III SA/Kr 693/25

WyrokWSA w Krakowie2025-11-05

Skład orzekający: Ewa Michna, Janusz Kasprzycki, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia statutów sołectw, w szczególności jej poszczególne paragrafy dotyczące zakresu zadań sołectwa, zdolności procesowej sołectwa, ograniczenia udziału w zebraniu wiejskim, sposobu wyboru sołtysa oraz wymogu kworum, narusza przepisy ustawy o samorządzie gminnym w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej statutów sołectw, uznając, że użycie zwrotu "W szczególności" w § 6 naruszało art. 35 ust. 3 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym poprzez stworzenie otwartego katalogu zadań. Uznano również za zasadne zarzuty dotyczące przyznania sołectwu zdolności procesowej (§ 10), narzucenia obowiązku udziału sołtysa w sesjach rady gminy (§ 20) oraz ograniczenia biernego prawa wyborczego do kandydatów "obecnych na zebraniu" (§ 23 ust. 3). W pozostałym zakresie skargę oddalono, uznając, że pozostałe zapisy statutów nie naruszają istotnie prawa.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Oświęcimiu wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Przeciszów z dnia 23 lutego 2023 r. nr XL/290/23 w sprawie uchwalenia Statutów Sołectw Gminy Przeciszów, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały w zakresie Statutu Sołectwa Przeciszów. Prokurator zarzucił istotne naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym, m.in. poprzez zawarcie otwartego katalogu zadań, przyznanie zdolności procesowej sołectwu, ograniczenie udziału w zebraniu wiejskim, sposób wyboru sołtysa oraz wymóg kworum. Wójt Gminy Przeciszów wniósł o oddalenie skargi, argumentując jej bezzasadność.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność załącznika Nr 1 do zaskarżonej uchwały (Statutu Sołectwa Przeciszów) w części: § 6 w zakresie użytego zwrotu "W szczególności"; § 10; § 20 oraz § 23 ust. 3 w zakresie użytego zwrotu "obecnych na zebraniu". W pozostałym zakresie skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Urszula Zięba Protokolant sekretarz sądowy Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Oświęcimiu na uchwałę Rady Gminy Przeciszów z dnia 23 lutego 2023 r. nr XL/290/23 w sprawie uchwalenia Statutów Sołectw Gminy Przeciszów w zakresie – Statutu Sołectwa Przeciszów I. stwierdza nieważność załącznika Nr 1 do zaskarżonej uchwały w części: § 6 w zakresie użytego zwrotu "W szczególności"; § 10; § 20 oraz § 23 ust. 3 w zakresie użytego zwrotu "obecnych na zebraniu"; II. w pozostałym zakresie skargę oddala. Rada Gminy Przeciszów, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 7, art. 35 ust. 1, art. 40 ust. 2 pkt 1, art. 41 ust.1 oraz art. 42 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r., poz. 1153) podjęła 23 lutego 2023 r. uchwałę nr XL/290/23 w sprawie uchwalenia Statutów Sołectw Gminy Przeciszów. Załącznik nr 1 do tej uchwały stanowił Statut Sołectwa Przeciszów. Skargę na powyższą uchwałę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Prokurator Rejonowy w Oświęcimiu, domagając się stwierdzenia nieważności tej uchwały w zakresie podniesionych zarzutów. Prokurator zarzucił istotne naruszenie art. 35 ust. 1-3, art. 36 oraz art. 37a ustawy o samorządzie gminnym polegające na: – zawarciu w § 6, § 7, § 19 ust. 1 oraz § 22 ust. 6 załącznika nr 1 ww. uchwały otwartego katalogu zadań sołectwa, sołtysa, rady sołectwa oraz samorządu sołectwa, podczas gdy powierzenie tychże kompetencji przez jednostkę samorządu terytorialnego jednostce pomocniczej powinno odbyć się w sposób wyczerpujący, – przyznaniu w § 10 Statutu Sołectwa Przeciszów zdolności procesowej sołectwu, podczas gdy zgodnie z ogólnie obowiązującymi przepisami jednostka pomocnicza zdolności takiej nie posiada, zaś w sprawach sądowych stroną postępowania może być wyłącznie gmina, – uzależnieniu w § 12 Statutu prawa do udziału w zebraniu wiejskim od posiadania czynnego prawa wyborczego do Rady Gminy, podczas gdy ograniczenie wynikające z art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym dotyczy tylko i wyłącznie udziału w wyborach sołtysa i rady sołeckiej, – ograniczeniu w § 23 ust. 3 Statutu możliwości wyboru sołtysa do kandydatów pochodzących spośród obecnych na zebraniu wiejskim osób uprawnionych do udziału w nim, podczas gdy z art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym wyraźnie wynika, że sołtys jest wybierany spośród nieograniczonej liczby kandydatów i warunkiem wyboru nie musi być uczestnictwo w zebraniu wiejskim, które ma wyłonić ten organ, – wprowadzeniu w § 24 ust. 1 i 2 Statutu wymogu kworum w wysokości 1/10 osób uprawnionych do głosowania dla ważności wyboru przez zebranie wiejskie sołtysa i rady sołeckiej, podczas gdy zgodnie z art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania, a zatem wskazana norma kompetencyjna nie zawiera żadnych dodatkowych wymogów, w tym minimalnej ilości osób, które powinni wziąć udział w głosowaniu, – nałożeniu w § 20 Statutu na sołtysa obowiązku udziału w sesjach rady gminy, podczas gdy z art. 37a ustawy o samorządzie gminnym wynika, że przewodniczący organu wykonawczego jednostki pomocniczej może uczestniczyć w pracach rady gminy na zasadach określonych w statucie gminy, bez prawa udziału w głosowaniu, – przyznaniu w § 22 ust. 5 Statutu sołtysowi funkcji przewodniczenia posiedzeniom rady sołeckiej, podczas gdy ustawodawca nie przewidział formalnej funkcji przewodniczącego odnośnie rady sołeckiej. W uzasadnieniu skargi Prokurator na poparcie podniesionych zarzutów powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z 20 września 2002 r., III RN 144/01 oraz wyroki sądów administracyjnych: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2021 r. III OSK 3902/21, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 września 2020 r. IV SA/Po 595/20, z 3 lutego 2021 r. IVSA/Po 1571/20, z 14 lutego 2020 r. IV SA/Po 917/19, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 12 marca 2020 r. II SA/Go 33/20, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 20 lutego 2020 r. II SA/Ke 1102/19 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 kwietnia 2021 r. III SA/Gl 108/21. Prokurator wskazał też, że stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały nie stoi na przeszkodzie upływ rocznego terminu od dnia jej podjęcia (art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), gdyż uchwała ta jest niewątpliwie aktem prawa miejscowego. Zgodnie z kolei z art. 53 § 3 zd. 2 p.p.s.a. prokurator nie jest związany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi na akt prawa miejscowego, a ponadto nie jest zobowiązany przed wystąpieniem z taką skargą do wezwania organu jednostki samorządu terytorialnego do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z 10 czerwca 1996 r., OPS 2/96, LEX nr 27841). W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Przeciszów wniósł o oddalenie skargi w całości. Zdaniem organu skarga była bezzasadna. W pierwszej kolejności organ podniósł, że każda uchwała rady gminy podlega weryfikacji przez Wojewodę pod kątem legalności. Zaskarżona uchwała nie została uznana przez Wojewodę za naruszającą jakikolwiek przepis prawa. Dodatkowo uchwała ta była wielokrotnie zmieniana w takim samym trybie w jakim była uchwalona i również te zmiany nie stały się przedmiotem postępowania nadzorczego Wojewody. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi organ podał, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 października 2024 r., VIII SA/Wa 631/24 określenie kworum jako warunku ważności podejmowania uchwał przez zebranie wiejskie nie naruszało art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, który w tym zakresie nie zawiera żadnej regulacji. Jeżeli są zachowane kryteria objęte ww. przepisem, to także dopuszczalne było doprecyzowanie kworum jako wymogu określonej reprezentatywności mieszkańców danej społeczności lokalnej. Wskazanie tego kworum nie naruszyło zasady głosowania tajnego i bezpośredniego oraz wyboru spośród nieograniczonej liczby kandydatów na zebraniu wiejskim przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Nie można było także przyjąć, że art. 36 ust. 2 zawierał kompleksową regulację trybu wyboru sołtysa i rady sołeckiej, skoro przeprowadzenie wyborów członków tych organów wymagało doprecyzowania tej materii w statucie jednostki pomocniczej i to niezależnie od tego czy wyboru dokonuje zebranie wiejskie czy też wszyscy mieszkańcy w bezpośrednich wyborach. Wójt podkreślił, że żadne przepisy nie regulują zasad i trybu odwołania sołtysa. Ustawodawca kierując się zasadą samodzielności pozostawił kwestie regulacji odwoływania sołtysa zapisom jednostek pomocniczych. Nie można zatem uznać, że przyznanie zebraniu wiejskiemu - jako organowi uchwałodawczemu - kompetencji do odwołania sołtysa i członków rady sołeckiej, w sposób istotny narusza prawo. Ustawa o samorządzie gminnym nie zawierała jednocześnie jakichkolwiek przepisów pozwalających na przyjęcie konstrukcji domniemania właściwości zebrania wiejskiego w sprawach nieuregulowanych ustawą. Przyznanie zebraniu wiejskiemu charakteru elekcyjnego pozostaje zatem w sprzeczności z regulacją art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w którym ustawodawca nadał zebraniu wiejskiemu wyłącznie uprawnienia uchwałodawcze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 września 2024 r., III OSK 4035/21). Wskazanie kworum nie naruszyło zasady głosowania tajnego, głosowania bezpośredniego, wyboru spośród nieograniczonej liczby kandydatów oraz wyboru na zebraniu wiejskim przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Nie można także było przyjąć, że art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym zawiera kompleksową regulację trybu wyboru sołtysa i rady sołeckiej skoro przeprowadzenie wyborów członków tych organów wymaga doprecyzowania tej materii w statucie jednostki pomocniczej i to niezależnie od tego, czy wyboru dokonuje zebranie wiejskie czy też wszyscy mieszkańcy w bezpośrednich wyborach. Organ wskazał, że w doktrynie postuluje się potrzebę określania kworum dla zebrania wiejskiego, żeby wiedzieć, kiedy rzeczywiście rozstrzygnięcie jest podjęte przez ten organ (B. Jaworska-Dębska, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, P. Chmielnicki (red.), Warszawa 2013 r., s. 554). Pozostałe wskazane w skardze naruszenia dotyczące zasad techniki prawodawczej czy też regulacji statutowych w zakresie otwartego katalogu zadań sołectwa, sołtysa, rady sołectwa oraz samorządu sołectwa - w ocenie organu, nie stanowią istotnego naruszenia prawa i nie uzasadniają stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały nawet w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga tylko w części była zasadna. Na wstępie Sąd wskazuje, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych "jeżeli wojewoda nie podjął rozstrzygnięcia nadzorczego w stosunku do jakiejś uchwały, to jeszcze nie oznacza, że rozstrzygnął o jej legalności w konkretnym stanie faktycznym i prawnym. (...) brak wszczęcia postępowania nadzorczego nie jest równoznaczny z rozstrzygnięciem sprawy legalności konkretnej uchwały organu gminy" (wyrok NSA 28 grudnia 2018 r., I OSK 4097/18 powoływany wielokrotnie). Z tych to powodów argumentacja Wójta Gminy oparta na założeniu, że organ nadzoru nie dopatrzył się istotnych naruszeń prawa w zaskarżonym statucie sołectwa, nie miała znaczenia dla orzekającego sądu administracyjnego, który kontrolował zgodność z prawem tegoż statutu. Zasadne były zarzuty Prokuratora dotyczące § 6 statutu, ale tylko w części użytego zwrotu "W szczególności". Zdaniem orzekającego Sądu należy zaznaczyć, że art. 35 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym posługując się określeniem "w szczególności" w zakresie przedmiotu regulacji objętych statutem jednostki pomocniczej gminy, powoduje, że wymienione w tym przepisie elementy statutu, nie są katalogiem zamkniętym. Powołany przepis stanowi bowiem, że Statut jednostki pomocniczej określa w szczególności: 1) nazwę i obszar jednostki pomocniczej; 2) zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej; 3) organizację i zadania organów jednostki pomocniczej; 4) zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji; 5) zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej. W ocenie Sądu nie oznacza to jednak, że zakres zadań jednostki pomocniczej, który jest pochodną uprawnień przekazanych sołectwu przez radę gminy (jak wskazuje art. 35 ust. 3 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym) – może być niedookreślony. Skoro bowiem, jak podkreśla się w poniżej przywoływanej literaturze przedmiotu – powstanie sołectwa – z zakresem przekazanych mu zadań, jest wynikiem samoograniczenia się przez radę gminy w jej kompetencjach, to w szczególności "zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji" powinien zostać jasno i wyraźnie dookreślony w statucie jednostki pomocniczej. Jednocześnie Sąd przyjął, że ustawodawca wyznaczył radzie gminy stosunkowo szeroki zakres możliwości szczegółowych regulacji – z tych to powodów, tam gdzie zapisy statutu sprzeciwiały się oczywistym wartościom konstytucyjnym bądź sprzeczne były w wybranymi przepisami ustawowymi – należało uznać, że doszło zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do istotnego naruszenia prawa, a co za tym idzie – stwierdzić nieważność zaskarżonych przepisów. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, ustawodawca zadecydował, o domniemaniu generalnej kompetencji rady gminy. Oznacza to, że przekazywanie tych kompetencji innym jednostkom (tu: sołectwu) musi być precyzyjne. Zasada działania organów publicznych na podstawie prawa, co wynika z art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. wymaga, aby podstawy prawne do działania organu władzy publicznej były wyraźnie określone. W przeciwnym razie może dojść do wykonywania zadań przez sołectwo w zakresie nie przekazanym mu przez radę gminy. Rzeczą radnych jest więc takie skonstruowanie katalogu przekazywanych zadań i określenie sposobu ich realizacji, aby podstawa prawna do podejmowania określonych rozstrzygnięć była jasna i oczywista. Jak wskazuje się w doktrynie, byt jednostki pomocniczej gminy jest uzależniony od nadanych jej statutem konkretnych uprawnień, gdyż poza statutem brakuje innej podstawy prawnej do podejmowania przez nią działań (por. P. Chmielnicki, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Warszawa 2022). Co więcej, doktryna w sposób wyraźny opowiada się za możliwością upodmiotowienia jednostek pomocniczych tj. powierzenia im możliwości wykonywania zadań publicznych w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Gmina, tworząc jednostki pomocnicze, dokonuje bowiem samoograniczenia się, tak jak państwo samoogranicza się, tworząc samorząd terytorialny. Świadczy o tym, po pierwsze, art. 35 ust. 3 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Wynika z niego, że gmina w statucie jednostki pomocniczej określa zakres zadań przekazywanych jej przez gminę oraz sposób ich realizacji. Po drugie, podobny wniosek wypływa z art. 39 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym. W tym przepisie również brak zastrzeżenia przy upoważnieniu przez radę gminy organu wykonawczego jednostki pomocniczej do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, że zadania te mają być wykonywane w imieniu gminy. Tym samym uprawniony wydaje się wniosek, że jednostki pomocnicze mogą być upoważniane (w przypadku ich utworzenia) do wykonywania scedowanych na nie zadań we własnym imieniu (E. Szewczyk, S. Pawłowski, 4. Podmiotowość publicznoprawna jednostek pomocniczych samorządu terytorialnego [w:] Podmiotowość samorządu terytorialnego - ustrojowe pytania i dylematy, red. K. Małysa-Sulińska, M. Stec, Warszawa 2020). Z tych to powodów Sąd uznał, że użycie w § 6 zaskarżonego statutu określenia "W szczególności" stworzyło otwarty katalog zadań przekazywanych sołectwom, co naruszyło w sposób istotny ww. art. 35 ust. 3 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. W pozostałym zakresie Sąd uznał, że forma (§ 7); zakres zadań powierzonych sołtysom (§ 19 ust. 1) oraz zadania Rady Sołeckiej (§ 22 ust. 6) mogą być określane w formie katalogu otwartego, ponieważ dotyczą one wyłącznie realizacji zadań sołectwa, które w wyniku stwierdzenia nieważności części § 6 statutu, będą katalogiem zamkniętym. Zasadne były również zarzuty Prokuratora dotyczące nieprawidłowego wyposażenia sołectw w zdolność procesową (§ 10 statutów). Zdaniem orzekającego Sądu, w przypadku jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi o zdolności prawnej takich jednostek można mówić tylko wtedy, gdy ustawa przyznaje im taką zdolność. Żaden przepis, czy to ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy też ustawy o samorządzie gminnym nie przyznaje jednostce pomocniczej ani statusu osoby prawnej, ani też jednostki organizacyjnej wyposażonej w zdolność prawną lub zdolność do czynności prawnych. Sołectwo nie ma też zdolności procesowej w postępowaniach administracyjnych. Organ wykonawczy gminy może co najwyżej upoważnić organ jednostki pomocniczej do reprezentowania gminy w zakresie zarządzania lub korzystania z mienia komunalnego. Jednostce pomocniczej nie mogą nawet przysługiwać uprawnienia o charakterze administracyjnym do rzeczy jak np. prawo trwałego zarządu. Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną, a jednostka pomocnicza nie jest jednostką organizacyjną gminy (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2021 r. III OSK 3779/21). Zasadne były również zarzuty dotyczące nałożenia na sołtysów obowiązku uczestniczenia w sesjach rady gminy. Zdaniem Sądu zasadnie skarżący Prokurator wskazał na wyraźny w tym zakresie art. 37a ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym przewidziano dla przewodniczącego jednostki pomocniczej jedynie możliwość, a nie obowiązek uczestniczenia w posiedzeniach rad gminy. Sąd stwierdził również istotne naruszenie prawa w zakresie, w którym § 23 ust. 3 statutu ograniczał bierne prawo wyborcze do kandydatów "obecnych na zebraniu" wiejskim. Zgodnie bowiem z art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Z uwagi więc na stwierdzenie, że część zaskarżonych przepisów statutu w sposób istotny naruszyła prawo (wykroczenie poza zakres upoważnienia ustawowego; sprzeczność z wyraźnymi przepisami ustawy) Sąd stwierdził nieważność wymienionych w pkt I wyroku przepisów statutu sołectwa Przeciszów– przyjmując, że jest to istotne naruszenie prawa w rozumieniu art. 91 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym. W pozostałym zakresie Sąd skargę oddalił. Poza nieuwzględnieniem zarzutów Prokuratora dotyczących § 7; §19 ust. 1 i § 22 ust. 6 statutu (o czym była mowa powyżej); Sąd uznał również, że dopuszczalne było takie sformułowanie treści, § 12 zaskarżonego statutu, że prawo do udziału w nim mieli wszyscy mieszkańcy Sołectwa posiadający czynne prawo wyborcze do Rady Gminy. Skoro organem uchwałodawczym sołectwa (art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) jest zebranie wiejskie, a zasady, tryb wyborów i organizacje organów jednostki pomocniczej reguluje statut (art. 35 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy o samorządzie gminnym) to zaskarżony zapis ani nie wykraczał poza upoważnienia ustawowego rady gminy; nie był sprzeczny z żadnym z przepisów ustawowych, ani też nie prowadził do wykluczenia mieszkańców sołectwa z kręgu osób potencjalnie uprawnionych do podejmowania uchwal przez zebranie wiejskie. Sąd uznał również za niezasadne zarzuty dotyczące wymogu kworum (§ 24 ust. 1 i 2 zaskarżonego statutu). Sądowi znane są różne w tym zakresie poglądy sądów administracyjnych (w tym powołane w skardze). W części zapadłych wyroków dopuszczono wybór sołtysa i rady sołeckiej przez zebranie wiejskie, a także dopuszczono określenie kworum dla dokonania ważnych wyborów (por. wyroki NSA z dnia 9 kwietnia 2024 r., III OSK 4103/21, III OSK 4427/21), w części wyroków wykluczono możliwość wyboru sołtysa i rady sołeckiej przez zebranie wiejskie oraz ustalenie kworum dla ważności wyborów (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2023 r., III OSK 3127/21), w części orzeczeń wykluczono wybór sołtysa i rady sołeckiej przez zebranie wiejskie, dopuszczając równocześnie ustalenie kworum dla dokonania wyborów (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 listopada 2024 r., VIII SA/Wa 624/24), w części natomiast dopuszczono wybór sołtysa i rady sołeckiej przez zebranie wiejskie, a wykluczono możliwość określenia kworum dla takiego wyboru (por. wyrok WSA w Kielcach z 18 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 677/22). Po ponownym przeanalizowaniu zarzutów Prokuratora w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, Sąd rozpoznający tę sprawę podziela stanowisko dopuszczające możliwość określenia kworum dla dokonania tego wyboru. W ocenie Sądu postanowienia te nie naruszają zakresu upoważnienia zawartego w art. 35 ustawy o samorządzie gminnym ani nie naruszają innych przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Niezasadne były również zarzuty Prokuratora dotyczące istotnego naruszenia prawa przez § 22 ust. 5 zaskarżonego statutu. Zdaniem orzekającego Sądu wyposażenie sołtysa w uprawnienie przewodniczenia obradom rady sołeckiej nie narusza również art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy organ wykonujący władzę publiczną działa na podstawie i w granicach przepisów prawa (por. wyrok NSA z 9 lutego 2023 r, III OSK 6684/21). W szczególności, zdaniem orzekającego Sądu, sam fakt przewodniczenia obradom rady sołeckiej, która ma wspomagać działalność sołtysa – nie stanowi naruszenia prawa, ponieważ żaden przepis zaskarżonego statutu nie stanowi o tym, że przewodniczący radzie sołeckiej – sołtys- jest jednocześnie członkiem tej rady. Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części określonej w pkt I wyroku uznając, że doszło w tym przypadku do istotnego naruszenia prawa uzasadniającego wyeliminowanie wskazanych zapisów z obrotu prawnego. W pozostałym zakresie Sąd (pkt II) nie podzielił zastrzeżeń Prokuratora, w związku z czym na podstawie art. 151 powołanej ustawy, oddalił skargę

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło