyjaśnił, że opłatę od skargi uiścił z ostrożności procesowej i tylko, dlatego, że nie wiedział o możliwości ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych.
Do wniosku dołączył kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, że jest niezdolny do pracy i wymaga opieki osób trzecich oraz kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego, z której wynika, że w okresie od dnia [...] 06.2005 r. do dnia [...] 07.2005 r. przebywał w leczeniu szpitalnym.
Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenie określonych dokumentów źródłowych skarżący wyjaśnił, że aktualnie dysponuje kwotą około 8.000,00 zł oszczędności za sprzedaż samochodu. Poza przyznanym mu zasiłkiem pielęgnacyjnym nie korzystał na przestrzeni ostatnich sześciu miesięcy z pomocy społecznej; nie wynajmował mieszkania, lecz użyczał je studentowi za pomoc w drobnych bieżących sprawach życia codziennego , z uwagi na swą niepełnosprawność; nie posiada żadnych rachunków bankowych. W spółdzielni mieszkaniowej ma zadłużenie na około 3.470,00 zł z tytułu czynszu mieszkanie i garaż, które powstało, gdy mieszkał razem z żoną. Odkąd jest sam wszystko reguluje na bieżąco.
Skarżący przedłożył kopię umowy sprzedaży samochodu, pokwitowań za opłaty związane z utrzymaniem mieszkania oraz decyzję w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Z dokumentów tych wynikało , że należący do niego samochód skarżący zbył w ubiegłym roku za kwotę 21.000 zł. Jeśli chodzi o koszty utrzymania mieszkania , to opłaty mieszkaniowe wynoszą 496,58 zł (dowód: kopia pisma zarządu spółdzielni; kopia pokwitowania wpłaty), za garaż skarżący płaci 50,73 zł (dowód: kopia pisma zarządu spółdzielni), za prąd po 53,97 zł (dowód: kopia pokwitowań), za gaz - w rozliczeniu dwumiesięcznym- ok. 10 zł (dowód: kopia faktury), za wodę - w rozliczeniu trzymiesięcznym - 81 zł (dowód: kopia rozliczenia), za telefon 31,24 zł, (dowód: kopia faktury). Skarżący ponadto ponosi wydatki z tytułu alimentów - 500 zł (dowód: kopia przekazów) oraz około 100 zł na lekarstwa (dowód: kopia faktury VAT)
Postanowieniem z dnia 21 września 2007 r. skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu ( radcę prawnego ) , a w pozostałym zakresie wniosek został oddalony .
Na powyższe postanowienie wniosła sprzeciw J. Ż. imieniem swoim oraz jako pełnomocnik A. Ż. i W. Ż. podnosząc , że informacje podane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy są nieprawdziwe. Od kilku lat wynajmuje on garaż przy ul. [...] i pokój w mieszkaniu przy ul. [...] oraz posiada znaczne (kilkadziesiąt tyś. zł.) oszczędności ulokowane w bankach. W dniu [...] 2004r. wnosząca sprzeciw została zmuszona razem z trójką dzieci do wyprowadzenia się z mieszkania przy ul. [...], z powodu znęcania się skarżącego ( byłego męża ) nad rodziną .
W ocenie wnoszącej sprzeciw , wysokie koszty utrzymania, o których pisze skarżący są konsekwencją zajmowania przez niego 4 pokojowego o pow. 101,8m2 mieszkania. Skarżący nie zgadza się na żadne tymczasowe rozwiązania powodujące w sposób zdecydowany koszty te obniżyć (czynsz z małego mieszkania wynosi 249,00 zł.). Wniosek o pomoc prawną w sytuacji, gdy wnioskodawca dysponuje majątkiem wartym ponad 1 mln. zł. (2 garaże i mieszkanie 101,8 m2) jest zdaniem J. Ż. niemoralny.
W związku z powyższym , Sąd działając na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , pismem z dnia 29.11.2007 r. wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień i o przedstawienie dokumentów potwierdzających oświadczenie.
Skarżący wyjaśnił, iż w chwili obecnej dysponuje jednym mieszkaniem, mieszka w nim z drugą osobą, jednakże nie uzyskuje z tego tytułu dodatkowych dochodów, gdyż pokój udostępniony jest w zamian za opiekę nad skarżącym, który jest osobą niepełnosprawną. Przyznał, iż jest posiadaczem dwóch garaży, z czego czynsz za jeden z nich wynosi 50 zł, natomiast z drugiego uzyskuje skarżący kwotę 200 zł, która to kwota została uwzględniona przy obliczaniu wysokości alimentów na dzieci. Wnioskodawca korzysta z pomocy społecznej i otrzymuje 153 zł miesięcznie z tytułu niepełnosprawności. Nie posiada żadnych lokat bankowych.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Artykuł 246 § 1 pkt 2 stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wobec faktu, iż skarżący posiada pewne oszczędności, dysponuje stałym miesięcznym dochodem, jest współwłaścicielem dwóch mieszkań, Sąd uznał, iż nie może być uznany za osobę zasługująca na całkowite przyznanie prawa pomocy.
Skarżący przedstawił swój stan majątkowy, a zdaniem Sądu jego wyjaśnienia oraz przedstawione przez niego dokumenty zasługują na wiarę, gdyż wzajemnie ze sobą korespondują tworząc spójny i logiczny obraz sytuacji majątkowej skarżącego.
Skarżący dysponuje jednym mieszkaniem, gdyż w drugim mieszka żona z dziećmi, mieszkanie jest w prawdzie czteropokojowe i wnioskodawca mógłby ewentualnie poprawić swój stan majątkowy poprzez wynajęcie jego części, jednakże z uwagi na swoją niepełnosprawność zdecydował się on udostępnić pokój nieodpłatnie w zamian za opiekę i z faktu tego nie można czynić skarżącemu zarzutu. Istotnym jest, iż skarżący korzysta z pomocy społecznej, a pomoc taka jest przyznawana osobom, które nie mogą same zaspokoić niezbędnych potrzeb, zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Skarżący przyznał, iż posiada pewne oszczędności z tytułu sprzedaży samochodu, jednakże z uwagi na fakt, iż jego wydatki są większe , niż dochody pokrywa on z oszczędności różnice w wydatkach. Ponadto skarżący jest zadłużony w spółdzielni Mieszkaniowej.
Biorąc po uwagę całokształt okoliczności sprawy , skarżący wykazał spełnienie przesłanek do ustanowienia radcy prawnego z urzędu , natomiast brak jest podstaw do zwolnienia skarżącego z tytułu kosztów sądowych, dlatego Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 245 §3 ww. ustawy postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło