III SA/Kr 693/05
WyrokWSA w Krakowie2007-01-11
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Halina Jakubiec, Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej, rozpoznając wniosek strony, powinny kierować się dosłownym brzmieniem tytułu pisma, czy też jego rzeczywistą treścią, zwłaszcza gdy tytuł jest niefortunny, a jego dosłowne odczytanie prowadzi do rozpoznania sprawy wbrew interesom strony?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, działając na podstawie ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9 kpa), powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy zgodnie z rzeczywistymi intencjami strony, nawet jeśli tytuł jej pisma jest niefortunny. Dosłowne odczytanie tytułu pisma, które prowadzi do rozpoznania sprawy w sposób sprzeczny z interesem strony, stanowi naruszenie tych zasad i może skutkować uchyleniem decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca J. M. zwróciła się do Wojewody o wznowienie postępowania w sprawie decyzji przyznającej jej zasiłek dla bezrobotnych. Wojewoda przekazał wniosek Staroście, który wznowił postępowanie i odmówił uchylenia pierwotnej decyzji. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organom nieuwzględnienie jej żądania wypłaty zasiłku i przewlekanie sprawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, a także postanowienie Starosty o wznowieniu postępowania i postanowienie o sprostowaniu omyłki pisarskiej, przyznając jednocześnie adwokatowi wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec (Spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 5 maja 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i postanowienie Starosty Powiatu [...] z dnia [...].12.2004r. w przedmiocie wznowienia postępowania wraz z postanowieniem o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej z dnia [...] .04.2005r, oraz postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...].05.2005r. nr [...], II. przyznaje adwokat K. S. - Kancelaria Adwokacka w K., ul. [...] - od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług w dniu orzekania o tych opłatach.
Wojewoda [...] powołując się na przepis art.151 § 1 pkt. 1 kpa, decyzją z dnia 5. 05. 2005r. [...] utrzymał w mocy orzeczenie Starosty [...] z dnia [...].03.2005r znak [...] o odmowie uchylenia decyzji Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy w O.
z dnia [...].12.1996r. RUP[...], ze względu na brak podstaw do jej uchylenia w trybie art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (kpa ).
Decyzje organów zapadły na tle następującego stanu faktycznego:
Decyzją Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy w O. z dnia [...].12.1996r. znak:[...] orzeczono o uznaniu J. M. z dniem [...].12.1996r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu z dniem [...].12.1996 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Kolejną decyzją z dnia [...].12.1996r. znak:[...] Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy orzekł o "zachowaniu prawa do zasiłku do czasu uzyskania uprawnień emerytalnych tj. do 2012.01.27".
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...].02.1997r. nr [...] przyznał J. M. rentę inwalidzką III grupy od dnia [...].01.1997r. W następstwie czego decyzją z dnia [...].03.1997r. nr [...] orzeczono utratę statusu bezrobotnego.
Pismem z dnia [...].11.2004r. - data wpływu do MUW w K. [...]11.2004r. - J. M. zwróciła się z prośbą do Wojewody [...] o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją RUP w O. z dnia [...].12.1996r. znak: [...]. Wojewoda [...] działając zgodnie z przepisem art. 65 § 1 kpa w brzmieniu: "jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego " postanowieniem z dnia znak: [...] przekazał wniosek Staroście [...].
Postanowieniem z dnia [...].12.2004r. znak:[...] Starosta [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzja ostateczną z dnia [....]. 12. 1996r. [...] , a następnie decyzją z dnia [...].03.2005r. znak: [...] orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Kierownika RUP z dnia [...].12.1996r. uznając , że w sprawie nie zachodzą podstawy wznowienia przewidziane w art. 145 § 1 kpa ani art.145a kpa.
Od powyższej decyzji J. M. wniosła odwołanie do Wojewody [...], żądając wypłaty przyznanego jej decyzja z dnia [..].12.1996r. zasiłku od 21. 06.2001 r. do dnia uzyskania uprawnień do emerytury .
Organ odwoławczy wydając opisana na wstępie decyzję wskazał w jej uzasadnieniu na przepis art. 145 § 1 kpa . Zgodnie z tym przepisem l kodeksu: "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24,25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało
następnie uchylone lub zmienione.
§ 2. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub/ zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. § 3. Z przyczyn określonych w § 1 pkt11 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa".
Przepis art. 145a. § 1 kpa stanowi, iż: "można żądać wznowienia postępowania
również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu
normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
§ 2. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie
jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, ze postępowanie, w którym zapadła ostateczna decyzja z dnia [...].12.996r. nie było dotknięte żadną z wadliwości wyliczonych w art. 145 §1 kpa ,nie miała też miejsce sytuacja z art. 145a kpa.
Równocześnie organ zauważył i przyznał ,że wskazana we wniosku skarżącej (data wpływu do M U W [...].11.2004r.) decyzja Kierownika RUP z dnia [...].12.1996r. przyznająca jej zasiłek do dnia [...].01. 2012r. nigdy nie została uchylona, nawet po przyznaniu prawa do renty w 1997r. Na tej podstawie J. M. domagała się aby zasiłek ten został jej wypłacony, uważa bowiem iż zasiłek jej nadal przysługuje.
Na koniec organ odwoławczy stwierdza , że nie zostały przez skarżącą przedstawione żadne dowody ani okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, który wydał decyzję z dnia [...].12.1996r. Także organ l jak i II instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego nie stwierdziły istnienia istotnych dla spawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Nadto nie stwierdzono, aby zaistniały pozostałe wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. przesłanki wznowienia postępowania.
Brak przesłanek do wznowienia postępowania skutkuje koniecznością zastosowania przepisu art. 151 § 1 kpa tj. odmową uchylenia decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym.
Powyższa decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Krakowie, zatytułowanej przez skarżącą jako skarga na bezczynność. J. M. zarzuciła w niej , że Wojewoda [...] nie ustosunkował się w niej do kwestii wypłat zasiłku przyznanego decyzja z dnia [...].12 1996r., a działania organów zatrudnienia mają na celu takie przewlekanie sprawy, aby doszło do przedawnienia zaległych wypłat.
W odpowiedzi na skargę organ przedstawił argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 153 póz 1270 ze zm. - dalej określanej skrótem ppsa ) sąd rozstrzyga sprawą w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Przedmiot niniejszej sprawy wyznaczony został decyzją organu pierwszej instancji, który kwalifikację pisma J. M. z dnia [...]. 11. 2004r. skierowanego do Wojewody [...] z żądaniem wznowienia wypłaty zasiłku przyznanego decyzją Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy w O. z dnia [...].12.1996r., a zatytułowanego jako wniosek o wznowienie postępowania , przejął wprost z nagłówka " Podania " bez dokonania jakiejkolwiek analizy tego pisma .
Wprawdzie postanowienie Wojewody [...] z dnia z dnia [...]. 12. 2005r. [...] wydane w trybie art. 65 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego ( kpa ) o przekazaniu "Podania" J. M. Staroście [...] do rozpoznania zawiera takie określenie przekazanego wniosku jakiego użyła w jego tytule sama skarżąca , jednakże nie zmienia to faktu , że w istocie przekazany został wniosek zawierający wyraźnie i jednoznacznie sformułowany wniosek o wznowienie wypłaty zasiłku, a nie wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją przyznającą ten zasiłek - w rozumieniu art. 145 kpa.
Zadaniem organu było zapoznanie się z treścią całego pisma i rozstrzygnięcie o zgłoszonym przez skarżącą żądaniu.
Wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczna decyzją Kierownika Urzędu Pracy w O z dnia [...] .12,1996r. tj. decyzji korzystnej dla skarżącej , na mocy której domagała się jedynie wypłaty zasiłku przyznanego tą decyzją , jest wbrew interesom skarżącej, toteż zgłoszonego przez nią " podania " nie można było odczytać dosłownie jako wniosku o wznowienie postępowania a w konsekwencji uchylenie tej decyzji. Nie posiadając informacji dotyczących instytucji przewidzianych kodeksem postępowania administracyjnego skarżąca w sposób niefortunny zatytułowała swoje podanie.
W myśl ogólnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 8, 9, kpa organy powinny w toku postępowania podjąć wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy ( art. 7 kpa ) , pogłębiać zaufanie obywateli do Państwa oraz świadomość i kulturę prawną ( art. 8 kpa )oraz obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych , które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania ( art. 9 kpa ). Zgodnie z art. 9 kpa organy także czuwają nad tym aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Rozpoznając "podanie " skarżącej jako wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 kpa i traktując pismo skarżącej dosłownie wg. Tytułu nadanego przez samą skarżącą, organy poniechały obowiązków wynikających z wyżej wymienionych ogólnych zasad postępowania administracyjnego , co doprowadziło do rozpoznania innej sprawy niż wnioskowanego przez skarżącą wykonania decyzji z dnia [...].12.1996r. o przyznaniu jej zasiłku do czasu uzyskania uprawnień emerytalnych tj. do [...]. 01. 2112r.
Naruszenie tych zasad postępowania miało zatem istotny wpływ na jego wyniki , co odpowiada dyspozycji art.. 145 § 1 pkt. 1Iit."c" ppsa, dlatego Sad uchylił zaskarżoną decyzję jak i decyzję organu pierwszej instancji , wraz z postanowieniem o wznowieniu postępowania. W tych okolicznościach uchyleniu ( w trybie art. 134 ppsa ) ulec musiały postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...].04. 2005r. o sprostowaniu oczywistej omyłki w postanowieniu o wznowieniu postępowania oraz postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 5.05.2005r. utrzymujące w mocy to postanowienie.
O kosztach orzeczono na podstawie § 18 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 163 póz.1348 ze zm. ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło