III SA/Kr 71/11
WyrokWSA w Krakowie2011-11-16
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Janusz Kasprzycki, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności bezpośrednich w rolnictwie i nałożył sankcje z powodu zawyżenia zadeklarowanej powierzchni upraw, opierając się na wynikach kontroli przeprowadzonej przy użyciu technologii GPS, a także czy uwzględnienie pomiarów geodety wykonanych po terminie i w sposób nieadekwatny do stanu faktycznego sprawy jest zasadne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności bezpośrednich i nałożył sankcje, ponieważ skarżący zadeklarował większą powierzchnię upraw niż faktycznie do nich uprawniona. Kontrola przeprowadzona przy użyciu GPS była zgodna z prawem UE i polskim, a pomiary geodety wykonane po terminie i nieadekwatne do stanu faktycznego sprawy nie mogły zostać uwzględnione. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.Stan faktyczny
Skarżący S. T. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2008. Kontrola przeprowadzona w jego gospodarstwie wykazała zawyżenie zadeklarowanej powierzchni upraw w stosunku do powierzchni faktycznie uprawnionej, co skutkowało odmową przyznania płatności i nałożeniem sankcji. Skarżący kwestionował prawidłowość kontroli, zarzucając m.in. nieuwzględnienie pomiarów geodety oraz nieprawidłowości w przeprowadzonych kontrolach.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Elżbieta Kremer ( spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego skargę oddala
Zaskarżoną przez S. T. decyzją z dnia 25 października 2010r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] 2010r. nr [...] odmawiającą przyznania S. T. jednolitej płatności obszarowej i nakładającą sankcję w wysokości 529,32 zł, która będzie potrącana z płatności do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodność, odmawiającą przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i odmawiającą przyznania przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich i nakładającą sankcję w wysokości 149,45 zł, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.
Podstawą decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.z 200r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2008r., Nr 98, poz. 634 ze zm.).
Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego:
W dniu 13.05.2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek S. T. o przyznanie płatności bezpośredniej (ozn. dalej OB) na rok 2008 obejmującej jednolitą płatność obszarową (JPO) i przejściowe płatności z tytułu owoców miękkich (OM). Ponadto skarżący zawnioskował o przyznanie na 2008 r. uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw innych roślin (UPO). Wniosek ten dotyczył również przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ( to jest przedmiotem sprawy III SA/Kr 70/11). Nadto w dniu 13.05. 2008r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt ( w tej sprawie zapadł prawomocny wyrok w dniu 14.10. 2009r. sygn. akt I SA/Kr 720/09, którym oddalono skargę S. T. na decyzję z dnia [...] 2009r. odmawiającą przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych ).
Wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej dotyczył przyznania płatności do obszaru 13 działek rolnych (A o pow. 0,24 ha gdzie strona zadeklarowała łąkę trwałą, B
0,86 ha; sad śliwkowy, C - 1,41 ha; porzeczka czarna, D/D1
0,36 ha; mieszanka zbożowa, E/E1 - 0,30 ha; malina, F - 0,10 ha; ziemniaki, G/G1 - 0,11 ha; pszenica ozima, H - 0,19 ha; łąka trwała, l - 0,21 ha; porzeczka czarna, J - 0,22 ha; sad jabłoniowy). W/w działki rolne były położone na działkach ewidencyjnych nr 558 (działka rolna A), 627 (B, C), 639/1 (F, E/E1, D/D1), 639/2 (D, E), 644/10 (G), 644/9 (G/G1), 646 (H, J), 650 (650). Skarżący łącznie zadeklarował 4,00 ha do płatności JPO, 0,47 ha do płatności UPO i 0,30 ha do płatności OM.
W dniu 11.07.2008 r. oraz w dniu 07.10.2008r. w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu. W jej wyniku stwierdzono zawyżenia powierzchni zadeklarowanej do w/w płatności wobec powierzchni faktycznie do nich uprawnionej. Dotyczyło to obszaru zadeklarowanego jako'' działka rolna A (powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,04 ha), B (0,49 ha), C (1,05 ha), E/E1 (0,19 ha), F (0,05 ha), G/G1 (0,05 ha), H (0,13 ha) oraz l (0,05 ha). W/w kontrola została uzupełniona inspekcją z dnia 07-10-2008 r., która była poświęcona sprawdzeniu wypełniania przez stronę wymogów związanych z tzw. dobrą kulturą rolną. W wyniku późniejszej z w/w kontroli stwierdzono, że w przypadku działki rolnej A strona nie przeprowadziła w terminie (tj. do dnia 31 lipca 2008 r.) wykoszenia i odchwaszczenia.
Podczas dalszej kontroli wniosku stwierdzono, że obszar zadeklarowany jako powierzchnia użytkowa rolniczo na działce ewid. nr 639/2, 639/1 i 627 była większa od możliwego do zadeklarowania według danych posiadanych przez ARiMR, obliczonych na podstawie danych zawartych w Ewidencji Gruntów i Budynków oraz zdjęć lotniczych.
Pierwotnie wydane w sprawie wniosku S. T. decyzje tj. decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] 2009r. oraz decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARIMR z [...] 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy S. T. wnioskowanych płatności i sankcji zostały na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 03.03.2010r. sygn. akt I SA/Kr 965/09 uchylone ze względu na stwierdzenie przez Sąd braków postępowania wyjaśniającego dotyczących w szczególności analizy zastrzeżeń skarżącego odnośnie wykonanych u niego kontroli.
Ponownie rozpoznając sprawę, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] 2010r. Nr [...] na podstawie art. 7 ust. 1,2 i 3a, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 51 ust. 1 i 2 i 71 a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r. ) w zw. z § 13 rozporządzenia Ministra rolnictwa i rozwoju Wsi z 14 marca 2008r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 44. Poz. 265 ze zm.), na podstawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVA tego rozprowadzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004r.) – odmówił przyznania S. T. jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 529,32 zł, która będzie potrącana z płatności do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodność, odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i odmówił przyznania przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich i nałożył sankcję w wysokości 149,45 zł, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.
W/w decyzja była wynikiem stwierdzenia, że powierzchnia uprawniona za 2008 r. do płatności JPO, UPO i OM była wyraźnie mniejsza niż powierzchnia, którą skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie w/w płatności. W/w niezgodność ustalono na podstawie pomiarów przeprowadzonych podczas w/w kontroli w gospodarstwie strony przy pomocy urządzeń GPS (nawigacji satelitarnej). Zawyżenia powierzchni uprawnionej do w/w płatności stwierdzono w przypadku działek rolnych A (położona na działce ewid. nr 558), F (631/9), G/G1 (644/9 i 644/10), l (646), B (627), C (627), E/E1 (639/1) oraz H (646). Zakwestionowane części tych działek (stanowiące wg organu l instancji 0,20 ha działki A, 0,05 ha F, 0,06 ha G, 0,16 ha l, 0,37 ha B, 0,36 ha C, 0,11 E oraz 0,06 ha działki H) zostały wykluczone z wniosku strony i potraktowane jako zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności. W przypadku działki rolnej F wykluczenie całej powierzchni było konsekwencją ocenienia sposobu gospodarowania na niej jako nieużytek. Ponieważ powierzchnia stwierdzona działek rolnych A, F, G, l była mniejsza niż minimalna powierzchnia uprawniająca działkę rolną do płatności (wynosząca 0,10 ha), z wniosku strony wykluczono całe powierzchnie tych działek. Ponadto w przypadku działki rolnej A stwierdzono uchybienia dot. dobrej kultury rolnej polegające na braku wykoszenia obszaru tej działki w terminie do końca lipca 2008 r. Ustalenia dokonane podczas tej kontroli nie pozwalały na uznanie, że na zakwestionowanym obszarze zgodnie z normami prowadzona jest uprawa roślin zadeklarowanych we wniosku strony. Wynikało to wykrycia na zadeklarowanym przez stronę obszarze terenu o charakterze zalesień lub intensywnych zakrzaczeń (większość działki A), gruntów inaczej użytkowanych niż zadeklarowano to we wniosku (F, D), zadrzewienia i terenów rekreacyjnych (G oraz H), braku odpowiednio wysokiej obsady w przypadku plantacji (E, l, B). W przypadku działki rolnej B strona zadeklarowała do płatności ziemniaki i to ich powierzchnia została zmierzona jako kwalifikująca się do płatności (pominiętą powierzchnię stanowiła trawa i mieszanka zbożowa). W przypadku działki rolnej D do płatności zgłoszono mieszankę zbożową i tylko obszar tej uprawy zmierzono i zakwalifikowano do płatności. W przypadku działek gdzie strona zadeklarowała plantacje wieloletnie (działki rolne E, l, B) z płatności wykluczono te części tych działek, które nie odznaczały się minimalną obsadą charakteryzującą rośliny zadeklarowane na tych działkach, opisaną w załączniku nr 8 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2008 r., Nr 34, póz. 200 z późn. zm.).
Odwołując się od w/w decyzji S. T. podniósł, że organ zignorował wyniki pomiarów dokonane przez geodetę J. S. zamówionego przez skarżącego.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpoznaniu odwołania wydał opisaną na wstępie decyzję, podzielając w całości ustalenia organu pierwszej instancji, co do zarzutu odwołania organ podniósł, że okoliczności sprawy wskazują, że pomiary geodety zostały wykonane już w 2009 r. W przypadku działki rolnej B brak za uprawnioną do płatności nie uznano części tej działki okalające działkę ewid. nr 627. Drzewa okalające w/w działkę ewid. nie tworzyły bowiem zwartego obszaru, tak jak miało to miejsce w przypadku pozostałej części działki rolnej B, znajdującej się w południowej części działki ewid. nr 627. Wymóg zwartości sadu śliwkowego (a więc uprawy zadekl. na działce B) zawarto m.in. w pkt 1.2 załącznika nr 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r, Nr 38, póz. 454 z późn. zm.). Sposób obliczenia powierzchni uprawnionych do płatności na działkach rolnych F, D, E, G, l, oraz H wskazano wyżej. Organ nadmienił, że prawidłowość pomiarów przeprowadzonych w 2008 r. potwierdzają również wyniki kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie strony w 2010 r. Dokumentacja fotograficzna z 2010 r. wskazuje m.in., że strona uzupełniła obsadę dot. porzeczki, malin i śliw już po 2008 r. W/w nieprawidłowości oznaczały brak dochowania przez stronę podstawowych wymogów związanych z płatnościami, o jakie starano się w przedmiotowej sprawie. Dotyczy to w szczególności art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i 1 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. z 2007r., Nr 46, poz. 306). Konsekwencje zastosowano zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.WE Nr L 345 z 20.11.2004r.), rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. w związku z § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniają oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ dodał, że w zakresie zawyżenia powierzchni płatności JPO nie stwierdzono by był to wynik celowego działania producenta , tak samo jeśli chodzi o płatności OM. Organ zauważył również zasadę postępowania wynikająca z ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, iż to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawie płatności są obowiązane samodzielnie przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności tej sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Tym samym istotna w danej sprawie okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną również kiedy strona nie wypowiedziała się co do przeprowadzonych dowodów, ponieważ np. nie zażądała tego, bądź w ogóle nie przedstawiła organowi swojego stanowiska.
W skardze na w/w decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawarty został wniosek o uchylenie decyzji i zarzut oparcia rozstrzygnięcia na nieprzeprowadzonej kontroli z 07.10.2008r., stwierdzenie uchybień dotyczących braku wykoszenia działkę rolnych do końca października 2008r., oparcie ustaleń o nieprawidłowo przeprowadzoną kontrolę z lipca 2008r., nieuwzględnienie pomiarów działek strony wykonanych przez geodetę i brak podania przez organ szczegółów dotyczących urządzeń wykorzystywanych do pomiaru powierzchni działek oraz informacji dotyczących kompetencji pracowników wykonujących kontrole w gospodarstwie skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że w sprawie wniosku strony o płatności obszarowe i ONW za 2008 r. wykonano faktycznie dwie kontrole na miejscu - w lipcu i październiku 2008 r. W praktyce była to jedna kontrola rozbita na dwa etapy, wykonane w różnych terminach. Zapisy zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu l instancji nie przeczą w/w okolicznościom i nie są sprzeczne wzajemnie. W decyzji organu l instancji wspomniano jedynie, że w sprawie strony nie zdecydowano o przeprowadzeniu kolejnej pełnej kontroli na miejscu sprawdzającej całość wyników kontroli z lipca 2008 r. W ramach drugiej części kontroli (październik) przeprowadzono natomiast sprawdzenie spełniania wymogów dot. tzw, dobrej kultury rolnej. Pierwsza część w/w kontroli (lipiec) była skoncentrowana przede wszystkim na ustaleniu powierzchni uprawnionej do płatności. W wyniku obu w/w kontroli stwierdzono nieprawidłowości, które wraz z ich konsekwencjami zostały opisane protokole i w zaskarżonej decyzji. Protokół w którym ujęto wyniki obu w/w inspekcji wysłano do strony listem poleconym z dnia 28-11 -2008 r. Termin przeprowadzenia kontroli uzupełniającej był m.in. wynikiem tego, że strona (obok płatności obszarowych i ONW) ubiegała się o płatności rołnośrodowiskowe m.in. w wariantach SO2b01 (trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności) i SO2b02 (trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności). Wariant S0b02 był realizowany przez stronę m.in. na obszarze działki rolnej A. Z uwagi na termin rozpoczęcia przez stronę realizacji w/w wariantów (2004/2005 r.), podstawowym aktem prawnym regulującym wymogi z tym związane jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w spraw/e szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U.z 2004 r. nr 174 póz. 1809, z późn. zm.). Zgodnie z częścią II, pkt 2, ppkt 3 załącznika l w/w rozporządzenia, jednym z wymogów związanym z realizacją wariantów SO2b01 i SO2b02 jest dokonanie wykoszenia działek gdzie były one realizowane w terminie do dnia 31 lipca. Ponieważ pierwsza z w/w kontroli nie mogła zweryfikować tego wymogu zdecydowano o przeprowadzeniu kontroli, której termin będzie na to pozwalał. Ponieważ skarżący ubiegał się za 2008 r. również o płatności rolnośrodowwiskowe, przeprowadzono w dniu 20.08.2008r. jeszcze jedną inspekcję. Z uwagi na to, że nie miała ona bezpośredniego związku z wnioskiem obszarowym i ONW skarżącego nie wspomniano o niej w zaskarżonej decyzji. Kopie protokołu z tej kontroli przekazani stronie bezpośrednio po zakończeniu. Odnosząc się do kwestionowania przez skarżącego wyników kontroli z 11.07.2008r. organ zaznaczył, że w oparciu o praktycznie taka samą kontrole (co do wyników)z 20.08.2008r. rozstrzygnięto sprawę wniosku strony o przyznanie płatności za 2008r. Konsekwencją wyników tej kontroli w przypadku w/w płatności była decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARIMR z [...] 2008r. odmawiająca skarżącemu wsparcia tego rodzaju Skarżący przedstawił swoje zarzuty dot. kontroli z lipca 2008r. i jej uzupełnienia w 10.2008r. w piśmie z dnia 03.12.2008r. Kierownik Biura Kontroli ARIMR odpowiedział skarżącemu pismem z dnia 16.12.2008r. Dalej organ podał, że okoliczności sprawy uniemożliwiły bezpośrednie uwzględnienie pomiarów przeprowadzonych dla skarżącego przez geodetę przy określaniu powierzchni uprawnionej do płatności za 2008 wynikało to przede wszystkim z czasu wykonania tych pomiarów tj. połowy 2009 Pomiary te nie zostały również uzupełnione o szczegóły dot. sposobu ich przeprowadzenia co dot. Np. sprzętu przy pomocy którego zostały one wykonane. Co do rodzaju sprzętu używanego przy pomiarach organ podał, ze był to odbiornik GPS typu TRimble GEO XT a kontrolę wykonali wykwalifikowani inspektorzy Biura Kontroli Oddziału ARIMR, posiadający wykształcenie wyższe rolnicze lub wyższe geodezyjne.
Na rozprawie skarżący podał, że kontrola z lipca 2008r. została przeprowadzona nieprawidłowo, że został dokonany pomiar tylko GPS-em , jak również nie ustalono liczby nasadzeń na poszczególnych działkach rolnych. Dalej twierdził, ż kontrola zaplanowana na dzień 07.10.2008r . nie miała miejsca, ponieważ z tej kontroli nie podpisywał żadnego protokołu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej
a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy wskazanej jako pierwsza Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest niezasadna, a zaskarżona decyzja wydana została zgodnie obowiązującymi przepisami prawa. W wyroku z dnia 3 marca 2010r. sygn. akt I SA/Kr 965/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględniając wówczas skargę stwierdził naruszenie przepisów postępowania w związku z niewyjaśnioną kontrolą w gospodarstwie skarżącego w dniu 7 października 2008r., a także nie ustosunkowanie się organu do wniesionych przez skarżącego zastrzeżeń do protokołu kontroli na miejscu. Zaskarżona aktualnie decyzja wydana została z zachowaniem art.153 ppsa zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie i bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Przedmiot sporu w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, a będący podstawą rozstrzygnięcia stan prawny jest wynikiem poczynionych ustaleń faktycznych. Biorąc pod uwagę, że zarzuty skargi sprowadzają się do kwestionowania ustaleń faktycznych w sprawie naruszenia przepisów postępowania – art.6, art. 7 kpa należy w pierwszej kolejności wskazać, że zgodnie z art.3 ust.1 ustawy z dnia 27 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zwanej dalej ustawą, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art.1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art.3 ust.2 ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności...organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art.81 kpa nie stosuje się. Natomiast w myśl art.3 ust.3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust.2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powołany art. 3 ustawy wprowadza zatem istotne modyfikacje zasad procedowania w stosunku do reguł przewidzianych w kpa, czyli w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Modyfikacje te osłabiają pozycję procesową stron postępowania. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności wskazywanych w skardze art.6 i 7 kpa.
Istotnym elementem sporu pomiędzy skarżącym a organem dotyczącym ustaleń faktycznych sprawy jest kwestia kontroli w gospodarstwie skarżącego z dnia 07.10. 2008 w czasie której stwierdzono, że na działce rolnej A skarżący nie przeprowadził w terminie ( tj. do 31 lipca 2008r.) wykoszenia i odchwaszczenia ( kody DR14, N2 i N3 ). Skarżący kwestionował przede wszystkim sam fakt przeprowadzenia tej kontroli, o której nie został zawiadomiony. Pełnomocnik organu na rozprawie przedłożył zdjęcia z kontroli działki rolnej A, która miała miejsce w dniu 07.10.2008r. (zdjęcia znajdują się w aktach sprawy sygn. akt III SA/Kr 70/11). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie kwestia kontroli z dnia 07.10.2008r. nie miała prawnego znaczenia. Należy bowiem zwrócić uwagę, że odnośnie podanej we wniosku działki rolnej A - łąki trwałe o pow.0,24 ha to w wyniku kontroli która miała miejsce w dniu 11.07.2008r. stwierdzono, że powierzchnia tej działki wynosi 0,04 ha , co spowodowało, że działka rolna A nie kwalifikowała się do wniosku z uwagi na nie spełnione kryterium powierzchni, które wynosi 0,1ha. Natomiast ta uzupełniająca kontrola, która została przeprowadzona w dniu 07.10.2008r. związana była z faktem, że skarżący (obok płatności obszarowych i ONW ) starał się również o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2008r. min. w wariantach SO2b01 ( trwałe użytki zielone bez certyfikatu zgodności) i SO2b02 ( trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności), wariant SOb02 był realizowany przez skarżącego na działce rolnej A. W rozpoznawanej sprawie najważniejsze okoliczności faktyczne ustalone zostały w wyniku kontroli w gospodarstwie skarżącego w dniu 11.07.2008r. Celem tej kontroli było zweryfikowanie zgodności danych podanych we wniosku ze stanem faktycznym. A z uwagi na specyfikę i charakter tego rodzaju spraw, przeprowadzana kontrola ma decydujące, rozstrzygające znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. O kontroli w dniu 11.07.2008r. skarżący został zawiadomiony i brał w niej udział. Kontrola polegała na ustaleniu granic i powierzchni zadeklarowanych przez stronę działek rolnych, zweryfikowaniu grup upraw rolnych wskazanych przez stronę na tych działkach. Pomiary powierzchni uprawnionych do płatności zostały dokonane przy pomocy odbiorników nawigacji satelitarnej (GPS) umożliwiających dokonanie obliczeń obwodu i powierzchni kontrolowanego terenu. Ostateczne wyniki pomiarów podane zostały z uwzględnieniem tolerancji, której zakres jest uzależniony od wielkości i kształtu mierzonego obszaru oraz charakterystyki urządzeń, którymi dokonano pomiaru. Wyniki kontroli utrwalone zostały w zapisach urządzeń pomiarowych, a także obszernym materiale fotograficznym. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnoszone zarzuty dotyczące kontroli w dniu 11.07.2008r. są niezasadne. Sąd nie podziela również zarzutu co do braku weryfikowalności metody GPS zastosowanej w toku kontroli na okoliczność pomiaru działek rolnych z uwagi na nie wskazanie urządzenia za pomocą którego pomiaru dokonano. Pomiar spornych działek rolnych został przeprowadzony metodą GPS i taki też sposób pomiaru został odnotowany w raporcie kontroli. Organ II instancji poinformował, że pomiary działek skarżącego zostały wykonane przy pomocy posiadanych przez ARiMR odbiorników GPS typu Trimble GEO XT. Podkreślić należy, że zastosowany sposób pomiaru ma umocowanie prawne w art.29 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ( Dz.U.UE. L Nr 141, poz.18ze zm.) normującym elementy kontroli na miejscu. Zgodnie z tym przepisem państwa członkowskie mogą korzystać z systemów teledetekcji oraz technik globalnego systemu nawigacji satelitarnej. Odnośnie zaś zarzutu nieuwzględnienia przez organ pomiarów przedłożonych przez skarżącego, a wykonanych przez geodetę J. S. Sąd podziela stanowisko organu co do oceny przedłożonego dokumentu. Dokument ten został określony jako " wykaz powierzchni pomierzonych użytków rolnych z dnia 14.04.2009r." Słusznie organ zwraca uwagę, że przedmiotem sprawy jest stan faktyczny z 2008r., a nie z 2009r., a nadto z przedłożonych wyników pomiarów nie wynika ani sposób, ani metoda ich przeprowadzenia. Nadto zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przedłożony dokument dotyczący pomiaru pozostaje nieadekwatny do stanu sprawy. Przede wszystkim mowa jest w nim o użytkach, a nie o działkach rolnych, a ponadto podane powierzchnie pozostają w sprzeczności z danymi, które podał sam skarżący we wniosku z dnia 13.05.2008r. o przyznanie płatności bezpośrednich, potwierdzonymi oświadczeniem skarżącego z dnia 30.10.2008r., złożonym w odpowiedzi na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień. Przykładowo we wniosku i oświadczeniu skarżący podał, że na działce E znajduje się malina o pow.0,30 ha , a w dokumencie sporządzonym przez geodetę podano, że powierzchnia malin wynosi 2402 m2, , skarżący podał łąki trwałe na działce A o pow.0,24 ha i działce H o pow. 0,19 ha , w dokumencie geodety łąka trwała wynosi 1562m2. Mając na uwadze wskazane wyżej uwagi dotyczące przedłożonego przez skarżącego dokumentu dotyczącego pomiaru, prawidłowo organ ocenił , że dokument ten nie może zostać uwzględniony. W konkluzji prawidłowo stwierdzono, że powierzchnia uprawniona za 2008 r. do płatności JPO, UPO i OM była wyraźnie mniejsza niż powierzchnia, którą skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie w/w płatności.
Mając na uwadze prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, organ poprawnie zastosował obowiązujące w tej materii przepisy. tj art. 7 ust. 1,2 i 3a, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 51 ust. 1 i 2 i 71 a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r. ) w zw. z § 13 rozporządzenia Ministra rolnictwa i rozwoju Wsi z 14 marca 2008r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 44. Poz. 265 ze zm.) i na podstawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVA tego rozprowadzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004r.) – odmówił przyznania S. T. jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 529,32 zł, która będzie potrącana z płatności do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodność, odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i odmówił przyznania przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich i nałożył sankcję w wysokości 149,45 zł, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodność, odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i odmówił przyznania przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich i nałożył sankcję w wysokości 149,45 zł, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnoszone w skardze zarzuty są niezasadne, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i dlatego skarga na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło