III SA/Kr 687/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia zawiesić postępowanie sądowe Zaskarżoną decyzją z dnia 29 marca 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 5 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 2009 r. Nr 1 poz. 7 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r. nr [...] orzekającą o zatrzymaniu K. O. prawa jazdy kategorii B, C na okres do czasu stwierdzenia uznania przyczyn zatrzymania. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył K. O. zarzucając w jej treści naruszenie przepisów prawa poprzez niewłaściwą interpretację przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w szczególności w kontekście obowiązującego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt P 46/07 oraz naruszenie interesu prawnego skarżącego przez nieuwzględnienie przedstawionych przez niego rzeczywistych i wiarygodnych faktów dotyczących planów podjęcia pracy zarobkowej w charakterze kierowcy, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący podniósł, że nie wiedział, że w sprawie zaniechania płatności alimentacyjnych wszczęte zostało odrębne postępowanie administracyjne. Zaznaczył, że w czasie trwającego postępowania nie mieszkał pod adresem pod którym był zameldowany, ale przebywał za granicą, w Anglii. Podkreślił, że odebrane prawo jazdy jest dokumentem niezbędnym w wykonywaniu przez niego pracy zarobkowej. Zaznaczył, że wraz z odwołaniem przedłożył umowę o pracę na stanowisku kierowcy. Pomimo intensywnego poszukiwania pracy nie był w stanie znaleźć innego zatrudnienia. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Organy w rozpatrywanej sprawie wydały rozstrzygnięcia na podstawie art. 5 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów). Zgodnie z ust. 3. art. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.) oraz kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. W myśl natomiast ust,. 5 tego artykułu na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Wskazać należy, że do 1 października 2008 r. obowiązywał art. 5 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 732). Wyrokiem z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt P 46/07 (Dz. U. z 2009 r. Nr 159, poz. 1261) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 5 z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 792 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej) jest niezgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Konstytucji RP). W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że jego orzeczenie dotyczy art. 5 o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, która obowiązywała do 1 października 2008 r. i została uchylona na mocy art. 47 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Trybunał Konstytucyjny na marginesie zauważył jednakże, że obowiązująca ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów mieści w art. 5 ust. 3 pkt 3 i ust. 5 i 6 unormowania analogiczne do zawartych w art. 5 kwestionowanej i nieobowiązującej już ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie sąd administracyjny nie ma kompetencji do niezastosowania przepisu ustawy stwierdzając nawet jej niezgodność z Konstytucją, gdyż rozstrzygnięcie tej kolizji należy wyłącznie do Trybunału Konstytucyjnego. Nie można bowiem tracić również z pola widzenia, że w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego derogowana zostaje norma prawna wysłowiona w przepisie ustawy. Sąd natomiast nie może tego spowodować. Twierdzenie, że sąd może odmówić zastosowania przepisu ustawy, która zachowuje moc obowiązującą, jest nie do zaakceptowania. Wreszcie nawet, gdy sąd odmówi zastosowania przepisów ustawy, to uczyni to w danej sprawie, w innej natomiast mogą być one stosowane, nie tylko przez sądy ale i przez organy, gdyż nadal istnieją w źródłach prawa. Z urzędu wiadomo, że w dniu 22 listopada 2010 r. do Kancelarii Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek Prokuratora Generalnego o stwierdzenie, że art. 5 ust. 3, art. 5 ust. 5 i ust. 6 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, są niezgodne z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Sprawie nadano sygnaturę K 23/10 i nie została jeszcze wyznaczona na rozprawę. W związku z powyższym Sąd nie skierował pytania prawnego mając na względzie treść art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270), z którego wynika, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rozstrzygnięcie wskazanej sprawy przez Trybunał Konstytucyjny stwarza możliwość usunięcia ze źródeł prawa niekonstytucyjnego przepisu ustawy. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, zatem że z uwagi na treść podjętego rozstrzygnięcia – orzeczenie o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu z uwagi na uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, nie złożenie oświadczenia majątkowego i nie podjęcie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, jego podstawę prawną i zarzuty wobec zaskarżonej decyzji, postępowanie należy zawiesić. Ocena zgodności z Konstytucją RP ustawowej podstawy do zatrzymania skarżącemu – dłużnikowi alimentacyjnemu – prawa jazdy niewątpliwie będzie miała wpływ na wyrok sądu administracyjnego, którym dokonuje się kontroli legalności decyzji, w tym przypadku o zatrzymaniu prawa jazdy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270), orzekł jak w sentencji postanowienia.