III SA/Kr 712/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Ewa Michna (spr.) Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. K. kwotę 897 zł (słownie: osiemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 22 listopada 2018 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wymierzył A. K. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł na podstawie art. 92 ust. 1 i 3 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 58 z późn. zm.). Przyczyną ukarania był okazjonalny przewóz osób samochodem osobowym, który miał miejsce 24 lipca 2018 r. Kierowca (P. G.) okazał do kontroli prawo jazdy, ubezpieczenie OC, kserokopię licencji nr [...] należącą do A Sp. z o.o. Pojazd został zamówiony za pomocą aplikacji UBER, TaxiFy. Z protokołu kontroli wynikało, że pasażerka ustaliła z kierowcą trasę samochodu (ul. G w K do sklepu O na ul. K w Z) należność w wysokości 230 zł. Kierowca, po uzgodnieniu ze swoim szefem – A. K., podjechał pod ustalone miejsce i rozpoczął przewóz dwóch pasażerów. W miejscu rozpoczęcia przewozu kierowca przyjął w gotówce 100 zł. Kierowca zeznał, że samochód był wypożyczony od A. K. i to jemu przekazywane były wszystkie dokumenty. Kontrola została przeprowadzona w miejscu zakończenia transportu. Dodatkowo, stwierdzono, że samochód nie spełniał kryteriów konstrukcyjnych do przewozu okazjonalnego – został bowiem zarejestrowany na 5 osób łącznie z kierowcą, a nie na minimum 7 osób jak tego wymagał art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym. Z protokołu wynikało również, że niezgodnie z art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym umowa została zawarta ustnie, a płatność została przekazana w gotówce. Organ ustalił, że kierowca działał na podstawie umowy zlecenia zawartej ze skarżącym. Skarżący wyjaśnił przy tym, że 24 lipca 2018 r. kierowca wylogował się z aplikacji UBER oraz TAXIFY o godzinie 6 rano i późniejsze działania podejmował na własną odpowiedzialność. W ocenie organu tłumaczenia skarżącego były niewiarygodne. Kierowca zeznawał spójnie, dysponował samochodem udostępnionym mu przez skarżącego, a wszelkie uzgodnienia co do trasy i należności zostały zawarte w uzgodnieniu ze skarżącym. Łączna kara wyniosła 16 000 zł, przy czym z uwagi na maksymalne ograniczenie nakładanych kar – łącznie na podstawie art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym wymierzono krę 12 000 zł. W złożonym odwołaniu skarżący zakwestionował stan faktyczny tj. ustalenie, że to skarżący był odpowiedzialny za zawarcie i wykonywanie umowy transportu. Wskazał, że wyniki kontroli, zgodnie z art. 75 ustawy o transporcie drogowym, nie mogły być wykorzystane do formułowania wniosków o wszczęcie postępowania administracyjnego. Zarzucił również wymierzenie kary niezgodnie z przepisami przejściowymi dotyczącymi zmian ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie bowiem przepisami intertemporalnymi tj. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1481) należało stosować przepisy dotychczasowe do spraw, które zostały ujawnione przed wejściem w życie nowelizacji tj. przed 3 września 2018 r. Decyzją z 17 kwietnia 2019r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu wskazał, że zebrany materiał dowodowy był spójny i kompletny. Skarżący miał zapewnione prawo do czynnego udziału w postępowaniu ponieważ został mu wyznaczony w trybie art. 10 kpa termin do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego ustalenia zawarte w protokole kontroli mogły być podstawą wszczęcia postępowania nie tylko w sprawach wymienionych w art. 75 ustawy o transporcie drogowym, ale np. z art. 93a ust. 3 powołanej ustawy, który to przepis wprost odsyłał do stwierdzonych naruszeń w czasie kontroli drogowej. W ocenie organu, wprawdzie sama kontrola drogowa została przeprowadzona 24 lipca 2018 r., ale naruszenie innych przepisów tj. wykonywanie transportu bez zezwolenia lub licencji (l.p.1.1 załącznika nr 3) z art. 92a ust 1 i 6 zostało ujawnione po wejściu w życie nowelizacji. Należało więc stosować nowe przepisy. Skarżący w złożonej skardze zarzucił naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) tj. art. 15 w zw. z art. 107 § 3 powołanej ustawy poprzez niepełną i pobieżną ocenę prawidłowości kwestionowanego orzeczenia i niewyjaśnienie dlaczego dano wiarę kierowcy, a nie skarżącemu; art. 7 w zw. z art. 77 §1 oraz art. 80 powołanej ustawy poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału sprawy. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 75 ustawy o transporcie drogowym poprzez wykorzystanie wyników kontroli w innych postępowaniach niż wymienione w tym przepisie. Na koniec skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem skarżącego, na podstawie przepisu przejściowego należało wymierzyć, co najwyżej karę w wysokości 10 000 zł ponieważ ustalenia co do popełnionych naruszeń ustawy o transporcie drogowym poczynione zostały przed wejściem w życie nowelizacji. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że nie znajdują one uzasadnienia i argumentował jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga była w części zasadna. Zdaniem Sądu, organ naruszył art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw poprzez przyjęcie, że skoro "ujawnienie" naruszenia, o którym w lp.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nastąpiło po 3 września 2018 r. to uprawnione było stosowanie przepisów po nowelizacji, a więc wyższych limitów nałożonych kar (12 000, a nie 10 000). Wbrew twierdzeniom organu, stan faktyczny istotny dla sprawy został ustalony w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej 24 lipca 2018 r. Świadczy o tym opis stanu faktycznego zamieszczony w kolumnie pierwszej tabeli będącej uzasadnieniem stwierdzonego naruszenia ustawy o transporcie drogowym. Fakt, że postępowanie trwało również po 3 września 2018 r. i po tej dacie spływała do Inspekcji Drogowej korespondencja w tej sprawie – nie ma znaczenia. Dodatkowo należałoby zauważyć, że w art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym jest mowa o limicie "sumy kar pieniężnych (...) nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej" (podkreślenie Sądu), a więc należało zastosować przepisy w "starym" brzmieniu, skoro kontrola drogowa została przeprowadzona 24 lipca 2018 r. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw do spraw dotyczących naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy - sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Powołany przepis wszedł w życie 3 września 2018 r. Z decyzji o nałożeniu kary pieniężnej (k. 49- akt administracyjnych) wynika, że w toku kontroli przeprowadzonej 24 lipca 2018 r. został ujawniony fakt naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Obowiązujące ówcześnie art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym wskazywały, że suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10 000 złotych. Z tych to przyczyn Sąd uznał, że organ dokonał błędnej interpretacji przepisów intertemporalnych i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.). Natomiast pozostałe zarzuty skargi Sąd uznał za bezzasadne. Organy w sposób spójny argumentowały dlaczego dały wiarę zeznaniom kierowcy (P. G.), a nie wyjaśnieniom skarżącego co do samowolnego działania kierowcy. Skoro skarżący udostępnił kierowcy samochód to ponosił odpowiedzialność za działania kierowcy. Kierowca miał zainstalowaną aplikację UBER TaxiFy i nie były wiarygodne wyjaśnienia skarżącego o samowolnym "wylogowaniu" się z aplikacji o godzinie 6 rano 24 lipca 2018 r., skoro zlecenie na transport zostało przyjęte poprzedniego dnia tj. 23 lipca 2018 r. w uzgodnieniu ze skarżącym. Z tych to powodów Sąd uznał, że niezasadne były zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postepowania administracyjnego wskazane w skardze. Sąd również nie uznał za zasadne zarzutów o naruszeniu art. 75 ustawy o transporcie drogowym. Jak bowiem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 maja 2007 r., VI SA/Wa 393/07, wszczęcie wymienionych rodzajów postępowań nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego także wobec przedsiębiorcy, w trybie art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. W powołanym przepisie jest mowa o naruszeniach stwierdzonych w trakcie jednej kontroli drogowej, co oznacza, że wyniki kontroli drogowej wobec kierowcy mogą być wykorzystane do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na przedsiębiorcę. Sąd orzekł o kosztach postępowania na zasadzie art. 200 i 205 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.