III SA/Kr 711/07
WyrokWSA w Krakowie2007-12-20
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Dorota Dąbek, Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, niebędący przedsiębiorcą, wykonujący przejazd pojazdem ciężarowym po drodze krajowej, podlega obowiązkowi uiszczenia opłaty za przejazd i karze pieniężnej za jej nieuiszczenie, jeśli przejazd nie miał charakteru zarobkowego?Ratio decidendi
Rolnik, niebędący przedsiębiorcą, wykonujący przejazd pojazdem ciężarowym po drodze krajowej, podlega obowiązkowi uiszczenia opłaty za przejazd i karze pieniężnej za jej nieuiszczenie, jeśli przejazd ten spełnia definicję "przewozu drogowego" w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym i przepisów wspólnotowych. Definicja ta obejmuje również przejazdy niezarobkowe, w tym na potrzeby własne, jeśli pojazd jest używany do przewozu rzeczy. Ustawa o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, rozszerzyła krąg podmiotów zobowiązanych do uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych.Stan faktyczny
Rolnik T. K. został skontrolowany podczas przejazdu pojazdem ciężarowym po drodze krajowej. Organ I instancji nałożył na niego karę pieniężną za nieuiszczenie opłaty za przejazd, uznając, że wykonywał niezarobkowy przewóz drogowy. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji co do obowiązku uiszczenia opłaty. T. K. zaskarżył decyzję, argumentując, że jako rolnik nie jest przedsiębiorcą i nie podlega obowiązkowi opłat, a przejazd miał charakter prywatny lub związany z naprawą pojazdu, co wyłącza go z definicji przewozu drogowego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę T. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala
I.
Pismem z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji zawiadomił T. K. i J. K. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088) w oparciu o ustalenia protokołu kontroli.
W piśmie z dnia 9 stycznia 2007r. T. K. i J. K. wyjaśnili, że są współwłaścicielami skontrolowanego pojazdu – samochodu ciężarowego marki [...], nr rej. [...], a jednocześnie są rolnikami opłacającymi składki w KRUS i nie prowadzą działalności gospodarczej w rozumieniu stosownych przepisów, ani nie są przedsiębiorcami. Podkreślili, iż według ich wiedzy rolnik (niebędący przedsiębiorcą) nie podlega obowiązkowi uiszczenia opłaty za przejazd pojazdem ciężarowym po drogach krajowych.
Decyzją z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji nałożył na T. K. i J. K. karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie niezarobkowego przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Od powyższej decyzji odwołali się T. K. i J. K., którzy podtrzymali zarzuty zawarte w piśmie z dnia 9 stycznia 2007r. i podnieśli, że niezarobkowy przewóz drogowy odnosi się tylko do przedsiębiorców, do których oni jako rolnicy nie należą. Nadto zarzucili, że organ uznając, iż wykonywali przewóz drogowy na potrzeby własne powinien nałożyć im także karę w wysokości 2000 zł za brak zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne, a tego nie uczynił. Zdaniem odwołujących się w dniu kontroli pojazd był używany do celów prywatnych, a art. 4 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, które określa pojecie "przewóz drogowy" wyłącza stosowanie tego Rozporządzenia w przypadku przewozów dokonywanych w celach prywatnych. Odwołujący się zakwestionowali podstawę nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Nadto w odwołaniu zarzucono, iż decyzja dotyczy dwóch osób pomimo tego, iż stwierdzono, że to jedna osoba – T. K. "dopuścił się naruszenia przepisu".
Decyzją Nr [...] z dnia [...] organ II instancji – Komendant Wojewódzki Policji w wyniku tego odwołania uchylił w całości zaskarżoną decyzję, przy czym organ ten nie podzielił stanowiska odwołujących się ani w zakresie tego, iż jako rolnicy nie podlegają obowiązkowi uiszczania opłaty za przejazd pojazdami ciężarowymi po drogach krajowych wobec treści art. 42 ust. 1 ustawy, ani w zakresie tego, iż w dniu kontroli nie był wykonywany przejazd w ramach transportu drogowego, ani w zakresie braku podstawy do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wobec art. 93 ust. 3 obowiązującej w dniu kontroli ustawy o transporcie drogowym, a jedynym powodem uchylenia decyzji było wydanie jej w stosunku do dwóch osób, które nie są łącznie żadnym podmiotem gospodarczym, a jedynie są współwłaścicielami skontrolowanego pojazdu ciężarowego, którym kierował T. K.
II.
Pismem z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji zawiadomił T. K. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088) w oparciu o ustalenia protokołu kontroli. W zawiadomieniu zawarto pouczenie o możliwości składania wniosków, wyjaśnień, uwag i zastrzeżeń w ciągu dni 14 od dnia otrzymania zawiadomienia.
W piśmie z dnia 2 kwietnia 2007r. (z daty wpływu 4 kwietnia 2007r.) T. K. wyjaśnił, iż jest właścicielem gospodarstwa rolnego, a w dniu kontroli wykonywał pojazdem marki [...] przejazd po drodze krajowej nr [...] "na pusto", czyli bez ładunku. Wyjaśnił, że nie wykonywał przewozu drogowego w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowych, a ściśle według powołanego w tej ustawie Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, które określa pojecie "przewóz drogowy". Podniósł także, iż – jego zdaniem – obowiązek uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych dotyczy wyłącznie prowadzących działalność gospodarczą, której nie prowadzi i podał, że przejazd wykonywany był w celu "dotarcia pojazdu (silnika) w ramach naprawy głównej oraz realizowania zupełnie prywatnego przejazdu do Z.", tj. wycieczki do Z., a to wyłącza przyjęcie tego przejazdu jako przewozu drogowego w rozumieniu obowiązujących przepisów. Pismo to T. K. zakończył wnioskiem "o wydanie decyzji kończącej sprawę w oparciu o art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego".
Decyzją z dnia [...] Komendanta Powiatowego Policji wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088) w związku z Lp. 4.1 Załącznika do tej ustawy, a także w oparciu o ustalenia protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] nałożono na T. K. karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Na uzasadnienie podano, że w dniu [...] w miejscowości R. na drodze krajowej nr [...] dokonano kontroli kierującego samochodem marki [...] nr rej. [...] T. K. W wyniku tej kontroli stwierdzono, iż doszło do naruszenia przepisów art. 87 ust. 1 w zw. z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 151, poz. 1089) polegającego na wykonywaniu niezarobkowego przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ I instancji w uzasadnieniu zaznaczył, że T. K. w piśmie przesłanym w dniu 4 kwietnia 2007r. wyjaśnił, iż nie jest przedsiębiorcą, a jako rolnik nie podlega obowiązkowi uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, a nadto, że w dniu kontroli wraz ze swoim bratem J. K. udał się na wycieczkę do Z. w celu "dotarcia" silnika po naprawie i dlatego – jego zdaniem – "nie wykonywał przewozu drogowego, a jedynie przejazd w ramach prób drogowych". T. K. w piśmie podał także, że "przepis art. 4 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego stwierdza, iż za przewóz drogowy nie uważa się przejazdów wykonywanych: pojazdami przechodzącymi próby drogowe, czy pojazdami używanymi do niehandlowych przewozów w celach prywatnych i dlatego w jego sytuacji nie maja zastosowania podane przez organ przepisy o transporcie drogowym. Jednakże organ nie podzielił zaprezentowanej przez T. K. interpretacji przepisów ustawy o transporcie drogowym i w uzasadnieniu zwrócił uwagę, że art. 42 omawianej ustawy jednoznacznie stanowi, iż podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, z wyłączeniem podmiotów wskazanych w pkt 1 – 4 i wymienionych w art. 42a. Podkreślono w uzasadnieniu decyzji, że art. 3 ust. 2 pkt 3 omawianej ustawy wskazuje, iż do podmiotów niebędących przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, przy czym przez pojęcie podmiotu należy rozumieć zarówno osoby prawne jak i osoby fizyczne, jak też inne jednostki organizacyjne nie będące osobami prawnymi, którym odrębne przepisy przyznają osobowość prawną, a to wszystko oznacza, że pod pojęciem podmiotu mieszczą się również rolnicy. Organ zaznaczył także, iż wskazane przez T. K. Rozporządzenie Rady (EWG) nie reguluje kwestii uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Od powyższej decyzji z dnia [...] odwołał się T. K., który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji "oraz o ponowne przeanalizowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego" i zarzucił błędnie ustalone naruszenie, "naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się stronie przed wydaniem skarżonej decyzji" oraz "naruszenie art. 11 kpa w nawiązaniu do art. 107 § 3 kpa poprzez nieuwzględnienie stanowiska strony przedstawionego w trakcie postępowania bez podania przyczyny". W uzasadnieniu odwołujący się podniósł ponownie, że "w dniu kontroli nie wykonywano przewozu w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym i rozporządzeń wspólnotowych, a ponadto w momencie kontroli nie obowiązywał jakikolwiek akt prawa obligujący osoby wykonujące przejazdy prywatne do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych". Zdaniem odwołującego się z treści ustawy o transporcie drogowym (w tym z art. 4 pkt 6a, art. 4 pkt 1) wynika, iż "w każdym wypadku mamy do czynienia z przedsiębiorcą, wobec czego obowiązek opłat za przejazd po drogach krajowych dotyczy wyłącznie prowadzących działalność gospodarczą". Ponadto w odwołaniu powtórzono argumenty zawarte w piśmie T. K. przesłanym w dniu 4 kwietnia 2007r. omówionym w uzasadnieniu decyzji organu I instancji i podniesiono, iż "organ nie wykazał zarobkowego, bądź komercyjnego charakteru przejazdu wykonywanego przez stronę w dniu kontroli".
Decyzją Nr [...] z dnia [...], po rozpatrzeniu powyższego odwołania – Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i podkreślił, że na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088) podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, za wyjątkiem wymienionych w przepisie podmiotów, do których nie należy odwołujący się. Organ zwrócił uwagę na treść art. 4 ust. 6a oraz art. 3 ust. 2 pkt 3 i art. 87 ust. 1 omawianej ustawy o transporcie drogowym, z których wynika obowiązek kierującego pojazdem w dniu kontroli T. K. do posiadania przy sobie i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli wymaganej, prawidłowo wypełnionej i aktualnej karty opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że powołane w art. 4 ust. 6a ustawy o transporcie drogowym Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego nie reguluje kwestii uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych i z tego względu nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Organ II instancji podkreślił, że sprawę opłat – rodzaj oraz stawki opłaty uiszczanej za przejazd po drogach krajowych przez podmioty wykonujące przewóz drogowy reguluje Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 151, poz. 1089) obowiązujące od dnia 21 października 2006r. Zdaniem tego organu odwołanie nie zawiera żadnych argumentów mogących być uwzględnionymi, a z treści art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wynika obowiązek organu do nałożenia kary pieniężnej na wykonującego przewóz drogowy lub wykonującego inne czynności związane z tym przewozem w sytuacji naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z tej ustawy.
Z decyzją tą nie zgodził T. K., który w skardze zarzucił naruszenie prawa materialnego i procedury, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 9, art. 10 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego i zarzucił, że obowiązek uiszczania opłat mają wyłącznie przedsiębiorcy, a art. 3 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym mówiąc, że "do przewozów drogowych wykonywanych (...) przez podmioty niebędące przedsiębiorcami (...) stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego" używa pojęcia "przewóz drogowy", gdy tymczasem – według skarżącego – w dniu kontroli nie wykonywał on ani transportu drogowego, ani przewozu na potrzeby własne. Zdaniem skarżącego powoływane przez niego Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. reguluje kwestię ogólną, "czy dany przejazd pojazd pojazdem ciężarowym można określić mianem "przewozu" w rozumieniu przepisów wspólnotowych. Ponadto skarżący zarzucił, iż nie prowadzi działalności gospodarczej i dlatego nie może by nazwany przedsiębiorcą, a nadto podniósł, iż organ uniemożliwił mu wypowiedzenie się, i przytoczenie ostatecznych argumentów.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej nieuwzględnienie jako bezzasadnej i ponowił argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji jednocześnie podkreślając, że zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym: "niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne – to każdy pojazdu po drogach publicznych załadowanego lub bez ładunku" i zaznaczył, że "dalszą część przepisu należy w odniesieniu do podmiotów nie będących przedsiębiorcami interpretować zgodnie z zasadą odpowiedniego stosowania określoną w art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy". Nadto organ nie podzielił poglądu skarżącego, co do uniemożliwienia mu wypowiedzenia się w sprawie, gdyż w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania zakreślił termin 14 dni na składanie wniosków i zastrzeżeń i z tego pouczenia skarżący skorzystał składając pismo w dniu 4 kwietnia 2007r., w którym to piśmie zawarł m.in. wniosek o wydanie decyzji kończącej sprawę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p. p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie jest uzasadniona.
Podstawę prawną zatrzymania pojazdu samochodowego i kontroli stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088 z póżn. zm.). Przepisy tej ustawy stały się podstawą wydania zaskarżonych decyzji.
W niniejszej sprawie niespornym jest tylko kwestia istnienia podstawy prawnej kontroli drogowej pojazdu ciężarowego marki [...] nr rej [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 11,7 tony, jakim po drodze krajowej nr [...] poruszał się skarżący, a to wobec treści art. 3 ust. 1 pkt 2 wyżej powołanej ustawy o transporcie drogowym: "Przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy", a to oznacza, że przepisy ustawy stosuje się do pojazdów samochodowych o masie całkowitej powyżej 3,5 tony.
Natomiast wszystkie pozostałe kwestie związane z obowiązkiem uiszczenia opłaty za przejazd tym pojazdem po drodze krajowej są przedmiotem zarzutów skarżącego zawartych w pismach, odwołaniu i skardze.
Należy – zdaniem Sądu – przede wszystkim zwrócić uwagę na treść art. 3 ust. 2 pkt 3 omawianej ustawy:
"Art. 3. (...)
2. Do przewozów drogowych wykonywanych:
(...)
3) przez podmioty niebędące przedsiębiorcami
- stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego.
Z treści zarzutów skarżącego wynika, że w tej sprawie spornym jest zarówno kwestia wykonywania przez skarżącego w dniu kontroli "przewozu drogowego", jak i kwestia traktowania skarżącego jako "podmiotu niebędącego przedsiębiorcą" w rozumieniu niniejszej ustawy, a także kwestia, jak należy rozumieć sformułowanie, iż "stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego".
Z treści tego ostatniego, a więc sformułowania, iż "stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego" wynika – zdaniem Sądu - jednoznacznie, że przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego nie stosuje się wprost, jak wskazuje na to skarżący, ale odpowiednio, to znaczy w zakresie, w jakim dadzą się pogodzić z innymi przepisami tej ustawy. Gdyby więc w ustawie określono, że przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego stosuje się wprost w zakresie np. opłat, to miałby rację skarżący, że podmioty, o których mowa w art. 42 ust. 1 ustawy niebędące przedsiębiorcami nie miałyby obowiązku uiszczania takich opłat, albowiem z definicji legalnej pojęcia "niezarobkowy przewóz drogowy" określonej art. 4 pkt 4 ustawy mowa jest o wykonywaniu przewozu czy przejazdu przez przedsiębiorcę. Skarżący jednak nie zauważył, że wówczas doszłoby do niczym nieuzasadnionej sprzeczności właśnie w przytoczonym wyżej art. 3 ust. 2 pkt 3 omawianej ustawy, a to oznacza, że nie jest możliwa do przyjęcia interpretacja skarżącego, tym bardziej, że ustawodawca wyraźnie zaznaczył, że te przepisy nie stosuje się wprost, a jedynie "odpowiednio", a więc – jak już wcześniej wskazano – w zakresie możliwym do pogodzenia z innymi przepisami tej samej ustawy. Dlatego też przytoczony wyżej przepis art. 3 ust. 2 pkt 3 omawianej ustawy nie wyłącza możliwości stosowania art. 42 ust. 1 ustawy do podmiotów niebedących przedsiębiorcami.
Sąd zwraca uwagę, że w tekście pierwotnym ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371) ustawodawca zobowiązał do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych jedynie przedsiębiorców (nie podmioty) i to przedsiębiorców wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne (a nie wykonujących przewóz drogowy), albowiem wówczas przepis art. 42 ust. 1 tej ustawy posiadał brzmienie: "Przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie (...)". Z treści tak brzmiącego przepisu wynikałoby, że istotnie rolnicy nie byli zobowiązani do uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych.
Jednakże ustawodawca dokonał zmiany tego przepisu i art. 42 ust. 1 został zmieniony przez art. 1 pkt 16 lit. a) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 180 poz. 1497) zmieniającej ustawę o transporcie drogowym z dniem 21 października 2005r. w ten sposób, że na dzień kontroli i wydanych decyzji posiada brzmienie:
"Art. 42. 1. Podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie, z wyłączeniem:
1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką;
2) pojazdów transportu kombinowanego;
3) pojazdów realizujących komunikację miejską;
4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne."
Należy zauważyć, że ustawodawca w omawianej ustawie mówiąc o podmiotach rozumie przez pojęcie "podmioty": "przedsiębiorców" i pozostałych – "niebędących przedsiębiorcami", tj. tych, którzy nie są przedsiębiorcami. Zbiór "podmiotów" w rozumieniu tej ustawy dzieli się wyłącznie na te dwie kategorie, które wypełniają go w sposób zupełny.
Ma rację skarżący twierdząc, że jako rolnik nie jest przedsiębiorcą, nie mniej jednak oznacza to, iż zgodnie z treścią art. 3 ustawy o transporcie drogowym, jest podmiotem niebędącym przedsiębiorcą w rozumieniu tego przepisu. Skoro przepis art. 42 ust. 1 omawianej ustawy w swych wyłączeniach od obowiązku uiszczenia opłaty, określonych w art. 42 ust.1 pkt 1 – 4 tejże ustawy, nie przewiduje rolników, to skarżący jest zobowiązanym do uiszczenia opłaty drogowej, o ile wykonywał po drodze krajowej "przewóz drogowy".
Sąd ponownie zwraca uwagę na przytoczoną wyżej, obowiązującą w niniejszej sprawie treść art. 42 ust. 1 ustawy i zwraca uwagę, iż pojęcie "przewóz drogowy" zostało wprowadzone w art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, który to przepis został dodany przez art. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 29 lipca 2005r. (Dz. U. Nr 180 poz. 1497) zmieniającej ustawę o transporcie drogowym z dniem 21 października 2005r. Ustanawiając definicje legalną pojęcia "przewozu drogowego" na użytek tej ustawy ustawodawca określił:
"Art. 4. Użyte w ustawie określenia oznaczają:
(...)
6a) przewóz drogowy - transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985);"
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że powołane w art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego - zostało zastąpione przez Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U.UE.L.06.102.1), przy czym pojęcie "przewozu drogowego" zostało określone w art. 4 pkt "a" aktualnie obowiązującego rozporządzenia w sposób następujący:
<"przewóz drogowy" oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy>,
Jak treści tak ujętego "przewozu drogowego" wynika, że pojęcie to określono w sposób podobny do określenia ujętego w art. 1 pkt 1 uchylonego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U.UE.L.06.102.1): <"przewóz drogowy" oznacza każdą podróż odbywaną na drogach publicznych przez pojazd, załadowany lub nie, służący do przewozu osób lub rzeczy.>
W związku z powyższym Sąd stwierdza, że skarżący T. K. w dniu [...] jadąc samochodem ciężarowym, czyli pojazdem służącym do przewozu rzeczy odbywał podróż na drodze publicznej, jaką jest droga krajowa nr [...], a tym samym wykonywał przewóz drogowy w rozumieniu art. 4 pkt a Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. oraz w rozumieniu poprzedzającego go art. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., o którym mowa w art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym.
Należy zaznaczyć, że ustawodawca w ustawie o transporcie drogowym dokonując w art 4 pkt. 6a ustawy definicji legalnej pojęcia "przewóz drogowy" odesłał do omówionego wyżej Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego tylko w zakresie pojęcia "przewóz drogowy", a nie stwierdził, że np. w niniejszej ustawie mają zastosowanie wszystkie przepisy tego Rozporządzenia. Ustawodawca – zdaniem Sądu - nie mógłby dokonać takiego odesłania do całej treści omawianego Rozporządzenia, albowiem przedmiot, który Rozporządzenie reguluje – jego zakres przedmiotowy – nie dotyczy regulacji opłat za przejazdy po drogach krajowych. Chybionym jest więc powoływanie się przez skarżącego na treść art. 4 pkt 12 wskazanego wyżej Rozporządzenia Rady, które stwierdza, że "Rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych pojazdami używanymi do niehandlowych przewozów towarów w celach prywatnych", gdyż w omawianym Rozporządzeniu w żaden sposób nie zostały uregulowane sprawy opłat za przejazdy po drogach krajowych, na co wskazywały już organy administracyjne.
Także inne zarzuty skarżącego, takie jak wykonywanie w chwili kontroli drogowej przejazdu "w celu dotarcia pojazdu (silnika) po naprawie głównej", czy realizowania "wycieczki" do Z. nie mogą wywołać żadnego skutku prawnego, albowiem skarżący nie wykazał, aby prowadził działalność w zakresie napraw samochodów z prawnym upoważnieniem do odbywania jazdy po drodze krajowej w celu "dotarcia", czy sprawdzenia pracy silnika, ani nie wykazał, aby prowadził działalność w zakresie przewozów turystycznych (trudnej do wyobrażenia wobec charakteru pojazdu – ciężarowego, prawie 12 - tonowego z 3 miejscami siedzącymi) uregulowanych odrębnie.
Z tego względu mają rację organy administracyjne przyjmując, iż samodzielną podstawę prawną do pobierania opłat za przejazdy pojazdami samochodowymi po drogach krajowych stanowi art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, a to oznacza, iż T. K. jako podmiot (niebędący przedsiębiorcą) wykonując w dniu [...] przewóz drogowy (w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym) zobowiązany był do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych
Sąd zauważa, że podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowi także art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu:
"Art. 92. 1. Kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy (...) - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych."
" 4. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy."
Z Załącznika do ustawy, o którym mowa w art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym wynika, że:
|Lp. | Wyszczególnienie naruszeń Wysokość kary w zł |
| | Wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych* | 3.000 |
|4.1. | | |
| | * Karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, | |
| |a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. To samo | |
| |dotyczy innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona| |
| |została w dniu kontroli lub dniach następnych | |
Wyżej przytoczone przepisy – zdaniem Sądu – jednoznacznie wskazują, że podmiot niebędący przedsiębiorcą, jakim jest skarżący T. K. wykonując przewóz drogowy po drodze krajowej winien posiadać przy sobie i okazywać kontrolującym kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych, a brak takiej karty powoduje wymierzenie kary pieniężnej w wysokości wskazanej w Załączniku do ustawy, tj. według liczby porządkowej zamieszczonej tam tabeli: 4.1. – w kwocie 3000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca także uwagę na użyte w ust. 1 art. 92 sformułowanie "podlega karze pieniężnej", co oznacza, że organ administracyjny ma obowiązek pobrać karę pieniężną w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie, tj. w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z ustawy. Z kolei ścisły wykaz w załączniku do ustawy rodzaju naruszenia i przyporządkowanie do danego rodzaju naruszenia konkretnej kwoty w złotych jako kary pieniężnej nie pozostawia organowi administracyjnemu tzw. "uznania", w tym wypadku możliwości tzw. "miarkowania" kary pieniężnej.
Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym i stwierdził, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa – a przeto skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło