III SA/Kr 687/08

WyrokWSA w Krakowie2008-12-03

Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Elżbieta Kremer, Piotr Lechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać dowód osobisty z nazwiskiem zawierającym partykułę "de" pisaną małymi literami, jeśli przepisy rozporządzenia nakazują personalizację danych wielkimi literami?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wydania dowodu osobistego z partykułą "de" pisaną małymi literami jest zgodna z prawem. Przepisy rozporządzenia nakazują personalizację danych w dowodzie osobistym, w tym nazwiska, przy użyciu wielkich liter. Jednocześnie, wymóg złożenia podpisu przez posiadacza nie jest ograniczony formą wielkich liter, co pozwala na zachowanie oryginalnej pisowni nazwiska w podpisie. Brak wypełnienia wniosku zgodnie z przepisami rozporządzenia nie rodzi obowiązku wydania dowodu osobistego.
Stan faktyczny
Skarżący J. de L. złożył wniosek o wydanie dowodu osobistego, wpisując partykułę "de" przed nazwiskiem małymi literami. Organ pierwszej instancji odmówił wydania dowodu, wskazując na przepisy rozporządzenia nakazujące personalizację danych wielkimi literami. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że nazwisko powinno być wpisane jako "DE L.". Skarżący wniósł skargę, podnosząc, że zawsze używał nazwiska z partykułą "de" pisaną małymi literami i nie chce, aby przepisy zmieniały jego tożsamość.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Elżbieta Kremer NSA Piotr Lechowski (spr.) Protokolant Katarzyna Dydaś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. de L. na decyzję Wojewody z dnia [...] [...] w przedmiocie wydania dowodu osobistego skargę oddala Decyzją z dnia 2 kwietnia 2008 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania T. de L. i J. de L., Wojewoda z powołaniem na przepisy art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 37 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] 2008r. znak [...], którą odmówiono wydania dowodu osobistego na nazwisko de L. Uzasadniając decyzję Wojewoda wskazał, że T. de L. i J. de L. wystąpili do Wójta Gminy z wnioskami o wydanie dowodu osobistego, na nazwisko de L. Wnioskodawcy wypełnili druki wniosków wpisując małymi literami poprzedzającą nazwisko L. partykułą "de". Wójt Gminy przedstawił wniosek do Centrum Personalizacji Dokumentów, a wobec zwrotu wniosku, decyzją z dnia [...] 2008r. z powołaniem m.in. na § 4rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2000r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty (Dz. U. Nr 112, poz. 1182 z późn. zm.) odmówił wydania dowodu osobistego na nazwisko de L., wskazując, iż zgodnie z tym przepisem całość nazwiska wpisywana jest do dowodu przy użyciu wielkich liter, a więc wpisane do dowodu nazwisko może mieć tylko formę "DE L.". W odwołaniu od tej decyzji J. de L. podnosił, że pisanie nazwiska z wielkiej litery je zmienia, a zawsze używał nazwiska de L., co potwierdza też decyzja z 1993r. ustalająca pisownię nazwiska. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Wojewoda wskazał, że myśl art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności, dowód osobisty zawiera m.in. obok nazwiska, zdjęcie i podpis jego posiadacza. Tryb wydawania dowodów reguluje powołane Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2000r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty. Przepis § 4 ust. 1 określa dowód osobisty jako spersonalizowaną przy użyciu wielkich liter kartę identyfikacyjną, wykonaną z tworzywa sztucznego, zawierającą dane osobowe, adres i zdjęcie oraz podpis posiadacza, trzyliterową serię; sześciocyfrowy numer dowodu osobistego, nazwę organu wydającego dowód osobisty, datę wydania i termin ważności oraz elementy zabezpieczające dokument przed podrobieniem i sfałszowaniem. W związku z powyższym brak jest zdaniem organu podstaw prawnych do umieszczenia w dowodzie nazwiska w innej formie niż DE L., a zatem odmowa wydania dowodu osobistego na nazwisko de L. była uzasadniona. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył J. de L. Nie formułując wniosków skargi oraz nie wskazując naruszonych przepisów prawa skarżący podniósł, iż jego przodkowie przybyli z [...] i nazwisko zawsze poprzedzali przedrostkiem "de" pisanym z małej litery, jedyną dla skarżącego poprawną formą jego nazwiska jest de L., i nie może być ofiarą przepisów zmieniających jego tożsamość. Na rozprawie skarżący wyjaśnił, iż satysfakcjonowało by go wpisanie w dowodzie osobistym małymi literami tylko partykuły "de". Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył; Skarga nie jest uzasadniona. Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi, sprawując kontrolę pod względem zgodności z prawem, Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana na tych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż jest ona zgodna z prawem co skargę czyni bezzasadną. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organy zacytowały przepis § 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 listopada 200r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty (Dz. U. Nr 112, poz.1182 z późn. zm.) w brzmieniu tego przepisu nadanym § 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 2007r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawie wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty (Dz. U. z 2007r. Nr 24, poz. 146). Rozporządzenie zmieniające weszło w życie od 1 marca 2007r. i od tego czasu przepis § 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 21 listopada 2002r. – dalej rozporządzenie - definiuje dowód osobisty jako spersonalizowaną przy użyciu wielkich liter kartę identyfikacyjną o wymiarach 54x85 mm, wykonaną z tworzywa sztucznego, zawierającą dane osobowe, adres, zdjęcie i podpis posiadacza, trzyliterową serię i sześciocyfrowy numer dowodu osobistego, nazwę organu wydającego dowód osobisty, datę wydania i termin ważności oraz elementy zabezpieczające dokument przed przerobieniem i sfałszowaniem. Także zgodnie z przepisem art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993) dowód zawiera również zdjęcie i podpis posiadacza. Jak z powyższych regulacji wynika jednym z elementów dowodu osobistego jako karty identyfikacyjnej z tworzywa sztucznego jest naniesiony na nią podpis posiadacza. Wzór podpisu posiadacza dowodu osobistego nanoszony jest na wniosku o wydanie dowodu osobistego, stanowiącego załącznik Nr 1 do rozporządzenia. Natomiast pozostała część wpisów w dokumencie dowodu osobistego, w tym dotycząca nazwiska posiadacza dowodu osobistego, w tym dotycząca nazwiska posiadacza dowodu, imion jego rodziców, adresu, cech osobowych czy nazwy organu wydającego dokument wypełniana jest przy użyciu wielkich liter tzn. bez rozróżnienia na litery małe i duże. Sam skarżący jak wyjaśnił nie kwestionuje wpisów dotyczących innej treści dowodu niż partykuły "de". Nie jest więc trafne stanowisko skarżącego, że treść dokumentu zmienia pisownię jego nazwiska, gdyż organy nie uzależniają wydania dokumentu od podpisywania się przez skarżącego innym nazwiskiem niż de L., z poprzedzającą nazwisko partykułą "de" pisaną małymi literami. Z przedłożonej kserokopii dowodu osobistego syna skarżącego wynika, iż mimo wpisania nazwiska wielkimi literami, partykuła zachowała w dowodzie osobistym swój charakter (k. 39 akt sąd.). Regulacja prawna przewidująca użycie w dowodzie osobistym drukowanych wielkich liter w tym co do nazwiska posiadacza tego dokumentu, przy jednoczesnym jednak zachowaniu wymogu złożenia przez posiadacza podpisu nie ograniczonego formą wielkich liter, a więc z zachowaniem oryginalnej pisowni nazwiska, nie pozostaje w przekonaniu Sądu w sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami dotyczącymi wolności i praw obywatela, a w szczególności z zasadą godności człowieka (art. 30) oraz zasada jego wolności (art. 31 Konstytucji R.P.). Z tych względów odmowa wydania skarżącemu dowodu osobistego, w którym jego nazwisko w części tego dokumentu podlegającej spersonalizowanej formie, miało by być wpisane z partykułą "de" pisaną małymi literami nie jest sprzeczna z prawem. Skoro skarżący nie wypełnił w przewidziany prawem sposób wniosku o wydanie dowodu osobistego i jak wynika z akt sprawy nie zamierzał tego wniosku wypełnić w sposób przewidziany rozporządzeniem, to nie powstał po stronie organów przewidziany art. 45 ust. 1 w zw. z art. 40 pkt 3 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych obowiązek wydania skarżącym dowodu osobistego. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło