III SA/Kr 69/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2017 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej T. W. sprawy ze skargi J. P. na pismo Prezydenta Miasta z dnia 20 lipca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do lokalu socjalnego postanawia odrzucić skargę. Uzasadnieni Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 24 marca 2009 r. sygn. akt II Ca 156/09 wydanym na skutek apelacji J. P. (skarżącego) od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 1 października 2008 r. sygn. akt [...] zmienił zaskarżony wyrok w pkt II ustalając, że skarżącemu przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego. Jednocześnie wstrzymał wykonanie obowiązku wskazanego w pkt I wyroku do czasu złożenia przez Gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Prezydent Miasta wydał w dniu 19 lutego 2016 r. skierowanie o nr [...], na podstawie którego skarżący został uprawniony do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nr [...] a w budynku o nr [...] na osiedlu W w K na okres jednego roku. Skierowanie zawierało informację, że oferta zawarcia umowy jest ważna przez okres 45 dni od dnia jej otrzymania. Przesyłka pocztowa zawierająca skierowanie wysłana na adres Aleja [...] wróciła do organu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie" i podwójnym awizowaniu w dniach 25 lutego i 4 marca 2016 r. Nie doszło do objęcia ww. lokalu przez skarżącego. Skarżący zwrócił się pismem z dnia 19 maja 2016 r. do Prezydenta Miasta o rozważenie ponownego przydziału przeznaczonego dla niego lokalu socjalnego. Wskazał, że w lutym nie przebywał pod adresem zamieszkania, awiza prawdopodobnie zagubiły się wśród materiałów reklamowych wkładanych do skrzynki pocztowej natomiast nadal pozostaje zainteresowany najmem lokalu socjalnego. O fakcie skierowania dowiedział się w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej. Prezydent Miasta odpowiedział skarżącemu pismem z dnia 31 maja 2016 r., że oferta zawarcia umowy najmu ww. lokalu na podstawie § 5 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń była ważna przez okres 45 dni od dnia jej otrzymania. Z dniem 18 kwietnia 2016 r. straciła ważność a obowiązek Gminy dotyczący wskazania lokalu socjalnego wynikający z pkt I wyroku Sądu Okręgowego Wydział II Cywilny Odwoławczy z dnia 24 marca 2009 r. został dopełniony. Skarżący zwrócił się następnie do organu pismem z dnia 29 czerwca 2016 r. o skierowanie go do innego lokalu. Prezydent Miasta pismem z dnia 20 lipca 2016 r. nr [...], odebranym przez skarżącego w dniu 8 września 2016 r., wskazał, że podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 31 maja 2016 r. Skarżący pismem z dnia 21 września 2016 r. (data wpływu do organu w dniu 26 września 2016 r.) wezwał do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieskierowaniu go ponownie do zawarcia umowy najmu lokalu. Prezydent Miasta pismem z dnia 14 października 2016 r., odebranym przez skarżącego w dniu 16 listopada 2016 r., odpowiedział na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, podtrzymując w całej rozciągłości dotychczasowe stanowisko, wskazując, że w przypadku dłuższego przebywania poza miejscem stałego zamieszkania, zgodnie z § 1 ust. 4 załącznika nr 1 do ww. uchwały wnioskodawcy są zobowiązani do poinformowania organu o każdej zmianie adresu zamieszkania. W razie zaniedbania tego obowiązku dwukrotnie awizowaną korespondencję wysłaną na ostatni podany adres uważa się za doręczoną. J. P. pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pismo Prezydenta Miasta z dnia 20 lipca 2016 r. nr [...], wnosząc o jego uchylenie i zobowiązanie Prezydenta Miasta do wskazania lokalu socjalnego. Wskazał, że nigdy nie uchylał się od zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Poza miejscem zamieszkania przebywał przez okres ok. 10 dni, którego to okresu nie można zakwalifikować jako "dłuższego przebywania poza miejscem stałego zamieszkania". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na okoliczność, że czynności związane z przydzieleniem lokalu socjalnego i zawarciem umowy najmu lokalu socjalnego nie są związane z wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy i nie mogą stanowić rozstrzygnięcia o charakterze publicznoprawnym, w związku z czym skarga J. P. nie podlega rozpoznaniu. Organ wniósł ewentualnie o oddalenie z powodów podanych w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest pismo Prezydenta Miasta z dnia 20 lipca 2016 r., w którym organ odmawia ponownego skierowania skarżącego do lokalu socjalnego z zasobów Gminy ze względu na zrealizowanie w ocenie organu obowiązku Gminy wynikającego z wyroku Sądu Okręgowego z dnia 24 marca 2009 r. sygn. akt [...], w którym ustalono, że skarżącemu przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego. Skarżący został mianowicie skierowany w dniu 19 lutego 2016 r. do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nr [...] a w budynku nr [...] na osiedlu W w K, jednak nie odebrał przesyłki listowej zawierającej to skierowanie i nie zgłosił się do zawarcia umowy najmu lokalu w terminie do 45 dni od dnia odebrania skierowania. Dokonywana przez sąd administracyjny kontrola zgodności z prawem poprzedzona musi zostać badaniem, czy objęte skargą pismo zawiera się w granicach kognicji sądu administracyjnego wyznaczonego treścią przepisu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz.U. z 2017 r., poz. 1369). Stanowi on w § 2, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W ocenie Sądu zaskarżone w sprawie pismo Prezydenta Miasta z dnia 20 lipca 2016 r. nie należy do żadnej z wyżej wymienionych kategorii aktów prawnych lub czynności mogących być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W szczególności nie jest decyzją czy postanowieniem, ale także aktem, czy czynnością z pkt 4 ww. przepisu, gdyż kwalifikacja danego pisma do tego rodzaju elementów poddanych kontroli sądu administracyjnego wymaga spełnienia łącznie następujących przesłanek: a) charakter władczy b) podejmowanie w sprawach indywidualnych, c) charakter publicznoprawny d) związek z uprawnieniami lub obowiązkami wynikającymi z przepisu prawa. Oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 1996 r., sygn. akt I SA 1326/96, LexPolonica 329052). Zaskarżone pismo z dnia 20 lipca 2016 r. nie spełnia w sposób łączny wymienionych cech. Okoliczność, że zostało wystosowane w indywidualnej sprawie sama w sobie nie przesądza o jego charakterze. W szczególności z pisma nie wynika żadne uprawnienie skarżącego związane z prawem do lokalu socjalnego. Kwestia prawa skarżącego do przydziału lokalu socjalnego została rozstrzygnięta wyrokiem sądu powszechnego a następnie skierowaniem do zawarcia umowy najmu lokalu na os. W, w następstwie którego podejmowane byłyby działania faktyczne i prawne (jak zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego), następujące jednak w obrębie sfery cywilnoprawnej organu. Charakteru cywilnoprawnego umów najmu zawieranych w ramach mieszkaniowego zasobu gminnego nie zmienia fakt, że szczegółowe kwestie dotyczące przesłanek zawierania tych umów, kryteria, jakimi należy się kierować przy wyborze najemcy i inne kwestie dotyczące treści umów zawiera uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń, to jest akt prawa miejscowego jednostki samorządu terytorialnego. Dzieje się to bowiem na skutek delegacji ustawowej zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 31 października 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1285/16, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1109/16, cbois.nsa.gov.pl). Zaskarżone pismo zawierało odmowę skierowania skarżącego ponownie do lokalu socjalnego ze względu na uznanie za skuteczne doręczenie pierwszego skierowania na adres Aleja [...] (podwójne awizo), pod którym skarżący w dacie doręczenia nie przebywał, niezgłoszenie się przez okres 45 dni od daty odbioru skierowania i niepoinformowanie organu o zmianie adresu zamieszkania (§ 1 ust. 4 załącznika nr 1 do ww. uchwały). Stanowisko organu jest wątpliwe z punktu widzenia § 11 pkt 7 ww. uchwały, niemniej ochrona skarżącego przed skutkami działania organu nie może zostać zrealizowana przed sądem administracyjnym ze względów na brak w sprawie jego kognicji. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) odrzucił skargę J. P.