III SA/Kr 691/12

Sygn. akt III SA/Kr 691/12 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2013r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski, Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.), SO del. Janusz Bociąga, , Protokolant Urszula Bukowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013r., sprawy ze skargi J. K. – K., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 22 marca 2012r. nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji Postanowieniem z dnia 22 marca 2012r. , nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania J. K. – K. zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie do zakupu opału. Powołując się na przepis art. 61 a Kpa organy stwierdziły fakt wydania przez organ I instancji w dniu [...] 2011r., nr [...] o odmowie J. K. – K. świadczenia w formie zasiłku celowego specjalnego z przeznaczeniem na zakup opału na sezon grzewczy 2011/2012. Okoliczność ta w ocenie organów stanowi ważną przyczynę w rozumieniu art. 61 a Kpa, uniemożliwiającą wszczęcie postępowania, gdy wniosek J. K. – K. z dnia 30.12.2011r. w razie przyznania świadczenia na dofinansowanie do zakupu opału złożony został na powyższe w warunkach gdy w sprawie funkcjonuje decyzja administracyjna rozstrzygająca tę samą sprawę. W odwołaniu od decyzji organu I instancji J. K. – K. zakwestionowała przyjęcie przez organy tezy o tożsamości sprawy wszczętej przez nią wnioskiem z dnia 30.11.2011r. a niniejszej, będącej skutkiem innego wniosku z dnia 30.12.2011r. Organ odwoławczy utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji stwierdził dodatkowo, że dnia [...] 2012r. wydał decyzję [...] uchylającą w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] 2011 r. i orzekł merytorycznie o świadczeniu w ten sposób, że odmówiono J. K. – K. świadczenia w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału na sezon grzewczy 2011/2012. W tych okolicznościach uznając, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja administracyjna rozstrzygająca tę samą sprawę administracyjną, zaistniałą sytuację, organ określił jako res indicata, co wyklucza ponowne wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie. W skardze na powyższe postanowienie J. K. – K. domagała się jego uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, zarzucając organom bezzasadne przyjęcie tożsamości spraw wszczynających z jej różnych i pochodzących z odmiennych dat wniosków. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie i wniósł o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta wydane na podstawie art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zmianami, dalej Kpa) Nowelizacja ta pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas różnicowanie wstępnego etapu postępowania administracyjnego – jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Przepis ten stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie o którym mowa w art. 61 Kpa zostało wszczęte przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Wskazane przepisem tym przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania są samodzielne i niezależne. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę która nie jest stroną, natomiast drugą – zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania przy czym nie wskazując na żadne skonkretyzowane kryteria przepis ten, jedynie pozornie stanowi klauzulę generalną. Należy bowiem mieć na uwadze, że rozstrzygnięcie odmawiające wszczęcia postępowania ma charakter formalny, a nie merytoryczny. Wynika to z faktu, że na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Z tego powodu nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji uznał, że wniosek J. K. – K. z dnia [...] 2011r. o przyznaniu świadczenia w formie zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu opału, jest tożsamy z wnioskiem o którym rozstrzygnięto decyzja z dnia [...] 2011r., nr [...] odmawiając zasiłku celowego specjalnego na zakup opału na sezon grzewczy 2011/2012. Przyjmując tożsamość przedmiotową sprawy organ wskazał, że w obrocie prawnym znajduje się nieostateczna decyzja administracyjna rozstrzygająca kwestię zakupu opału na sezon grzewczy 2011/2012. Natomiast organ odwoławczy – SKO analizując zaskarżone postanowienie stwierdziło, że wprawdzie decyzja z [...] 2011 (w/w) została uchylona przez Kolegium, jednak równocześnie orzeczono merytorycznie odmawiając J. K. – K. świadczenia w formie zasiłku celowego, z uwagi na to że zachodziły przesłanki do orzeczenia o zasiłku celowym, a nie celowym specjalnym. Tym niemniej organ odwoławczy uznał, argument istnienia w obrocie prawnym decyzji (ostatecznej) rozstrzygającej żądanie za trafny. Organ odwoławczy przeoczył jednak specyfikę orzekania w sprawach z zakresu pomocy społecznej wynikający z doraźnego charakteru tej pomocy. Oznacza to, że ilekroć strona skarżąca występuje z nowym wnioskiem o przyznanie pomocy w postaci zasiłku celowego na inny niż poprzednio okres, organy powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie czy w stosunku do poprzedniego wniosku, zwłaszcza gdy była to decyzja odmawiająca, nie zaistniały nowe okoliczności podlegające obligatoryjnej ocenie z punktu widzenia art. 8 ustawy o pomocy społecznej. W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie zasiłku celowego pochodzi z daty 30.12.2011r. , natomiast decyzja na którą powołuje się organ odmawiając wszczęcia postępowania wydana została w pierwszej instancji w dniu [...] 2011r., a organu odwoławczego w dniu [...] 2012r. ( [...]). Postępowanie zakończone wyżej powołanymi decyzjami toczyło się na skutek wniosku złożonego w dniu 30.11.2011r. tj w miesiącu poprzedzającym wniosek w sprawie niniejszej, w której odmówiono jego rozpatrzenia. W ocenie Sądu w tych okolicznościach brak było podstaw do przyjęcia tożsamości spraw. Ustawa o pomocy społecznej (w/w) nie zawiera przepisu, który pozwalałby na wywiedzenie poglądu, że w przypadku zasiłku celowego na opał postępowanie administracyjne możliwe jest tylko raz i w odniesieniu do całego sezonu grzewczego. Złożenie w następnym miesiącu spornego wniosku o zasiłek celowy wymagało zatem jego merytorycznego rozpatrzenia. Przepis art. 61a Kpa stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej ( wyrok WSA w Krakowie z dnia 21.03.2012r., sygn. akt II SA/Kr 1814/11). Jednakże w rozpatrywanym przypadku nie zachodzi identyczność spraw, dlatego brak było podstaw do zastosowania tego przepisu. Powyższe ustalenie mieści się w zakresie dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, dlatego Sąd dokonując kontroli w ramach uprawnień wymienionych w tym przepisie oraz w art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji.