III SA/Kr 686/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Tadeusz Wołek Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla Krakowa Śródmieście - Wschód w Krakowie Manueli Chmielewskiej sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody z dnia 6 kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M. B. kwotę 100,- (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda decyzja z dnia 6 kwietnia 2005 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania B. G. - administratora, oraz przez M. B. -właścicielkę lokalu od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] odmawiającej wymeldowania z pobytu stałego E. B. z lokalu przy Alei [...] w K. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zaskarżoną decyzją odmówił wymeldowania z pobytu stałego E. B. z lokalu przy Alei [...] w K., uznając, że brak jest przesłanki, która pozwoliłaby na wymeldowanie wyżej Wymienionego w drodze decyzji administracyjnej w oparciu o przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przesłanką tą jest opuszczenie lokalu. Decyzję powyższą do Wojewody zaskarżyły B. G. - sprawująca zarząd budynkiem [...] przy Alei [...] w K. oraz M. B. - właściciel lokalu nr [...] przedmiotowego budynku. Strony odwołujące się podkreślają, iż E. B. jako osoba nie posiadająca tytułu prawnego do lokalu, po śmierci głównego najemcy powinien stosownie do obowiązujących przepisów opuścić lokal, a tym samym wymeldować się z niego, czego jednak nie uczynił. Nie wyraził chęci podpisania umowy najmu przedmiotowego lokalu, a ponadto lokalu tego nie zamyka na klucz. Za zajmowanie lokalu czynsz jest przez administrację pobierany. Obydwie odwołujące się osoby twierdzą, że E. B. w lokalu nie zamieszkuje. Twierdzą również, że postępowanie dowodowe nie było przeprowadzone wnikliwie. Wnoszą zatem o uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej jako wadliwej, rażąco naruszającej prawo. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy stwierdził, że wymeldowanie osoby w drodze decyzji administracyjnej w oparciu o przepis art. 15 ust. 2 ustawy czy bez oświadczenia jej woli jest instytucją wyjątkową możliwą do wykorzystania jedynie w przypadku zaistnienia specyficznych okoliczności ściśle określonych przez przepisy prawa. Ustalenia organu gminy powinny więc zmierzać w tym kierunku, aby wykazać w sposób bezsprzeczny fakt opuszczenia lokalu - opuszczenia definitywnego. Zachodzi więc zasadnicze pytanie czy w przedmiotowej sprawie takie definitywne opuszczenie lokalu nr [...] przy Alei [...] w K. po śmierci najemcy tegoż lokalu nastąpiło przez osobę tam zameldowaną. Otóż nie-stwierdza organ. Nadal w lokalu znajdują się rzeczy, które tam były, nadal E. B. może do lokalu tego przychodzić i z niego korzystać według własnego uznania. Czynsz za lokal jest uiszczany i przyjmowany. Nadal lokal ten więc pozostaje w dyspozycji E. B. Administrator – B. G. działająca w imieniu współwłaścicieli twierdzi, że lokal powyższy chce odzyskać, ale jak dotychczas działań żadnych nie podjęła. Organ odwoławczy podnosi, że rozpatrując niniejszą sprawę odnosi wrażenie, że B. G. -administrator usiłuje rozwiązać kwestię odzyskania lokalu o którym stale mowa przy pomocy przepisów ustawy meldunkowej, a to nie jest możliwe. Decyzje o wymeldowaniu osoby w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie mogą być drogą zmuszającą do opuszczenia i opróżnienia lokalu. Decyzje o wymeldowaniu nie są tożsame z wyrokiem eksmisyjnym nakazującym opróżnienie lokalu z osób i rzeczy. Dalej organ podnosi, że po rozprawie administracyjnej w dniu [...] lutego 2005 r. została przeprowadzona niezapowiedziana wcześniej wizja lokalna przedmiotowego lokalu w którym wzięli udział Pani B. G. i Pan E. B. Wizja ta miała na celu ustalenie na miejscu stanu faktycznego. Z protokołu sporządzonego z tej wizji wynika, że mieszkanie wygląda na zamieszkałe, na stole znajdowała się żywność, w mieszkaniu było ciepło. E. B. potwierdził, że umeblowanie mieszkania pozostało po zmarłej Z. B., z którego korzysta, wskazał również rzeczy, które należą do niego i które on tam przyniósł. B. G. zgadzając się z ustaleniami wizji nie wnosząc zastrzeżeń do ustaleń, protokół - podpisała. B. G. na rozprawie administracyjnej w dniu [...] lutego 2005 r. przyznała, że wezwała E. B. do opuszczenia lokalu, zapowiedziała również, że w miesiącu marcu będzie wnioskować o jego eksmisję. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. B. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez wydanie decyzji o odmowie wymeldowania mimo zaistnienia ustawowych przesłanek do jego orzeczenia, oraz art. 7, 8 i 10 kpa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa oraz zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. Zdaniem skarżącej organ wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu, który wskazywał na fakt niezamieszkiwania E. B. w przedmiotowym lokalu, a w szczególności zeznaniom świadków, jak też przeprowadzonej przez Policję kontroli dyscypliny meldunkowej, wydaje decyzje o odmowie wymeldowania. Nadto skarżąca uważa, że została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu, gdyż nie brała udziału w postępowaniu przed organem l instancji. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 5 art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jako jedną z przesłanek do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. W ocenie Sądu organ naruszył przepisy art. 7, 77 i 107 § 3 kpa i to w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik postępowania. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika wprost aby E. B. faktycznie mieszkał w K. przy al. [...] w K. W tym przedmiocie sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Organy wydające decyzje oparły swoje orzeczenia jedynie na przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2005 r. wizji lokalnej, pomijając znajdujące się w aktach administracyjnych inne dowody, jak kontrolę dyscypliny meldunkowej przeprowadzonej przez Policję. Z przeprowadzonej przez Policję dyscypliny meldunkowej wynika, iż mimo kilkakrotnej kontroli w przedmiotowym lokalu nikogo nie zastano. Również z pisma Policji wynika, iż sąsiedzi oświadczyli, że E. B. od ok. 2 lat nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Do tej okoliczności nie ustosunkował się ani organ I ani II instancji. Stwierdzić należy, iż nie zostało w sposób jednoznaczny ustalone czy E. B. faktycznie mieszka w przedmiotowym lokalu, co musiało skutkować uchyleniem decyzji obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie przeprowadzenie wszystkich dowodów, w tym przesłuchania świadków wymienionych w piśmie Policji i dokonanie oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 kpa. Ocena zebranego materiału dowodowego dokonana przez organ winna być swobodna, lecz nie dowolna. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.