III SA/Kr 709/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-12-20
Skład orzekający: Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego lub ponieść ich bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej. Podane przez niego informacje o stanie majątkowym i dochodach były zbyt ogólnikowe, aby uzasadnić przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych lub ustanowienia adwokata. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy.Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawca podał ogólne informacje o swoim gospodarstwie domowym, posiadanej nieruchomości i oszczędnościach, wskazując na "przyzwoite dochody". Referendarz sądowy oddalił jego wniosek z powodu braku wystarczających danych. Skarżący wniósł sprzeciw, nie podając dodatkowych szczegółów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: odmówić zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata
We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. K. podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, córką i dwoma synami. Podał, że posiada dom o powierzchni ok. 130 m² w średnim standardzie, nieruchomość rolną o powierzchni poniżej 1 ha oraz oszczędności na bieżące potrzeby, edukację i ewentualnie na ochronę zdrowia. Podał, że synowie posiadają zobowiązania wobec PKO związane z korzystaniem z kredytu studenckiego w czasie nauki. Skarżący nie podał miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego wskazując, że zarabia około średniej krajowej, żona jest na bezrobociu, córka uczy się w LO, a synowie są zatrudnieni na umowę o pracę, ale nie zna ich zarobków. Podał, że rodzina osiąga przyzwoite dochody, że żyje skromnie, ale godnie.
Postanowieniem z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 709/12 referendarz sądowy oddalił wniosek A. K. zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na przedstawieniu ogólnikowych informacji na temat sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodowej, która nie upoważnia do przyjęcia wniosku, że sytuacja materialna skarżącego uprawnia go do przyznania prawa pomocy, której sam nie byłby w stanie ponieść.
Od powyższego postanowienia referendarza sądowego skarżący wniósł sprzeciw nie ujawniając w nim jakichkolwiek bliższych danych na temat sytuacji materialnej swojej i rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), a w szczególności:
"Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
§ 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
§ 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego."
"Art. 246. § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny."
Podkreślenia wymaga, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą pomocy państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przytoczonych sformułowań ustawowych wynika także, z zastrzeżeniem art. 247 p.p.s.a., że sytuacja materialna wnioskodawcy stanowi jedyną podstawę faktyczną udzielenia prawa pomocy. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też, zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym.
Tymczasem złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zawiera wystarczających danych pozwalających ustalić jej sytuację majątkową. W ocenie Sądu, podane przez skarżącego informacje są na tyle ogólnikowe, że nie wystarczają do stwierdzenia, że przyznanie skarżącemu prawa pomocy jest zasadne.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz treść art. 246 § 1 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło