III SA/Kr 707/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 1 kwietnia 2016 r. nr [....] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia rady prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 165 m2, grunty rolne o powierzchni 1,01 ha fiz., las o powierzchni 0,44 ha fiz. Wykazany majątek objęty jest wspólnością małżeńską. Zadeklarował brak zasobów i przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę 3137 zł, wyjaśniając że składa się na to 1596 zł zł jego emerytury i 1541 zł emerytury żony. Uzasadniając swoje starania wskazał na swoje i żony problemy zdrowotne. Podał, że na leczenie wydają ok. 1200 zł, na żywność ok. 1000 zł, na energię 128 zł, na opał 600 zł na telefon 75 zł Do wniosku dołączył kopie rachunków za leczenie i leki, energię elektryczną oraz odcinki świadczeń emerytalnych małżonków. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające dla oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Nie przesądza jednak o zasadności składanego wniosku w całości. Jeśli bowiem skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką skuteczności jego wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja skarżącego nie jest najłatwiejsza nie pozwala jednak na poczynienie takich ustaleń. Gospodarstwo domowe skarżącego ma bowiem do dyspozycji stałe źródła dochodów w łącznej wysokości 3137 zł, przy czym wykazane zobowiązania i stałe wydatki nie przekraczają deklarowanych stałych dochodów. W okresie wiosenno letnim należ odliczyć również wydatki na opał. Okoliczności te siła rzeczy niweczą więc zasadność ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jest bowiem w stanie pokryć samodzielnie koszty sądowe. Powyższe nie przekreśla starań skarżącego w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa in fine) o ile nie jest w stanie pokryć jego wynagrodzenia bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Chociaż bowiem skarżący jest w stanie pokryć samodzielnie koszty sądowe w swojej sprawie to już opłacenie własnym sumptem pełnomocnika z wyboru przekracza jego możliwości finansowe. Okoliczność, że dysponuje pewnym majątkiem który potencjalnie posiada określoną wartość sprzedażną lub podkładową nie zmienia tego spojrzenia. Zarówno bowiem jego sprzedaż jak i obciążenie godziłby w podstawę egzystencji małżonków. Z zasad doświadczenie życiowego wynika, że osoby starsze i schorowane powinny dysponować pewnym zabezpieczeniem, nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do świadczeń zdrowotnych. Pozostaje bowiem cały szereg kosztów dodatkowych choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety. Mając to wszystko na uwadze udzielono zatem skarżącemu pomocy, o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.