III SA/Kr 699/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A o wznowienie postępowania w sprawie III SA/Kr 685/11 p o s t a n a w i a : 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o ustanowienie adwokata. W dniu 29 maja 2012r. (data prezentaty Sądu) strona skarżąca A złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie A. Ż. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wyjaśniła, iż jest organizacją społeczną prowadzącą statutowo działalność oświatową na rzecz osób wykluczonych społecznie, posiada status organizacji pożytku publicznego. Strona skarżąca nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Strona skarżąca podała, iż wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 0 zł, wartość środków trwałych oszacowała również na 0 zł, a wysokość zysku za ostatni rok oceniła na 2512,41 zł. Strona skarżąca wskazała, iż w chwili składania wniosku na rachunku bankowym w Banku [...] ma 142,41 zł, a w kasie 17,45 zł. Swoją działalność administracyjną strona skarżąca utrzymuje tylko ze składek członkowskich i nie ma innych dochodów. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2012r., sygn. akt III SA/Kr 699/12 referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie wniosku o ustanowienie adwokata (w pkt I postanowienia) oraz oddalił wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych (w pkt II postanowienia). Referendarz sądowy stwierdził, iż w postępowaniu, którego wznowienia domaga się strona skarżąca ustanowiono dla niej adwokata, którego Okręgowa Radę Adwokacka wyznaczyła w osobie mecenasa A. Ż. Akta sprawy dokumentują, że przyznane stronie prawo pomocy nie zostało cofnięte. Strona skarżąca nie wypowiedziała także mecenasowi A. Ż. pełnomocnictwa ani też nie on został zwolniony z tych obowiązków przez właściwy organ. Referendarz sądowy powołał się przy tym na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010r., sygn. akt. II GPS 2/10, zgodnie z którą ustanowienie dla strony adwokata na podstawie art. 244 i art. 245 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze referendarz sądowy uznał, iż wniosek strony skarżącej o ustanowienie adwokata jest bezprzedmiotowy a w związku z tym postępowanie w tym zakresie należało umorzyć. Odnosząc się natomiast do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych referendarz sądowy stwierdził, iż brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Posiadane bowiem przez stronę skarżącą na rachunku bankowym (142,41 zł) i w kasie (17,45 zł) środki wystarczają na opłacenie wpisu od skargi o wznowienie postępowania, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Od powyższego postanowienia referendarza sądowego strona skarżąca wniosła sprzeciw, domagając się uchylenia jego pkt II i zwolnienia od kosztów sądowych. Strona skarżąca podała, iż z dokumentacji dotyczącej jej sytuacji majątkowej wynika, że kwota środków zablokowanych wynosi 1.000.000 zł. Saldo na wrzesień 2012r. wynosi z kolei 1,19 zł. Strona skarżąca nie jest zatem w stanie uiścić wpisu od skargi o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W związku z powyższym Sąd na nowo rozpoznał wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w szczególności jej art. 245 i art. 246 § 2, które stanowią: "Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. § 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. § 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. § 4. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej." "Art. 246. § 2. Osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania." Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem stronom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej im przez profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności jeśli posiada stały miesięczny dochód. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o przyznanie prawa pomocy uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. W swoim wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Należy jednak zauważyć, iż w sprawie III SA/Kr 685/11, o wznowienie której skarżąca wnosi, postanowieniem z dnia 23 listopada 2011r. ustanowiono dla niej adwokata, którego Okręgowa Radę Adwokacka wyznaczyła w osobie adwokata A. Ż. Zgodnie z treścią art. 39 pkt 1 p.p.s.a. pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Również w powołanej przez referendarza sądowego uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010r., sygn. akt. II GPS 2/10 stwierdzono, iż "Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) przyznane stronie w sprawie ze skargi, na podstawie art. 244 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), obejmuje postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie." Mając powyższe na względzie należy uznać, iż postępowanie w przedmiocie ustanowienia dla strony skarżącej adwokata stało się bezprzedmiotowe, gdyż korzysta ona już z usług pełnomocnika z urzędu. Jeżeli natomiast chodzi o wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów to zdaniem Sądu jest on zasadny. Ze sprzeciwu i z dołączonych do niego dokumentów wynika, iż strona skarżąca nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 39 pkt 1 p.p.s.a. umorzył postępowanie w przedmiocie ustanowienia adwokata, a w oparciu o treść art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a. zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych.