III SA/Kr 695/07
WyrokWSA w Krakowie2007-10-08
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Piotr Lechowski, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy różnica między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią gruntów rolnych, wynikająca z kontroli, może być podstawą do odmowy przyznania płatności bezpośrednich, jeśli nie zostanie udowodnione umyślne działanie rolnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, iż skarżąca działała umyślnie i celowo, deklarując zawyżoną powierzchnię gruntów. Samo stwierdzenie rozbieżności między deklarowaną a zmierzoną powierzchnią nie jest równoznaczne z umyślnością działania, co jest warunkiem zastosowania surowszych sankcji przewidzianych w przepisach unijnych. W związku z tym, organy naruszyły przepisy postępowania, nie wyjaśniając dostatecznie motywów i sposobu działania skarżącej.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W wyniku kontroli stwierdzono rozbieżności między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią niektórych działek, co doprowadziło do odmowy przyznania płatności. Skarżąca kwestionowała sposób przeprowadzenia drugiej kontroli oraz zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy i dokonano dowolnej oceny dowodów. Organy uznały, że rozbieżności wynikły z umyślnych działań skarżącej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie NSA Piotr Lechowski WSA Elżbieta Kremer (spr.) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2007 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej D. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] wpłynął do Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek D. K. dotyczący przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (OB.) na rok 2006 wraz z płatnościami z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). W dniu [...].08.2006 r. gospodarstwo skarżącej zostało wylosowane do kontroli w miejscu jego położenia. Z protokołu tej kontroli wynikało, że dla działki "I" nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości a powierzchnia zadeklarowana odpowiadała powierzchni zmierzonej.
Podczas kontroli przeprowadzonej w biurze Agencji stwierdzono jednak, że istnieją nieprawidłowości dotyczące działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...], [...],[...]/[...], co stało się powodem wystosowania do skarżącej wezwania do złożenia wyjaśnień. Wezwanie dotyczyło między innymi zawyżenia powierzchni uprawnionej do otrzymania płatności na działkach ewidencyjnych numer [...] i numer [...], położonych w województwie [...], powiat [...], gmina [...], obręb S. W dniu [...].09.2006r. w odpowiedzi na wezwanie skarżąca stawiła się osobiście w Biurze ARiMR . Skarżąca złożyła w toku wyjaśnień oświadczenie, iż powierzchnia upraw rolniczych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z dnia [...] na rok gospodarczy 2006, jest zgodna ze stanem faktycznym, a nie jest zgodna z danymi zawartymi w załącznikach graficznych.
W dniu [...],[...].09.2006r. odbyła się w gospodarstwie skarżącej kontrola sprawdzająca. W trakcie tej kontroli wykryto błędy w stosunku do działek rolnych:
dla działki rolnej "I" - pastwisko trwałe, powierzchnia deklarowana to 1.13 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu to 0.00 ha zawyżenie powierzchni o 1.13 ha,
- dla działki rolnej "L" - trawy na gruntach ornych, powierzchnia deklarowana to 0.67ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu to 0.54ha zawyżenie powierzchni o 1.13 ha
- dla działki rolnej "Ł" - kukurydza pastewna, powierzchnia deklarowana to l .OOha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu to 1.09ha zaniżenie powierzchni o 0.09ha(DR13-),
dla działki rolnej "S" - ziemniaki, powierzchnia deklarowana to 0.35ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu to 0.45ha zaniżenie powierzchni o 0.10ha(DR13-).
Ponadto dla działki rolnej "I" zadeklarowanej na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...], podczas kontroli na miejscu zastosowano kod błędu DR 18 oznaczający, że " W dniu kontroli na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza. Kod skutkujący wykluczeniem działki rolnej z płatności".
Wobec powyższego decyzją wydaną w dniu [...] nr [...] Kierownik Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 3 ust. l ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, póz. 40 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.), r. odmówił skarżącej D. K. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 z uwagi na stwierdzenie różnic między powierzchnią zadeklarowaną a ustaloną powierzchnią kwalifikującą się do objęcia płatnościami, wynikającą z nieścisłości popełnionych umyślnie. Wskazał, że powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w roku 2006 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 11,67 ha. Powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 10,54 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej/na miejscu* wynosi 10,72%. Podał dalej, że zgodnie z art. 138 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1 782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20. 1 1 .2004 r., str. l ze zm.), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną wynosi do 20% powierzchni stwierdzonej i wynika z umyślnego zawyżenia powierzchni, wówczas pomoc, do jakiej producent rolny byłby uprawniony, nie jest przyznawana za dany rok kalendarzowy. Odmowa przyznania jednolitej płatności obszarowej skarżącej została więc wobec organu słusznie zastosowana.
Co do płatności uzupełniającej - innych roślin - organ również odmówił przyznania płatności z tej podstawy wskazując na art. 53 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r. str. 18ze zm.), który brzmi: Jeżeli różnice między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym, zgodnie z art. 50 ust. 3, 4 lit. b) oraz ust. 5 wynikają z nieprawidłowości popełnionych celowo, pomoc, do której rolnik byłby uprawiony zgodnie z art. 50 ust. 3, 4 lit. b) oraz ust. 5 nie zostanie przyznana na dany rok kalendarzowy w ramach danego programu pomocy. Ponadto, jeśli różnica wynosi ponad 20 % obszaru zatwierdzonego, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust, 3, 4 lit b) oraz ust. 5. Kwota ta podlega odliczeniu od płatności pomocowych w ramach jakiegokolwiek systemu wsparcia, o którym mowa w tytułach III, IV i IVa rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, lub w ramach dodatkowej kwoty pomocy ustanowionej w art. 12 tego rozporządzenia, do których dany rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków, jakie złożył w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym wykrycia różnicy. Jeśli dopłaty nie pozwalają na pełną kompensatę tej kwoty, pozostałe saldo zostaje anulowane. Jeżeli rolnik zgłasza więcej niż jedno uprawnienie do płatności, a zgłoszony obszar spełnia wszystkie pozostałe wymogi kwalifikowania, zmniejszenia lub wykluczenia przewidziane w ust. l i 2 nie stosują się. Jeżeli rolnik zgłasza obszar większy niż uprawnienia do płatności, a zgłoszony obszar nie spełnia wszystkich pozostałych kryteriów kwalifikowania, różnica, o której mowa w ust. l i 2, jest różnicą pomiędzy obszarem spełniającym wymogi kwalifikowania a kwotą zgłoszonych uprawnień do płatności. Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddziału Regionalnego decyzją z dnia [...] nr [...], orzekając na skutek odwołania D. K. z dnia [...] od decyzji Kierownika Biura Arimr , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał w uzasadnieniu, że zasadnie płatność JPO została wnioskodawczyni na podstawie art. 138 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. odmówiona z uwagi na to, że stwierdzona w wyniku czynności kontrolnych różnica między obszarem przez nią zadeklarowanym do Jednolitej Płatności Obszarowej a terenem faktycznie do niej uprawnionym była w przedmiotowej sprawie mniejsza niż 20%. Zasadnie też organ I instancji ustalił, że różnica została spowodowana przez skarżącą celowo. Organ wyraził również stanowisko, że art. 53 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. został prawidłowo zastosowany poprzez odmówienie skarżącej płatności UPO. W uzasadnieniu prawnym organ wskazał, że przy ocenie charakteru uchybień przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W przypadku osoby prowadzącej gospodarstwo, wskazanym jest przypuszczenie, że znane jej będą podstawy mechanizmów związanych z płatnościami, z których chce ona skorzystać. Praktyka działalności rolniczej powinna też być wskazówką odnośnie tego, które części działek są przez wnioskodawcę faktycznie użytkowane, oraz do czego i jakie płatności mogą mu przysługiwać. To zadaniem wnioskodawczyni było zadbanie o to, by podać prawidłowe i aktualne dane dot. użytkowanych rolniczo przez nią działek ewidencyjnych. W związku z tym zdaniem organu, to wnioskodawczyni właśnie powinna postarać się o to, by podać charakterystyki powiązanych z działkami ewidencyjnymi działek rolnych zgodnie ze stanem faktycznym na dzień składania wniosku. Z uwagi na to, że składany jest wniosek o płatności związane przede wszystkim z uprawianą powierzchnią, można domniemywać, że składający go zna obszar, który jest użytkowany rolniczo w danym roku, a odnośnie którego występuje on o dopłaty.
Wnioskodawczyni była również zobowiązana do podania danych dot. działek rolnych w taki sposób, by możliwe było bezproblemowe ustalenie rodzaju i wymiaru wsparcia o jakie wnioskowała. W/w obowiązek wynika m.in. z art. 12 ust. l w/w rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 (w przypadku roku 2005 i nast). Deklarowane we wniosku dane powinny być zgodne ze stanem rzeczywistym w interesie samego wnioskodawcy. Dotyczy to zwłaszcza powierzchni działek rolnych, ponieważ to ona jest w tym wypadku główną miarą ewentualnie przyznawanych płatności. Konieczność podawania danych zgodnych ze stanem faktycznym wynika m.in. z brzmienia art. 50 ust. 3 w/w rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 (dot. roku 2005 i nast.). Zgodnie z ich zapisami to właśnie rzeczywista wielkość działek rolnych jest podstawowym odniesieniem dla ewentualnych zawyżeń powierzchni deklarowanych do dopłat. Według niej są więc wyznaczane tak zmniejszenia płatności, jak wyłączenia od ich przyznawania. Tymczasem w przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni zadeklarowała do płatności m.in. działki rolne, odnośnie których okazało się podczas kontroli na miejscu, że są mniejsze, niż wynikałoby to ze złożonego pierwotnie wniosku, bądź nie nadają się do płatności o jakie wnioskowano. Zdaniem organu II instancji okoliczności tej sprawy jednoznacznie wskazują również na to, że wnioskodawczyni celowo próbowała działać na szkodę ARiMR. Pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczyła bowiem, że deklaracja zawarta we wniosku jest zgodna z rzeczywistością. Oświadczenie to zostało złożone mimo, że wobec zawartości załączników graficznych pojawiły się odnośnie tego wątpliwości. Weryfikacja tego faktu, skutkująca analizowaną decyzją, nastąpiła w wyniku sprawdzającej kontroli na miejscu przeprowadzonej przez BKM MOR ARiMR. Nie bez znaczenia zdaniem organu jest również fakt, że dane, jakie zawarto w formularzu wniosku, zostały jednak przez wnioskodawczynię potwierdzone jej własnoręcznym podpisem. Wyklucza to ewentualne uwolnienie się od odpowiedzialności poprzez przerzucenie jej na osobę, która "tylko" wypełniała wniosek. Skarżąca nie poinformowała też ARiMR zawczasu o nieprawidłowościach tak, by uniknąć sankcji z nimi związanych. W przedmiotowej sprawie nie wykorzystano bowiem ani możliwości złożenia w terminie odpowiedniej zmiany do wniosku, ani też nie skorzystano z możliwości wycofania zawartych w nim działek, odnośnie których pojawiły się poważne wątpliwości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura ARMiR z dnia [...] zarzucając naruszenie przepisów postępowania art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. polegające na odmowie przyznania stronie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 wskutek braku dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz pomimo niezebrania i nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego sprawy oraz naruszenie art. 80 k.p.a. polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego sprawy, które to naruszenia miały istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazała, że nie można uznać za wystarczające do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia podjętych przez organy administracji czynności zmierzających do ustalenia zgodności danych zawartych w złożonym przez nią wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich a stanem faktycznym na gruncie. Podniosła, że jej grunt poddany był kontroli w dniu [...].08.2006 r. kiedy to nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. W ocenie skarżącej organy administracji pomimo zarzutów skarżącej w kwestii rozbieżności nie wyjaśniły ich w żaden sposób. Z protokołu kontroli przeprowadzonej dniu [...].08.2006 r. wynika, że dla działki "I" nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, (powierzchnia zadeklarowana odpowiadała powierzchni zmierzonej). Z kolei z protokołu kontroli z dnia [...] i [...].09.2006 r. wynika, że dla działki "I" wystąpiła nieprawidłowość określona kodem 18 polegająca na tym, że na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza, co skutkuje wykluczeniem tej działki z płatności. W toku tej kontroli stwierdzono ponadto dla działki "L" mniejszą powierzchnię od zadeklarowanej. Skarżąca podkreśliła, że w trakcie kontroli z dnia [...].08.2006 r. dokonano fizycznego pomiaru działek na gruncie poprzez obejście terenu mierzonej nieruchomości i wykorzystaniu urządzeń pomiarowych, a podczas kontroli w dniu [...].09. i [...].09.2006 r. pomiar wykonano z samochodu przy pomocy urządzeń elektronicznych. Zdaniem skarżącej taki sposób wykonania pomiaru nie może być uznany za prawidłowy i stanowić podstawę czynienia wiarygodnych ustaleń faktycznych co do powierzchni mierzonych gruntów. Podniosła, że dwa różne wyniki pomiarów powinny stanowić dla organu administracji wystarczającą podstawę do podjęcia czynności mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w zakresie powierzchni pomierzonych gruntów. W ocenie skarżącej arbitralne i dowolne jest stanowisko organu administracji, jakoby różnica między powierzchnią gruntów rolnych zadeklarowaną przez stronę a ustaloną wynikła z nieścisłości popełnionych umyślnie. Organ administracji dokonał bowiem nadinterpretacji złożonego przez nią w siedzibie Agencji oświadczenia i wyciągnął z niego błędne wnioski. Co do zakwalifikowania działek ewidencyjnych nr [...] i [...] oznaczonych jako działka "I" skarżąca odniosła się w ten sposób, iż działka ta została zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich i określona pod względem rodzaju użytkowania jako pastwisko trwałe. W taki też sposób działka ta była użytkowana, tj. służyła do wypasu bydła, pomimo występującego na jej części zakrzaczenia. Skarżąca nie posiadała wiedzy na temat szczegółowych wymogów, które powinna spełnić działka, aby objąć płatnością bezpośrednią. Stwierdziła jednak, że skoro wykorzystuje działkę jako miejsce wypasu bydła to zachodzą podstawy do zgłoszenia jej dla potrzeb płatności pośrednich. Podała we wniosku faktyczny sposób wykorzystywania działki "I", nie dokonując jej kwalifikacji formalnej pod względem spełnienia wymogów wynikających z właściwych przepisów prawa. Stąd też w jej oświadczeniu z dnia [..].09.2006 r. znalazło się stwierdzenie o zgodności powierzchni upraw rolnych ze stanem faktycznym, co jednak nie odnosiło się do wymogów formalnych, jakie należy spełnić. Skarżąca stwierdziła w/w oświadczeniu niezgodność powierzchni upraw rolnych z danymi zawartymi w załącznikach graficznych bowiem jej zdaniem załączniki graficzne obrazują bowiem jedynie stan stwierdzony na podstawie zdjęć lotniczych, a nie faktyczny stwierdzony na gruncie sposób użytkowania gruntów. Skoro w ocenie organu administracji stan działki "I" stwierdzony w trakcie kontroli oraz na podstawie załączników graficznych kwalifikował w/w działkę jako wyłączoną z produkcji rolnej to zachodziła ewentualna podstawa do pomniejszenia płatności bezpośrednich na rok 2006. W ocenie skarżącej brak jest podstaw do twierdzenia, że zadeklarowanie działki "I" nastąpiło w wyniku umyślnego działania skarżącego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddziału Regionalnego wniósł o oddalenie skargi, w uzasadnieniu dowodząc słuszności rozstrzygnięcia o odmowie przyznania D. K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2006. Argumentacja organu w odpowiedzi jest zbieżna z argumentacją zawartą w uzasadnieniu decyzji wydanej przez Dyrektora ARiMR w ramach postępowania odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna.
Istota sporu powstałego pomiędzy skarżącą a organami administracji sprowadza się do oceny ustaleń stanu faktycznego w sprawie, a konsekwencją tej oceny stanu faktycznego jest dokonana subsumcja prawa. Organy administracyjne przyjęły , że różnica w powierzchni zadeklarowanej przez skarżącą we wniosku o przyznanie płatności bezpośredniej za rok 2006r., a powierzchnią stwierdzoną jest wynikiem umyślnych działań skarżącej. Dokonując takiej oceny i kwalifikacji zachowania i działań skarżącej, organy przyjęły że różnica w powierzchni zadeklarowanej, a stwierdzonej powstała w wyniku celowych i zamierzonych działań skarżącej. Konsekwencją dokonanej przez organy oceny stanu faktycznego sprawy, a konkretnie oceny działań i motywów skarżącej była dokonana przez organy kwalifikacja prawna w sprawie.
Mianowicie przyjęto, iż w sprawie został spełniony przepis art.138 ust.2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców, zawarty w rozdziale 14 dotyczącym systemu jednolitej płatności obszarowej, który stanowi " Jeżeli różnice między obszarem zadeklarowanym a wyznaczonym wynikają z nieścisłości popełnionych umyślnie, to pomoc do jakiej rolnik byłby uprawniony, nie jest przyznawana za przedmiotowy rok kalendarzowy." Oraz przepis art.53 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, oraz modulacji zintegrowanego sytemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, który brzmi "Jeżeli różnice między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym, zgodnie z art.50 ust.3, 4 lit.b) oraz ust.5 wynikają z nieprawidłowości popełnionych celowo, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony zgodnie z art.50 ust.3, 4 lit.b) oraz ust.5 nie zostanie przyznana na dany rok kalendarzowy w ramach danego programu pomocy.
Zdaniem Sądu, organy administracyjne nie wykazały, iż skarżąca w sposób umyślny i celowy zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności większy obszar gruntów, niż obszar następnie wyznaczony. Przyjmując taką kwalifikację prawną, to organy administracyjne są zobowiązane wykazać na podstawie zebranego materiału dowodowego, że skarżąca działa w sposób umyślny i celowy podając zawyżony obszar gruntów. Samo stwierdzenie w wyniku przeprowadzonej kontroli, że zadeklarowany obszar we wniosku jest niezgodny z obszarem wyznaczonym nie oznacza, że nieścisłość ta została popełniona umyślnie, dlatego też powołane wyżej przepisy przewidują pewną gradację sankcji w zależności od wielkości stwierdzonej różnicy w powierzchni gruntu. Dopiero stwierdzenie, że przekroczenie powierzchni wnioskowanej miało charakter celowy, umyślny pozwala na zastosowanie odrębnej, surowszej sankcji.
W przedmiotowej sprawie organy przyjęły, iż złożenie przez skarżącą w dniu [...] września 2006r. w Biurze ARiMR oświadczenia, po pouczeniu o skutkach składania fałszywych oświadczeń wynikających z art.297 kk., iż powierzchnia gruntów rolnych zadeklarowana we wniosku z dnia [...] o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 jest zgodna ze stanem rzeczywistym, podczas gdy kontrola przeprowadzona na miejscu w dniach [...], [...] września 2006r. wykazała nieprawidłowości polegające na zawyżeniu powierzchni o 1.17 ha, wskazuje na celowe i umyślne działanie skarżącej.
Zdaniem Sądu, dla oceny powyższego faktu tj treści złożonego oświadczenia nie można nie brać pod uwagę wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie. Mianowicie jest rzeczą bezsporną, że w dniu [...] sierpnia 2006r. przeprowadzona została kontrola na miejscu w gospodarstwie rolnym skarżącej. Przedmiotem kontroli były miedzy innymi zgłoszone przez skarżącą we wniosku działki rolne. W czasie kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości, w tym również nieprawidłowości dotyczących deklarowanej powierzchni działek rolnych, co znalazło swój wyraz w protokole z kontroli. W takich okolicznościach, to jest mając na uwadze, iż kontrola przeprowadzona w gospodarstwie skarżącej w dniu [...] sierpnia 2006r., nie wykazała nieprawidłowości, skarżąca złożyła w dniu [...] września 2006r. oświadczenie, iż powierzchnia zadeklarowana we wniosku zgodna jest z stanem rzeczywistym. Nie można tym samym nie brać pod uwagę powyższych okoliczności dokonując oceny zachowania i działania skarżącej. Wynik kontroli z dnia [...] sierpnia 2006r. stanowił niewątpliwie dla skarżącej pewne potwierdzenie co do poprawności złożonego wniosku. Stąd też, jeżeli nawet kontrola sprawdzającą przeprowadzona w dniach [...], [...] września 2006r. wykazała, nieprawidłowości w zadeklarowanej powierzchni we wniosku, a tym samym zakwestionowała wynik kontroli z dnia [...] sierpnia 2006r., to z samego tego faktu nie można wnioskować o umyślnym działaniu skarżącej. Istniejąca różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią ostatecznie ustaloną w wyniku kontroli stanowi element stanu faktycznego, który w przedmiotowej sprawie jest bezsporny, natomiast z poczynionych ustaleń nie można w sposób przekonywujący i jednoznaczny stwierdzić, że skarżąca działała w sposób umyślny i celowy podając we wniosku zawyżoną powierzchnię działek rolnych.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, a to przepisów art.7, 75, 77, 80 kpa , poprzez nie wyjaśnienie motywów i sposobu działania skarżącej. To naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art.134. art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono zgodnie z art.200 ustawy powołanej wyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło