III SA/Kr 699/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 marca 2014 r. nr [....] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że oprócz 57 metrowego spółdzielczego mieszkania lokatorskiego nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wskazał, że na miesięczne dochody składa się 364 zł alimentów i 180 zł zasiłku stałego z MOPS. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że żyje w skrajnej nędzy. Jest osobą wykluczoną. Nie pracuje i jest osobą niepełnosprawną. Boryka się z wymienionymi przez siebie problemami zdrowotnymi. Na stałe miesięczne obciążenia składa się 440 zł na czynsz, 30 zł na prąd, 40 zł na gaz. Koszty leczenia, lekarstwa i inne to 90 zł, wydatki komunikacyjne 45 zł. Podniósł, że nie stać go na bieżące opłacanie czynszu w związku z czym ma zaległości. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiot skargi opatrzono symbolem "6320" (vide: zarządzenie z 28.04.2014 r. ) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków - wniosek należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Równocześnie godzi się zauważyć, że bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny jego aktualnej sytuacji i możliwości płatniczych. Te nie rysują się specjalnie. Skarżący jest osobą biedną w potocznym tego słowa znaczeniu, gdyż tak należy postrzegać osobę utrzymującą się z niewielkich alimentów oraz zasiłków wypłaconych przez MOPS, niepełnosprawną z problemami zdrowotnymi, w zasadzie bez majątku, zadłużoną. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług skromne dochody skarżącego nie są w stanie zabezpieczyć nawet bieżącej egzystencji skarżącego. Potwierdzają to zresztą oświadczenia skarżącego, który wyjaśnia, że nie stać go na bieżące opłacanie czynszu i stąd ma zaległości. Biorąc pod uwagę sygnalizowany przez skarżącego stan zdrowia trudno czynić mu zarzut, że nie stara się poprawić swej sytuacji. Biorąc to pod uwagę i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W aktualnej sytuacji skarżący nie jest bowiem w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić pełnomocnika z wyboru. Zarazem działanie takie stanowić będzie dla skarżącego pomoc, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.