III SA/Kr 687/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia 21 marca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia oddalić wniosek. Skarżący Z. Ś. wniósł do Sądu w dniu 14 czerwca 2014 r. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz trzema córkami, a w skład jego majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 41 m 2. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Ogólnie podał, że dochody rodziny pochodzą ze środków Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i w przeliczeniu na jedno dziecko dziennie ma do dyspozycji 20 gr. Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r. oddalił wniosek skarżącego w zakresie żądania ustanowienia adwokata, a w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych umorzył postępowanie uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, jednocześnie powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt l OZ 848/12, którym Sąd oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 305/12 oddalające wnioski skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wydane po sprzeciwie skarżącego od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu powołanego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżący mimo wezwania do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez udokumentowanie swoich miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem swoim i członków swojej rodziny, przedłożenia zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej oraz przedłożenie kserokopii decyzji MOPS o przyznaniu zasiłków dla skarżącego lub członków jego rodziny, złożenia oświadczenia o braku uzyskiwania dochodów z prac dorywczych, ograniczył się wyłącznie do wskazania, że nie podejmował wraz z żoną żadnego dodatkowego zatrudnienia oraz, że jego wydatki sprowadzają się do zakupu 1 chleba i masła dziennie, starając się przy tym częściowo przerzucić na Sąd ciężar uzyskania dokumentów, do których przedstawienia został wezwany. W konsekwencji niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spowodowane było wyłącznie wybiórczym, a co za tym idzie, nieprzekonywującym zaprezentowaniem przez skarżącego własnej sytuacji majątkowej. Postanowienie Referendarza Sądowego zostało doręczone skarżącemu w dniu 25 sierpnia 2014 r. W dniu 28 sierpnia wniósł on skutecznie sprzeciw od postanowienia. Wezwaniem Sądu z dnia 5 września 2014 r., w wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 4 września 2014 r. Z. Ś. został zobowiązany do przedstawienia w terminie do 7 dni od otrzymania wezwania kopii decyzji o przyznaniu zasiłków, zaświadczeń (oświadczeń) o ewentualnym uzyskiwaniu innego rodzaju dochodów, jak też o złożenie oświadczenia o wysokości ponoszonych przez skarżącego (jego rodzinę) miesięcznych wydatków na media lub inne, względnie o przedłożenie kopii stosownych rachunków. Skarżący przedstawił Sądowi kopię decyzji Prezydenta Miasta z 3 września 2014 r. o przyznaniu żonie skarżącego G. Ś. zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 500 zł oraz decyzję z tego samego dnia o przyznaniu G. Ś. zasiłku okresowego na miesiące sierpień i wrzesień 2014 r. z powodu bezrobocia w kwocie 811,50 zł miesięcznie. Ponadto poinformował, że pełna dokumentacja związana z wydatkami została złożona w siedzibie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego Z. Ś. o przyznanie zwolnienia od kosztów sadowych i przyznanie adwokata podlega rozpoznaniu według przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012, poz. 270 ze zm.) stanowiącego, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy zauważyć, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja materialna wnioskodawcy stanowi jedyną podstawę faktyczną udzielenia prawa pomocy a ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać m.in. oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie uczynił zadość wymogom przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w sposób wystarczający do oceny jego sytuacji majątkowej, gdyż nadal, mimo wezwania Sądu z 5 września 2014 r. nie wyjaśnił jak rozkładają się w rodzinie skarżącego dochody w stosunku do wydatków. Co prawda przedstawił dwie kopie postanowień Prezydenta Miasta w przedmiocie zasiłków celowych przyznanych jego żonie, jednak w sposób nieuzasadniony po raz kolejny odmawia wskazania, jakimi wydatkami obciążona jest rodzina. Argument o nieposiadaniu dokumentacji o wydatkach z powodu złożenia jej w organie pomocy społecznej nie może odnieść zamierzonego skutku. Po pierwsze, w interesie skarżącego pozostaje na potrzeby niniejszego postępowania dokumenty te uzyskać (bądź ich kopie), a po drugie Sąd w wezwaniu z 5 września 2014 r. wskazał, że wystarczające jest podanie oświadczenia co do ponoszonych wydatków. Tego rodzaju oświadczenia skarżący również nie złożył. Należy ponadto uściślić, że skarżący w niniejszej sprawie jest ustawowo zwolniony z obowiązku poniesienia kosztów sądowych (sprawa z zakresu pomocy społecznej) i z tego względu nie jest przedmiotowe rozważanie w tym zakresie wniosku. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił wniosek Z. Ś. na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.