III SA/Kr 714/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. G. na postanowienie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 28.02.2008r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia I. umorzyć postępowanie w części dotyczącej żądania zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu radcę prawnego. P O S T A N O W I E N I E Dnia 27 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o zawieszenie postępowania sądowoadministarcyjnego w sprawie ze skargi S. G. na postanowienie Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 28.02.2008r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a odmówić zawieszenia postępowania sądowoadministarcyjnego. Skarżący S. G. w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i trzema synami. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi mieszkanie o powierzchni 63 m2 oraz nieruchomość rolna o areale 0,22 ha. Nie posiadają zasobów pieniężnych. Do żony należy wyposażenie biura o wartości około 8000 zł oraz samochód VW "Torren" z 2004 r. Stałe miesięczne dochody wspólnego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 4700 zł wyjaśniając, że składa się na to 3000 zł dochodu z działalności gospodarczej żony, 800 zł z jego działalności gospodarczej oraz 900 zł wynagrodzenia za pracę skarżącego. Zaakcentował, iż pozostaje z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej. Mieszkanie obciążone jest hipoteką. Samochód przewłaszczony na rzecz banku. Małżonkowie posiadają zadłużenie na około 300000 zł. Aktualnie mają trudności z terminowym regulowaniem swoich zobowiązań. Żona ma własny kredyt, który spłaca miesięcznie po około 1000 zł. Obciążają jej dochód egzekucje komornicze. Na leczenie dzieci przeznaczają miesięcznie około 100 zł a na przedszkole 450 zł. Wezwany do uzupełnienia wniosku przedstawił plik dokumentów oświadczając, że zaległości czynszowe wynoszą około 3000 zł. Opłaty za energię elektryczną kształtują się w ostatnim czasie na poziomie ok. 133 - 307 zł. Opłaty te, podobnie jak opłaty za telefon czy przedszkole reguluje z opóźnienie. Raty kredytu w zależności od posiadanych środków spłaca częściowo. Wskazał otrzymane monity i wezwania dotyczące nieterminowo spłacanych zobowiązań (wezwanie Krajowej Izby Rozliczeniowej; wezwanie UM; wezwania [...]; pismo Fundacji [...]; monit Fundacji [...]; monit [...]; monity [...]; monity [...] Bank SA; monity [...] Bank). Podniósł, że z uwagi na dokonane zajęcie komornicze (czego dowodem jest odpis zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego) bank wypowiedział żonie umowę karty kredytowej, rozkładając jej spłatę na raty. Skarżący nie dysponuje rachunkami za leczenie dzieci bo korzysta wyłącznie z publicznej służby zdrowia. Nie posiada rachunków za lekarstwa, bo jak powiada takich nie przechowuje. Na okoliczność istniejącej między nim a małżonką rozdzielczości majątkowej przedłożył kopię aktu notarialnego tej umowy. Zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego, kiedy na przestrzeni 2005-2008 r. małżonkowie zaciągali kredyty istniało większe zapotrzebowanie na świadczone przez nich usługi i banki chętnie udzielały im kredytów bez zabezpieczeń oraz dokumentowania dochodów a te były wysokie na poziomie pomiędzy 40-70.000 zł. Z nastaniem kryzysu, od ponad roku klienci opóźniają się jednak z regulowaniem należności. Obecnie, małżonkowie mają trudności z uzyskaniem kredytu. Referendarz Sądowy postanowieniem z 18.09.2009r. sygn. III SA/Kr 714/08 umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł w terminie sprzeciw od powyższego postanowienia, podkreślając, że w jego ocenie wywód Referendarza o sytuacji majątkowej jest stronniczy i niekonsekwentny. Zauważył, że w roku 2008 w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej nastąpił dwukrotny wzrost kosztów uzyskania przychodów, ma problemy ze spłatą kart kredytowych, a sam fakt ich posiadania nie może przesądzać o ocenie zdolności płatniczej. Należy wziąć pod uwagę, że między nim a żoną istnieje rozdzielność majątkowa, co oznacza, że żona nie ma obowiązku współuczestniczenia w kosztach postępowania sądowego, których inicjatorem jest skarżący, nawet gdyby posiadała do dyspozycji środki pieniężne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. f) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu powszechnego obowiązku obrony. Na mocy zarządzenia Przewodniczącej Wydziału sprawę niniejszej skargi mającej za przedmiotem odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania opatrzono symbolem "6240" uznając, że odpowiada ona sprawom "zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej" i mieści się w kategoriach spraw z zakresu "powszechnego obowiązku obrony kraju" (załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych). W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, wniosek w tym zakresie należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Przechodząc do wniosku S. G. o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej przyznania radcy prawnego - w ocenie Sądu podlega on uwzględnieniu, przy założeniu, że wniosek ten w świetle podstaw do umorzenia postępowania w zakresie kosztów sądowych należy rozpoznać jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 p.p.s.a Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący wykazał wymaganą przez tę przepis przesłankę. Skarżący ma na utrzymaniu pięcioosobową rodzinę. Oboje z żoną prowadzą co prawda działalność gospodarczą i uzyskują miesięcznie dochody niemniej jednak, jak wykazuje, podstawowe potrzeby rodziny wymagają comiesięcznie sporych nakładów finansowych, zwłaszcza na potrzeby dzieci, a środki, którymi dysponuje skarżący w dużej części zarezerwowane muszą być na spłatę zadłużeń m.in. czynszowych czy związanych z zadłużeniem kredytowym, w tym kart kredytowych. W normalnym toku rzeczy, wobec braku tego rodzaju dodatkowych zobowiązań sytuacja majątkowa skarżącego przedstawiłaby się jako adekwatna do stwierdzenia, że stać go na pomoc prawną w formie usług profesjonalnego pełnomocnika. Jednak przy konieczności utrzymania płynności finansowej, która co wynika z przedstawionej dokumentacji jest w przypadku skarżącego zachwiana – zasadnym staje się stwierdzenie, że wydatek na profesjonalnego pełnomocnika w takim układzie finansowym byłby poczyniony z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla rodziny skarżącego i jego samego. Z tego względu Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.