III SA/Kr 707/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-08-22
Skład orzekający: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację finansową i zdrowotną swoją oraz małżonka, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych, ponieważ jego dochody i dochody małżonka, mimo że zbliżone do wydatków, nie pozwalają na poczynienie oszczędności na poczet opłat sądowych, zwłaszcza w kontekście przewlekłego i kosztownego leczenia onkologicznego żony. Sąd zmienił postanowienie referendarza sądowego w tym zakresie, uznając, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący W. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wykazał, że jego gospodarstwo domowe, składające się z niego i żony, posiada dom, grunty rolne i las, ale dochody (emerytury) ledwo pokrywają wysokie wydatki na leczenie (w tym onkologiczne żony), utrzymanie i opał. Referendarz sądowy oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów, ale ustanowił radcę prawnego. Skarżący wniósł sprzeciw, podkreślając koszty leczenia żony. Sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Sąd zmienił postanowienie Referendarza Sądowego z dnia 21 czerwca 2016 r. w pkt I i zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy postanowienie Referendarza Sądowego z dnia 21 czerwca 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Kraków, dnia 22 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. B. od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 21 czerwca 2016 r. w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 1 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów p o s t a n a w i a zmienić postanowienie Referendarza Sądowego z dnia 21 czerwca 2016 r. w pkt I i zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. W pozostałym zakresie utrzymać w mocy postanowienie Referendarza Sądowego z dnia 21 czerwca 2016 r.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 165 m2, grunty rolne o powierzchni 1,01 ha fiz., las o powierzchni 0,44 ha fiz. Wykazany majątek objęty jest wspólnością majątkową małżeńską. Zadeklarował brak zasobów i przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę 3137 zł, wyjaśniając że składa się na to 1596 zł jego emerytury i 1541 zł emerytury żony. Uzasadniając żądanie przyznania prawa pomocy wskazał na swoje i żony problemy zdrowotne. Podał, że na leczenie wydają ok. 1200 zł, na żywność ok. 1000 zł, na energię 128 zł, na opał 600 zł na telefon 75 zł. Do wniosku dołączył kopie rachunków za leczenie i leki, energię elektryczną oraz odcinki świadczeń emerytalnych małżonków.
Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 21 czerwca 2016 r. oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącego radcę prawnego.
Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 lipca 2016 r.
Skarżący wniósł w terminie sprzeciw od ww. postanowienia, podnosząc, że ponosi wysokie wydatki na leczenie żony, w szczególności leczenie onkologiczne, stąd nie jest w stanie uiścić opłaty od skargi.
Zgodnie z przepisem art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej P.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Referendarza Sądowego z dnia 21 czerwca 2016 r. wymagało zmiany w zakresie pkt I, natomiast w zakresie pkt II zasadne było utrzymanie go w mocy.
Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Słusznie stwierdził Referendarz Sądowy, że sytuacja finansowa skarżącego oraz jego żony jest trudna. Wbrew twierdzeniom sprzeciwu w zaskarżonym postanowieniu zostały uwzględnione koszty leczenia żony skarżącego.
Nie jest jednak zdaniem Sądu trafna ocena sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny w kontekście możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Istotnie, jak zauważa Referendarz wydatki na opał, należy odliczyć od ogólnych wydatków rodziny w okresie wiosenno - letnim, nie mniej w wydatkach, jakie ponieść musi gospodarstwo domowe skarżącego, uwzględnić należy w szczególności okoliczność, że rodzaj choroby małżonka (leczenie onkologiczne) pociąga za sobą konieczność comiesięcznego poniesienia istotnych, częstokroć nieprzewidywalnych kosztów związanych z leczeniem. Biorąc tę okoliczność pod uwagę stwierdzić należy, że wysokość dochodów skarżącego i jego rodziny równoważy się w zasadzie z wielkością wydatków uwzględniając przy tym jeszcze wysokość wpisu w kwocie 200 zł i potencjalną konieczność poniesienia ewentualnej opłaty kancelaryjnej od uzasadnienia orzeczenia, czy wpisu od skargi kasacyjnej i zażalenia podlegającego opłacie. Ponadto, mieć również na uwadze trzeba, że stan comiesięcznych środków finansowych rodziny skarżącego - w sumie 3 137 zł. – przy wysokości prawie tego samego rzędu wydatkach, nie pozwala na poczynienie oszczędności na poczet poniesienia nawet opłat sądowych. Skarżący i jego rodzina nie są też w stanie ponieść kosztów związanych z opłaceniem zawodowego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Wobec powyższego Sąd uznał, że skarżącemu należy się nie tylko przyznanie radcy prawnego, ale również i przyznanie prawa pomocy obejmujące zwolnienie go od kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło