III SA/Kr 695/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie : WSA Halina Jakubiec spr. WSA Elżbieta Kremer Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2006 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia 4 czerwca 2004 r , Nr : [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek s k a r g ę o d d a l a IIISA/Kr 695/04 UZSADNIENIE Powołując się na treść przepisu art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciw działaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. z 2003 Nr 58 poz.514 z późn. zm.) Wojewoda [...] decyzją z dnia 4.06.2004r.02 r. ([...] ) utrzymał w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]. 04. 2004r. ([...] ) o odmowie przyznania P. N. odsetek ustawowych od kwoty [...] zł wypłaconej w dniu 23 . 03. 2003r. z tytułu wyrównania świadczenia przedemerytalnego przysługującego w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]. 06. 2002r. do [...] . 04. 2004r. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawiając stan faktyczny na tle którego wydana została decyzja stwierdził, że art. 24 ust. 8 powołanej na wstępie ustawy, stanowiący , iż uprawnionym do zasiłku , dodatku szkoleniowego , stypendium oraz świadczenia przedemerytalnego przysługują odsetki ustawowe, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób nie dokonał ich wypłaty w terminie , dotyczy wyłącznie sytuacji gdy z opóźnieniem wypłacono jedno z wymienionych świadczeń do którego prawo jest już ustalone. Natomiast prawo do ustawowych odsetek nie przysługuje z tytułu opóźnienia wynikłego w związku z ustalaniem uprawnień . Takie rozumienie treści tego przepisu przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 maja 1999 r. sygn. Akt II/SA ŁD 979/97. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. N. uznając za oczywisty fakt opóźnienia w wypłacie świadczenia domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko wnosząc ojej oddalenie . Stan na tle którego powstał spór o wypłatę odsetek nie jest sporny i przedstawia się następująco: Wyrokiem z dnia 8. 09. 2003r (sygn. akt IISA /Kr 2938/02 ) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uwzględniając skargę P. N. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. 10. 2002 r. Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania P. N. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] . 06. 2002r z powodu niespełnienia warunków określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wcześniejszą decyzją Prezydent Miasta [...] przyznał P. N. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] . 10 2001 r. , który to zasiłek był skarżącemu wypłacany , do dnia ustalenia uprawnień do korzystniejszego dla skarżącego świadczenia przedemerytalnego, co jednakże nastąpiło dopiero w wykonaniu przez organ wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] . 09. 2003r. Dokonując ponownej oceny przesłanek wymaganych do przyznania świadczenia przedemerytalnego organ uwzględniając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, które w tej sprawie miało charakter wiążący, wydał w dniu [...]. 03. 2004r. decyzję o przyznaniu P. N. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia osiągnięcia przez niego wieku 63 lat- co nastąpiło w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego tj. w dniu 28. 06.2002r. Decyzję tą, zgodnie z wymogami art. 37k ust.2 i 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzedziła wydana na wniosek Kierownika Grodzkiego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] . 12.2003r. decyzja organu rentowego z daty [...] . 02. 2004r. ustalająca wysokość emerytury P. N. dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego. Wypłata , ustalonego w wyniku wyżej przedstawionego postępowania , świadczenia nastąpiła w dniu [...] . 03.2003r. przy czym stanowiła wskazaną na wstępie kwotę [...] zł , będącą wyrównaniem różnicy pomiędzy wypłaconym zasiłkiem przedemerytalnym , a korzystniejszym świadczeniem przedemerytalnym. W dniu [...] . 03.2004r. wpłynęło do Grodzkiego Urzędu Pracy w [...] pismo stanowiące wniosek skarżącego o wypłatę ustawowych odsetek od zaległych wypłat świadczenia przedemerytalnego. Rozpatrując ten wniosek Prezydent Miasta [...] wydał w dniu [...] . 04. 2004r. decyzję w której odmówił przyznania żądanych odsetek ustawowych , gdyż zdaniem organu świadczenie przedemerytalne wypłacono w najbliższym możliwym terminie po dokonaniu czynności związanych z wyliczeniem przez organ rentowy wysokości emerytury i wyliczeniem zaistniałej różnicy pomiędzy kwotą wypłacanego zasiłku przedemerytalnego a ustaloną kwotą świadczenia przedemerytalnego. Decyzję tą w wyniku postępowania odwoławczego Wojewoda [...] utrzymał w mocy wydając opisane na wstępie orzeczenie będące przedmiotem niniejszego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Nie istnieją podstawy prawne pozwalające na uwzględnienie skargi . Wykładnia przepisu art. 24 ust.8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( w/w) zarówno językowa jak i systemowa prowadzi do związania prawa do odsetek z uchybieniem terminu wypłaty zasiłku, przez co należy rozumieć opóźnienie w dokonaniu czynności faktycznej, które w tym przypadku rodzi skutki prawne, a nie z opóźnieniem wnikającym z wykonywania kompetencji przez właściwe urzędy pracy i wykorzystywania przez strony postępowania administracyjnego przysługujących im środków prawnych. Prawo do odsetek jest konsekwencją obowiązywania rygorów w zakresie wypłat zasiłków i ma miejsce w przypadku uchybień powiatowego urzędu pracy zobowiązanego do wypłaty zasiłków. W rozpatrywanym przypadku taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż uprawnieni skarżącego do świadczenia przedemerytalnego powstało dopiero w wyniku postępowania sądowoadministracyjnego, a następnie ustalenia uprawnień przez organ zgodnie z przewidzianą prawem procedurą. Analiza przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jak i treść wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych , pozwala stwierdzić, że brak jest przepisów prawa materialnego jak i procesowego, które przewidywałyby w związku z opóźnieniem do którego doszło ze względu na wdrożenie standardowych procedur przewidzianych przez prawo dla ustalenia i dochodzenia uprawnień określonych ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłków i świadczeń. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ( kpa ) przewidywały jedynie roszczenie odszkodowawcze przysługujące na zasadach określonych art. 160 kpa stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem prawa, tylko wówczas, gdy naruszenie to objęte było dyspozycją art. 156 § 1 kpa skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji .Odpowiednio kwestię odszkodowania reguluje na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270 z późn. zm. ) przepis art.287, stanowiąc iż w przypadku gdy sad uchyli zaskarżoną decyzję, a organ rozpatrując sprawę ponownie umorzy postępowanie lub stwierdzi nieważność aktu albo ustali przeszkodę prawną uniemożliwiającą stwierdzenie nieważności aktu , stronie, która poniosła szkodę służy odszkodowanie od organu , który wydał decyzję. Na gruncie stanu prawnego obowiązującego do 31 sierpnia 2004 r. przepis ten odsyłał do art. 160 kpa. W rozpatrywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawie nie stwierdzono nieważności zaskarżonej decyzji, dopatrując się, jak wynika z treści wyroku z dnia 8. 09. 2003 IISA/Kr 2938/02, wyłącznie podstaw do jej uchylenia. Ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 162, poz. 1692 ) wprowadzone zostały nowe zasady dotyczące odpowiedzialności ,poprzez skreślenie art.160 kpa, a wprowadzenie odpowiedniej zmiany w art.417 Kodeksu cywilnego ( art.1 tej ustawy ) . Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 września 2004 r., przy czym do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed wejściem w życie ustawy zastosowanie mają przepisy stanowiące o dotychczasowych zasadach. Analiza treści przedstawionych powyżej przepisów wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości ,że ani dotychczasowe ani nowe zasady dotyczące postępowania administracyjnego nie przewidują wypłaty przez organy administracji odsetek. Rozumowanie skarżącego wywodzi się , jak należy przypuszczać z treści art. 481 § 1 kodeksu cywilnego, normującego kwestię odsetek w przypadku opóźnienia ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Należy zauważyć, że przepis ten jednakże dotyczy wyłącznie stosunków cywilnoprawnych . Źródłem uprawnienia do wypłaty zasiłku przedemerytalnego ( lub świadczenia przedemerytalnego ) jest decyzja administracyjna wydana na podstawie odpowiednich przepisów prawa Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 10. 07. 200 r. SK 12/99 ( publikowane w OTK 2000/5/143 ) stwierdził, że nie można wykluczyć powstania stosunku cywilnoprawnego między podmiotami związanymi stosunkiem administracyjno - prawnym. Jednakże ocena czy doszło do zdarzenia prawnego powodującego powstanie pomiędzy skarżącym a organem stosunku o charakterze cywilnoprawnym nie należy ani do organu ani też do sądu administracyjnego. Przyjęty w Polsce model sądownictwa administracyjnego nie dopuszcza bowiem badania w postępowaniu sądowo administracyjnym skutków niewykonania lub nienależytego wykonania legalnej i niewadliwej decyzji administracyjnej, Wskazuje na to treść art.3 w zestawieniu z art.3, 3, 13, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczy jednakże sytuacji, gdy opóźnienie w wypłacie nastąpiło po ustaleniu uprawnień w drodze decyzji administracyjnej , z czego należy wnioskować , że kwestia opóźnienia związana z ustalaniem uprawnień nie może być dochodzona inaczej jak na zasadzie odpowiedzialności za szkodę ,określonej w art.417 § 3 Kodeksu cywilnego. Żądanie skarżącego nie znajduje uzasadnienia prawnego. Wydanie przez organ decyzji odmownej, która następnie w wyniku kontroli sądowo administracyjnej została uchylona nie mieści się w dyspozycji art.24 ust. 8 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( w/w ). Oznacza to ,że organy administracji orzekając w niniejszej sprawie słusznie przyjęły , iż prawo do odsetek przysługuje z tytułu opóźnienia w wypłacie zasiłku , a nie z tytułu opóźnienia w ustaleniu prawa do świadczeń przewidzianych ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Nie ma także przepisu o charakterze bardziej ogólnym , który mógłby stać się podstawą uwzględnienia żądania P. N. i wypłaty dochodzonych przez niego odsetek. Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.